Quảng Bình là một tỉnh thuộc vùng Bắc Trung Bộ, trong đó có 64 xã, thị trấn vùng miền núi, 01 huyện vùng cao, 01 huyện miền núi, 04 huyện có miền núi với 23.298 hộ nghèo, chiếm 10,23%; 41.527 hộ cận nghèo, chiếm 18,24%. Toàn tỉnh hiện có 44 xã và 27 thôn đặc biệt khó khăn được thụ hưởng Chương trình 135 với 40.623 hộ, 167.944 khẩu (13.672 hộ nghèo, chiếm tỷ lệ 21,02%; đồng bào dân tộc thiểu số 5.320 hộ, 22.496 khẩu).

Với tổng nguồn vốn hỗ trợ cho giai đoạn 2011 - 2015 là hơn 309 tỷ đồng, trong đó ngân sách Trung ương gần 289 tỷ đồng; Liên minh châu Âu và Bắc Ai len 20,8 tỷ đồng. Chương trình đã tiến hành hỗ trợ khuyến nông, khuyến lâm, giống cây trồng vật nuôi, xây dựng mô hình sản xuất, mua sắm thiết bị máy móc, công cụ sản xuất, chế biến sản phẩm; phân bổ đầu tư vào 254 công trình trên địa bàn 44 xã, 27 thôn, bản đặc biệt khó khăn; tổ chức 02 lớp với 115 học viên về nghiệp vụ quản lý Chương trình 135 cho các đối tượng là chủ đầu tư, kế toán, cán bộ văn phòng các xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn; 10 lớp tập huấn về công tác khuyến nông khuyến lâm, y tế với hơn 500 học viên...

Đời sống của người dân ở thôn, bản hưởng thụ từ Chương trình 135 được nâng lên đáng kể

Qua 05 năm thực hiện Chương trình, 100% số xã đã có đường ô tô đi lại được 4 mùa; 94,3% tỷ lệ xã có điện lưới Quốc gia đến trung tâm xã với 84% tỷ lệ hộ dùng điện sinh hoạt; trên 87% số học sinh trung học cơ sở trong độ tuổi đến trường. Tỷ lệ hộ nghèo các xã đặc biệt khó khăn giảm từ 61,57% năm 2011 xuống 21,02% năm 2015, bình quân mỗi năm giảm 5,25%, vượt mục tiêu 04%/năm đã đề ra từ đầu Chương trình. Chương trình cũng đã cơ bản cung cấp các cơ sở hạ tầng thiết yếu như giao thông, thuỷ lợi, điện lưới, trường học, trạm y tế… ở các xã đặc biệt khó khăn. Thông qua nguồn vốn hỗ trợ sản xuất, đồng bào có thêm kiến thức, làm quen với tiến bộ kỹ thuật, chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi, góp phần nâng cao năng suất và sản lượng. Cùng với đó, Chương trình 135 được thực hiện theo nguyên tắc công khai, dân chủ nên đã phát huy tốt vai trò của chính quyền cơ sở, thu hút sự quan tâm của các tổ chức, đoàn thể và người dân trong tỉnh.

Để thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ nhằm phát huy hiệu quả kinh tế - xã hội tổng hợp của Chương trình 135 trên địa bàn, tỉnh đã chỉ đạo các địa phương xây dựng kế hoạch đầu tư hợp lý, thực hiện lồng ghép các nguồn vốn từ những chương trình, dự án khác kết hợp với nguồn vốn Chương trình 135, ngân sách địa phương và nguồn lực của cộng đồng... Tổng số vốn huy động lồng ghép từ chương trình, chính sách và đóng góp của nhân dân, các tổ chức giai đoạn 2011 - 2015 hơn 372 tỷ đồng. Bình quân hàng năm mỗi xã đặc biệt khó khăn được đầu tư, hỗ trợ hơn 02 tỷ đồng/xã. Nhờ nguồn vốn đầu tư lồng ghép của các chương trình, dự án, cơ sở hạ tầng ở xã, thôn bản đặc biệt khó khăn đã được cải thiện, từng bước đáp ứng nhu cầu của người dân, là tiền đề quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội.

Tuy nhiên, công tác triển khai thực hiện Chương trình 135 trên địa bàn tỉnh vẫn còn gặp một số tồn tại, hạn chế nhất định, đặc biệt là việc thiếu vốn đầu tư đã làm ảnh hưởng đến việc hoàn thành các mục tiêu của Chương trình đề ra. Ngoài ra, việc huy động sự đóng góp của nhân dân còn quá ít; phân bổ vốn cho các xã, thôn bản đặc biệt trong thời gian đầu còn mang tính bình quân, chia đều, chưa thực sự ưu tiên bố trí vốn ở mức cao hơn cho các xã khó khăn hơn; công tác quản lý nguồn vốn đầu tư còn nhiều hạn chế, khó đánh giá được hiệu quả của nguồn vốn.

Thời gian tới, bên cạnh nguồn lực hỗ trợ từ ngân sách Nhà nước, tỉnh sẽ tiếp tục huy động có hiệu quả nguồn lực từ doanh nghiệp, cá nhân; đồng thời phân công trách nhiệm cụ thể, rõ ràng cho từng đơn vị, địa phương; thường xuyên kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện, uốn nắn những sai sót, hạn chế hoặc tháo gỡ những khó khăn ở cơ sở; thực hiện tốt việc tuyên truyền, vận động để các cấp, ngành, tổ chức chính trị - xã hội, đoàn thể và cộng đồng tham gia tích cực và đóng góp vào sự thành công của Chương trình 135 trên địa bàn tỉnh…

Hồng Mến