Đây chính là động lực, có tác động tích cực, tạo sự phấn khởi và niềm tin cho bà con nông dân hăng hái bước vào sản xuất vụ Hè Thu năm 2016 với mục tiêu phấn đấu gieo cấy lúa trên diện tích 16.000 ha, năng suất đạt 44,5 tạ/ha, sản lượng 71.200 tấn. Bên cạnh đó, các địa phương trong tỉnh cũng sẽ chuyển đổi 618 ha đất lúa thiếu nước, kém hiệu quả sang trồng ngô, đậu xanh, khoai lang, trồng cỏ chăn nuôi, dưa hấu, mướp đắng..., trong đó huyện Lệ Thủy 122 ha, huyện Quảng Ninh 60 ha, huyện Bố Trạch 207 ha, huyện Quảng Trạch 120 ha, thị xã Ba Đồn 10 ha, huyện Tuyên Hóa 10 ha và huyện Minh Hóa 89 ha. Ngoài ra, các địa phương cũng trồng 600 ha cây ngô, 500 ha cây lạc và trồng mới khoảng 500 ha cây cao su.

Tuy nhiên, tình hình thực tế lượng mưa, các nguồn nước trên địa bàn tỉnh và nhận định khí tượng thủy văn cho thấy vụ Hè Thu sẽ xảy ra hạn hán cục bộ ở vùng đồi, các hồ chứa nhỏ. Theo đó, toàn tỉnh có khoảng 600 ha có khả năng thiếu nước tưới cuối vụ, 500 ha không có nước tưới ngay từ đầu vụ tập trung chủ yếu ở huyện Quảng Trạch 200 ha (hồ Trung Thuần, hồ Trằm, hồ Đồng Vạt, hồ Chọ Việt, hồ Vân Tiền...); huyện Bố Trạch 120 ha (hồ Đá Liền, Khe Điện, Bồng Lai...); thị xã Ba Đồn 70 ha (hồ Hóc Chọ, Thông Thống...) và huyện Quảng Ninh 80 ha (hồ Long Đại)...

Xác định nước tưới đóng vai trò đặc biệt quan trọng, là một trong những yếu tố quyết định đến năng suất và sản lượng của cây lúa nên sau khi thu hoạch xong vụ Đông Xuân, các địa phương đã tranh thủ tích nước trong các đợt mưa, sử dụng nguồn nước sẵn có trên mặt ruộng, ao, hồ tự nhiên để tưới tiêu, đồng thời tranh thủ cày ải, tận dụng độ ẩm đang còn trong đất; duy tu, bảo dưỡng, nạo vét, khơi thông các công trình thủy lợi, chống rò rỉ, giảm thiểu thất thoát nước; thực hiện quy trình tưới tiên tiến, tiết kiệm ngay từ đầu vụ, áp dụng hình thức tưới luân phiên, vùng xa tưới trước, gần tưới sau và lập kế hoạch dùng nước, lịch nước, mức tưới của từng đợt theo kỳ sinh trưởng của cây trồng cho từng xứ đồng nhằm chủ động sản xuất. Bên cạnh đó, để bảo đảm vụ sản xuất Hè Thu được thắng lợi, các địa phương đã khẩn trương thu hoạch lúa Đông Xuân, thu hoạch xong đến đâu làm đất gieo cấy vụ Hè Thu ngay đến đó để bảo đảm thu hoạch trước ngày 05/9, đồng thời cơ cấu giống lúa ngắn ngày, cực ngắn ngày như PC6, P6 đột biến, SV181... để giảm số lần tưới đối với các hồ không bảo đảm đủ nước tưới, có nguy cơ thiếu nước cuối vụ, nhất là lưu vực hồ Tiên Lang, Trung Thuần, Vân Tiền, Thông Thống, Đá Liền, Khe Điện... Mặt khác, các địa phương cần kiểm tra độ mặn của đất trước khi xuống giống lúa ở các xứ đồng ven cửa sông, tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi linh hoạt trên đất lúa thiếu nước và đất lúa kém hiệu quả bằng việc sử dụng các giống cây trồng cạn ngắn ngày, có khả năng chống chịu hạn trên đất chuyển đổi. Việc gieo trồng cây chuyển đổi cần được triển khai ngay sau khi thu hoạch vụ Đông Xuân và tận dụng triệt để nguồn nước tưới vào các thời kỳ quan trọng của cây trồng, kết hợp sử dụng các vật liệu che phủ gốc để giữ ẩm...

Cùng với đó, các địa phương cần thực hiện tốt công tác dự tính, dự báo, nhất là các đối tượng sâu bệnh thường xuất hiện trong vụ Hè Thu như sâu đục thân, sâu cuốn lá, chuột... và có biện pháp phòng trừ kịp thời, không để phát sinh thành dịch; chuẩn bị phân bón đầy đủ theo yêu cầu quy trình kỹ thuật, đảm bảo cho lúa sinh trưởng và phát triển tốt; đẩy mạnh áp dụng các tiến bộ kỹ thuật như sản xuất lúa thâm canh cải tiến SRI, thâm canh ngô, bón lót cho đậu đỗ...; tập trung chỉ đạo nông dân tăng cường đầu tư thâm canh chăm sóc, nhất là vùng lúa thâm canh chất lượng cao và các diện tích chuyển đổi để đem lại hiệu quả cao. Ngoài ra, các địa phương tiếp tục thực hiện tốt công tác quản lý Nhà nước về vật tư, phân bón, giống cây trồng, góp phần đảm bảo an toàn cho sản xuất; đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nhân rộng có hiệu quả các tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, nhất là các giống cây trồng có năng suất, chất lượng, các biện pháp canh tác tiên tiến...

Tin rằng, với việc triển khai đồng bộ các giải pháp cùng với sự nỗ lực của bà con nông dân, vụ Hè Thu năm 2016 sẽ tiếp tục là vụ mùa bội thu, góp phần thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội năm 2016.

Mai Anh