Do đó, đến nay, toàn tỉnh có 1.737 tiêu chí đạt chuẩn, tăng 72 tiêu chí so với cuối năm 2015, đạt 12,8 tiêu chí/xã, tăng 0,6 tiêu chí/xã, trong đó huyện Lệ Thủy đạt bình quân 13,4 tiêu chí/xã, tăng 0,2 tiêu chí/xã; huyện Quảng Ninh 13,8 tiêu chí/xã, tăng 0,4 tiêu chí/xã; huyện Bố Trạch 13,2 tiêu chí/xã, tăng 0,1 tiêu chí/xã; thị xã Ba Đồn 13,5 tiêu chí/xã, tăng 0,4 tiêu chí/xã; huyện Quảng Trạch 13,4 tiêu chí/xã, tăng 0,6 tiêu chí/xã; huyện Tuyên Hóa 9,7 tiêu chí/xã, tăng 1,7 tiêu chí/xã và huyện Minh Hóa 10,1 tiêu chí/xã, tăng 0,7 tiêu chí/xã. Đặc biệt, Quảng Bình là tỉnh có tỷ lệ số xã đạt chuẩn nông thôn mới cao hơn cả nước 2,4% (tỉnh Quảng Bình 22,1%, toàn quốc 19,7%) và không còn xã dưới 05 tiêu chí (cả nước còn 3,9%).

Tuy nhiên, số tiêu chí bình quân của tỉnh còn thấp hơn bình quân chung của toàn quốc (thấp hơn 0,1 tiêu chí/xã), các tiêu chí liên quan đến đời sống Nhân dân và cơ sở hạ tầng đạt thấp: Tiêu chí giao thông mới chỉ có 40/136 xã đạt (chiếm 29,4%); tiêu chí trường học: 52 xã đạt (chiếm 38,2%); tiêu chí cơ sở vật chất văn hóa: 50 xã đạt (chiếm 36,8%); tiêu chí hộ nghèo: 57 xã đạt (chiếm 41,9%); có 02 huyện số xã dưới 10 tiêu chí còn cao là huyện Minh Hóa và huyện Tuyên Hóa. Bên cạnh đó, tình hình phát triển sản xuất vẫn còn manh mún, khó áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật và xây dựng cánh đồng lớn; thiếu mô hình liên kết theo chuỗi, gắn sản xuất với tiêu thụ sản phẩm; chưa có giải pháp xử lý dứt điểm tình trạng nợ đọng xây dựng cơ bản trong xây dựng nông thôn mới tại nhiều địa phương; công tác xã hội hóa trong thực hiện các tiêu chí chưa được chú trọng; kiến thức về xử lý rác thải, vệ sinh môi trường còn hạn chế; tình hình an ninh trật tự, tệ nạn xã hội ở một số địa bàn còn diễn biến phức tạp...

6 tháng cuối năm, các sở, ngành, đơn vị và địa phương tập trung đầu tư phát triển hạ tầng cơ bản trên địa bàn xã, thôn (giao thông, điện, trường học, trạm y tế, nước sạch, thủy lợi), hỗ trợ phát triển sản xuất, bảo vệ môi trường; tiếp tục đẩy mạnh phát triển sản xuất gắn với tái cơ cấu ngành Nông nghiệp theo hướng liên kết chuỗi giá trị và đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn, nâng cao thu nhập cho cư dân nông thôn; từng bước tạo chuyển biến rõ nét về vệ sinh, môi trường, cảnh quan nông thôn theo hướng xanh - sạch - đẹp, xây dựng đời sống văn hóa nông thôn, giữ vững an ninh trật tự xã hội và an ninh quốc phòng trên địa bàn. Bên cạnh đó, xác định xây dựng nông thôn mới là quá trình thực hiện kiên trì, thường xuyên, liên tục, bền bỉ nhằm phục vụ Nhân dân, là sự nghiệp của dân, do dân, các cấp, các ngành và địa phương vừa quan tâm chỉ đạo diện, vừa chỉ đạo điểm, không áp đặt máy móc mà phải linh hoạt, phù hợp với điều kiện cụ thể của từng địa phương. Mặt khác, UBND các huyện, thị xã, thành phố căn cứ khả năng thực tế của địa phương và nhu cầu, nguyện vọng của người dân để xây dựng lộ trình, kế hoạch duy trì và nâng cao chất lượng tiêu chí đối với các xã đạt chuẩn nông thôn mới phù hợp, đặc biệt là các tiêu chí động, phấn đấu tất các xã đã đạt chuẩn đều được công nhận lại sau 05 năm.

Ngoài ra, các địa phương cũng xác định rõ nguồn vốn, tổng vốn và cơ cấu của nguồn vốn mới được xây dựng, có biện pháp để giải quyết tình trạng nợ đọng trong xây dựng nông thôn mới; tiếp tục hoàn thiện các văn bản hướng dẫn liên quan đến tiêu chí, lĩnh vực do sở, ngành phụ trách, đồng thời rà soát và hướng dẫn các địa phương thực hiện tiêu chí hộ nghèo theo chuẩn nghèo tiếp cận đa chiều; chú trọng xã hội hóa trong đầu tư cơ sở vật chất để thực hiện tiêu chí môi trường. Đối với các xã đăng ký hoàn thành nông thôn mới năm 2016 cần chủ động thực hiện thủ tục liên quan, huy động mạnh mẽ sự tham gia của người dân, phối hợp chặt chẽ với sở, ngành được phân công chỉ đạo để triển khai theo đúng kế hoạch đề ra, đặc biệt đối với hạng mục có khối lượng công việc lớn, thời gian thi công dài. Cùng với đó, các ngành và địa phương cũng chú trọng triển khai việc sử dụng nguồn vốn ngân sách Trung ương, tỉnh, huyện trong hỗ trợ thực hiện Chương trình ở địa phương; kiểm tra quy trình đánh giá xem xét công nhận xã đạt chuẩn nông thôn mới; nâng cao chất lượng tiêu chí đối với các xã được công nhận đạt chuẩn; tập trung cải thiện chất lượng môi trường nông thôn thông qua tuyên truyền nâng cao ý thức; xử lý các vấn đề rác thải, nước thải sinh hoạt, chất thải chăn nuôi; khắc phục ô nhiễm ở các làng nghề; áp dụng công nghệ xử lý tiến bộ và các hình thức tổ chức phù hợp với điều kiện của từng địa phương; phát động phong trào khu dân cư kiểu mẫu... Đặc biệt, các ngành, địa phương sẽ tăng cường tuyên truyền, quảng bá mô hình tiêu biểu, cách làm hay, sáng tạo và kịp thời uốn nắn biểu hiện sai lệch chạy theo thành tích, xóa bỏ tư tưởng trông chờ ỉ lại; chủ động lựa chọn các tiêu chí ít vốn hoặc không cần vốn để triển khai; vận động Nhân dân đóng góp phải tuân thủ các văn bản hướng dẫn của Trung ương nhằm huy động mức đóng góp phù hợp với khả năng; thực hiện các hình thức đối tác công tư, huy động nguồn lực xã hội, doanh nghiệp đóng góp vào sự nghiệp xây dựng nông thôn mới.

Mặt khác, các cấp, các ngành và địa phương chú trọng nâng cao kiến thức xây dựng nông thôn mới cho đội ngũ cán bộ; tăng cường vai trò của các cấp trong chỉ đạo phát triển liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, gắn với tiêu thụ sản phẩm của nông dân; rà soát điều chỉnh quy hoạch nông thôn mới cấp xã, huyện theo hướng chú trọng tính liên kết, đảm bảo thống nhất xây dựng liên vùng và các quy hoạch chuyên ngành khác để có thể phát triển và khai thác đồng bộ kết cấu hạ tầng, đáp ứng sản xuất nông nghiệp hàng hóa lớn. Bên cạnh đó, các địa phương sẽ lựa chọn, tiếp tục hỗ trợ và tổ chức nhân rộng mô hình, hình thức sản xuất có hiệu quả; tăng cường thúc đẩy liên kết, hợp tác, hình thành mô hình liên kết trong sản xuất, tiêu thụ sản phẩm, phù hợp với yêu cầu, điều kiện thực tế của từng địa phương; triển khai thực hiện lồng ghép nguồn vốn của các chương trình, dự án hỗ trợ có mục tiêu khác trên địa bàn; tích cực thực hiện huy động nguồn lực từ quỹ đất để chủ động trong xây dựng nông thôn mới; đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng theo cơ chế đặc thù... góp phần hoàn thành mục tiêu trong năm 2016 là có thêm 14 xã đạt chuẩn nông thôn mới, tăng bình quân 01 - 02 tiêu chí/xã, không có xã nào không tăng tiêu chí và số xã dưới 10 tiêu chí còn khoảng 25%.

Mai Anh