Xác định tầm quan trọng của công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn, tỉnh đã chỉ đạo các sở, ban, ngành, Mặt trận, đoàn thể và tổ chức chính trị - xã hội có liên quan đẩy mạnh tuyên truyền, tư vấn, chiêu sinh, đào tạo nghề cho Nhân dân. Từ năm 2012 đến nay, toàn tỉnh đã đào tạo nghề cho 59.682 người, trong đó hỗ trợ học nghề 18.659 người, tự đi học nghề và thanh toán chi phí đào tạo 21.777 người, số lao động có việc làm sau học nghề là 15.037 người. Tỷ lệ lao động nông thôn có việc làm sau đào tạo tăng từ 79 - 79,5%. Một số nghề phi nông nghiệp tỷ lệ có việc làm đạt trên 85% như: Nghề may công nghiệp, nghiệp vụ nhà hàng, kỹ thuật chế biến món ăn, đan lát thủ công, làm chổi đót, kỹ thuật xây dựng...

Đặc biệt, tỉnh rất chú trọng đào tạo nghề, hỗ trợ đào tạo nghề cho thanh niên nông thôn, người nghèo, người khuyết tật, người dân tộc thiểu số, lao động nữ, các đối tượng chính sách và lao động ở vùng đô thị. Hằng năm, Sở Lao động, Thương binh và Xã hội đã chỉ đạo các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp và đơn vị có dạy nghề dưới 03 tháng tổ chức tuyên truyền, tư vấn học nghề và việc làm thông qua công tác tuyển sinh tại các trường trung học phổ thông và thanh niên nông thôn. Nhờ vậy, lực lượng thanh niên nói chung và thanh niên nông thôn nói riêng đã có nhiều thay đổi về nhận thức học nghề để lập thân, lập nghiệp. Từ năm 2012 - 2017, số thanh niên nông thôn tham gia học nghề là 26.700 người, chiếm 44% so với số lao động nông thôn tham gia học nghề. Một số nghề có số lượng thanh niên nông thôn tham gia đông và tỷ lệ có việc làm sau đào tạo lên đến 90% như may công nghiệp, nghiệp vụ nhà hàng, hàn, kỹ thuật xây dựng...

Đối với các đối tượng người nghèo, người khuyết tật, người dân tộc thiểu số, người thuộc diện hưởng chính sách ưu đãi người có công với cách mạng tham gia học nghề ngoài được hỗ trợ chi phí đào tạo nghề theo định mức do UBND tỉnh quy định còn được hỗ trợ tiền ăn và tiền đi lại. Chính sách này đã tạo cơ hội cho các đối tượng trên được học nghề, có việc làm và thu nhập từ nghề đã học. Qua 05 năm, số lao động nông thôn thuộc các đối tượng trên được hỗ trợ học nghề là 4.935 người.

Bên cạnh đó, công tác hỗ trợ đào tạo nghề cho lao động nông thôn thuộc hộ cận nghèo, lao động nữ và lao động ở vùng đô thị cũng được quan tâm. Toàn tỉnh có 1.812 lao động nông thôn thuộc hộ cận nghèo được hỗ trợ đào tạo nghề. Riêng từ năm 2016 đến nay, thực hiện Quyết định số 46/2015/QĐ-TTg ngày 28/9/2015 của Thủ tướng Chính phủ, lao động nông thôn thuộc hộ cận nghèo cũng được hỗ trợ đào tạo, tiền ăn và đi lại. Việc thực hiện chính sách hỗ trợ đào tạo nghề cho lao động nữ theo các chương trình, đề án với các hình thức đào tạo tập trung và lưu động linh hoạt, nhiều ngành nghề đa dạng, phù hợp với lao động nữ nên số lao động nữ học nghề ngày càng cao. Từ năm 2012 - 2017, cả tỉnh có 10.867 lao động nữ được hỗ trợ đào tạo nghề. Đặc biệt, từ năm 2016 đến nay, lao động nữ thành thị cũng được hỗ trợ đào tạo nghề, đối với lao động nữ bị mất việc làm được hỗ trợ thêm tiền ăn và tiền đi lại như các đối tượng ưu tiên.

Cùng với việc chú trọng công tác đào tạo nghề, tỉnh cũng tập trung đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị, trang bị nhiều máy móc, nguyên vật liệu, đồ dùng dạy học... cho các Trung tâm Giáo dục - Dạy nghề cấp huyện. Hiện nay, các Trung tâm cơ bản đã xây dựng được trụ sở làm việc, hệ thống phòng học lý thuyết, xưởng thực hành khang trang, trong đó hiệu suất sử dụng thiết bị của một số nghề khá cao như nghề may công nghiệp, kỹ thuật chế biến món ăn... Ngoài ra, tỉnh cũng tăng cường nâng cao trình độ chuyên môn, đặc biệt là kỹ năng thực hành nghề, giảng dạy tích hợp và nghiệp vụ sư phạm của giáo viên, giáo viên dạy nghề bằng việc phối hợp với các đơn vị có uy tín, chất lượng tổ chức đào tạo, bồi dưỡng cho giáo viên các cơ sở giáo dục nghề nghiệp; chuẩn hóa giáo viên dạy nghề chế biến món ăn và nghề may công nghiệp trình độ sơ cấp; kỹ năng biên soạn giáo án và tổ chức dạy học tích hợp; nghiệp vụ sư phạm dạy nghề trình độ sơ cấp; kỹ năng thực hành nghề kỹ thuật chế biến món ăn; nâng cao nghề nghiệp vụ nhà hàng cho các giáo viên...

Có thể thấy, sau 05 năm triển khai thực hiện Chỉ thị số 19, hoạt động hỗ trợ công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn tỉnh đã có nhiều chuyển biến tích cực. Chất lượng đào tạo nghề cho lao động nông thôn được nâng lên. Người lao động sau khi học nghề đã biết cách tiếp cận và vận dụng kiến thức khoa học, kỹ thuật vào sản xuất, kinh doanh, giảm chi phí sản xuất, tăng năng suất lao động. Thông qua hoạt động đào tạo nghề, nhiều đơn vị, địa phương đã xây dựng được mô hình gắn kết với doanh nghiệp trong việc đào tạo nghề và tạo việc làm, bao tiêu sản phẩm, giải quyết việc làm tại chỗ; hình thành các tổ hợp tác sản xuất; nghề truyền thống được khôi phục; một số nghề mới được hình thành và phát triển, từ đó nâng cao thu nhập cho người dân, ổn định cuộc sống gia đình, góp phần tích cực vào chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động và giảm nghèo bền vững, thực hiện phong trào xây dựng nông thôn mới và phát triển kinh tế - xã hội.

Tuy nhiên, công tác dạy nghề cho lao động nông thôn còn một số hạn chế như việc tuyên truyền về đào tạo nghề chưa thật sự hiệu quả, chưa sâu sát từng đối tượng. Mạng lưới dạy nghề còn nhiều bất cập, cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy nghề còn thiếu; đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên dạy nghề thiếu về số lượng và hạn chế về trình độ chuyên môn, nghiệp vụ. Chất lượng đào tạo một số nghề chưa đáp ứng được yêu cầu của thị trường lao động; sự gắn kết giữa cơ sở đào tạo và doanh nghiệp chưa chặt chẽ, đồng bộ. Công tác hướng nghề, tạo việc làm sau đào tạo còn hạn chế, chưa gắn với vùng nguyên liệu và lợi thế của từng vùng miền...

Thời gian tới, các cấp, ngành trên địa bàn tỉnh tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến chủ trương, chính sách về định hướng nghề nghiệp, giáo dục nghề nghiệp, đào tạo nghề cho lao động nông thôn bằng nhiều hình thức phù hợp nhằm nâng cao nhận thức về đào tạo nghề cho lao động nông thôn; đẩy mạnh hoạt động hỗ trợ về vốn, phương tiện sản xuất, tiêu thụ sản phẩm và giới thiệu việc làm cho lao động nông thôn sau khi học nghề; đổi mới chương trình, phương pháp đào tạo nghề theo hướng gắn liền với nhu cầu của thực tiễn, thị trường lao động. Bên cạnh đó, các cấp ngành, địa phương cũng tập trung triển khai nhân rộng mô hình đào tạo nghề thí điểm đã đạt hiệu quả; đào tạo nghề phi nông nghiệp theo vị trí việc làm gắn với doanh nghiệp, làng nghề, làm việc trong các khu kinh tế, khu công nghiệp; đào tạo nghề nông nghiệp gắn với các dự án phát triển sản xuất theo chuỗi, vùng chuyên canh, xây dựng nông thôn mới; sử dụng hiệu quả nguồn ngân sách Nhà nước gắn với tăng cường huy động mọi nguồn lực trong xã hội để không ngừng mở rộng và nâng cao hiệu quả đào tạo nghề cho lao động nông thôn...

N.Quý