Đạt được thành quả đó trước hết là nhờ kinh tế của tỉnh tăng trưởng liên tục trong những năm qua với tốc độ khá đã tạo tiền đề cho việc thu hút lao động và giải quyết việc làm. Thêm vào đó, Nhà nước cũng đã ban hành chính sách tạo môi trường thuận lợi để người lao động tự tạo việc làm, cơ sở kinh tế tự do thuê mướn lao động theo nhu cầu sản xuất kinh doanh. Ngoài chương trình hỗ trợ vốn giải quyết việc làm của Nhà nước, tỉnh còn huy động thêm từ nguồn vốn khác trong và ngoài nước để tạo việc làm mới cho người lao động. Cùng với đó, dân số trong độ tuổi lao động tăng nhanh đã bổ sung một lượng lớn nguồn nhân lực tham gia vào thị trường lao động của tỉnh, số lao động có việc làm của tỉnh tăng lên không ngừng. Năm 1990, lao động có việc làm toàn tỉnh là 293.642 người, đến năm 1999 là 376.000 người, năm 2009 là 452.136 người và ước năm 2019 là 513.862 người. Trong 30 năm, tốc độ tăng bình quân lao động có việc làm đạt 1,95%/năm, trong đó thời kỳ 1990 - 1999 bình quân tăng 2,76%/năm, cao hơn 0,92 điểm phần trăm/năm so với tốc độ tăng dân số; thời kỳ 2000 - 2009 bình quân tăng 1,86%/năm, cao hơn 1,28 điểm phần trăm/năm so với tốc độ tăng dân số; thời kỳ 2010 - 2019 bình quân tăng 1,29%/năm, cao hơn 0,74 điểm phần trăm/năm so với tốc độ tăng dân số.

Kể từ khi tái thành lập tỉnh đến nay, Quảng Bình đã có những cố gắng trong công tác tạo việc làm cho người lao động. Đi đôi với việc đẩy mạnh sản xuất, phát triển kinh tế - xã hội để giải quyết việc làm, tỉnh đã chú trọng thực hiện các giải pháp, chính sách hỗ trợ trực tiếp cho người lao động tự tìm kiếm việc làm và giải quyết việc làm như: Tuyên truyền, phổ biến chính sách hỗ trợ tạo việc làm, chính sách hỗ trợ người lao động vay vốn ưu đãi từ Quỹ Quốc gia về việc làm để tạo việc làm; kết nối thông tin cung - cầu về việc làm giữa người sử dụng lao động với người lao động thông qua các hội nghị, phiên giao dịch việc làm tại Sàn Giao dịch việc làm của tỉnh, Trung tâm Dịch vụ việc làm và lưu động tại các địa phương trong tỉnh; liên kết với doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh để cung ứng lao động, giới thiệu việc làm trong nước và đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Bên cạnh đó, Đảng và Nhà nước cũng đã ban hành nhiều chính sách, tạo môi trường thuận lợi cho người lao động có việc làm, các cơ sở kinh tế thuận lợi trong việc thuê mướn lao động theo nhu cầu sản xuất kinh doanh. Nhờ có sự tác động từ nhiều hướng đã góp phần giải quyết việc làm và ảnh hưởng đến sự chuyển dịch cơ cấu lao động theo hướng tích cực. Cơ cấu lao động làm việc theo nhóm ngành đã có chuyển dịch khá nhanh theo hướng tăng lao động trong sản xuất công nghiệp, xây dựng và dịch vụ, giảm lao động nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản. Tỷ trọng lao động nông, lâm nghiệp và thủy sản giảm từ 79,6% năm 1990 xuống 51,5% năm 2019; công nghiệp, xây dựng tăng tương ứng từ 11,3% lên 18,6%; dịch vụ tăng từ 9,0% lên 29,9% năm 2019.

Tuy nhiên, với một tỉnh có lực lượng lao động nông, lâm nghiệp và thủy sản chiếm tỷ trọng khá cao so với bình quân chung cả nước (cả nước chiếm khoảng 40%), năng suất lao động thấp; phần lớn lao động nông thôn chưa được đào tạo bài bản. Mặt khác, các ngành sản xuất phi nông, lâm nghiệp, thủy sản ở vùng nông thôn chậm phát triển nên cơ hội tìm kiếm việc làm mới và tạo thêm việc làm cho lao động hết sức khó khăn. Trong những năm gần đây, kinh tế - xã hội của tỉnh đã có những bước phát triển khá nhưng Quảng Bình vẫn đang là tỉnh nghèo, nguồn thu chưa đủ chi, đang còn phụ thuộc rất lớn vào hỗ trợ từ ngân sách Trung ương; quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa diễn ra còn chậm, công việc trong các ngành phi nông, lâm nghiệp, thủy sản tăng không đáng kể nên tốc độ di chuyển lao động diễn ra cũng chậm. Tình trạng thất nghiệp trong thanh niên tăng cao một phần xuất phát từ việc thị trường lao động được bổ sung thêm nhiều nhân lực trong khi nền kinh tế của tỉnh chưa đạt tới tốc độ tăng trưởng phù hợp để đáp ứng nhu cầu việc làm đó. Cùng với đó, lao động trẻ mới gia nhập thị trường lao động với trình độ chuyên môn kỹ thuật và tay nghề còn thấp nên phải đối mặt với nhiều thách thức hơn trong vấn đề tìm kiếm việc làm.

Vì vậy, để nâng cao chất lượng nguồn lao động đáp ứng kịp thời cho yêu cầu chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp, dịch vụ, thời gian tới, tỉnh sẽ tập trung thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó đặc biệt sử dụng lao động từ nông, lâm nghiệp, thủy sản dôi ra qua quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế để phân bố phục vụ cho các ngành công nghiệp, dịch vụ; đồng thời chú trọng thay đổi cơ cấu lao động nhằm đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá nền kinh tế...

Bên cạnh đó, tỉnh cũng tăng cường tập huấn, hướng dẫn thực hiện các nội dung liên quan đến công tác giải quyết việc làm cho người lao động; ưu tiên cho các dự án, cơ sở sản xuất kinh doanh làm ăn có hiệu quả vay vốn tạo việc làm cho người lao động theo đúng mục đích; những người thất nghiệp, thiếu việc làm vay vốn tạo việc làm mới và có tính khả thi. Ngoài ra, tỉnh cũng sẽ duy trì các thị trường xuất khẩu lao động truyền thống có nhu cầu về trình độ công nhân kỹ thuật, thu nhập cao; hỗ trợ kinh phí đào tạo định hướng cho con em hộ nghèo, hộ gia đình chính sách, bộ đội xuất ngũ và hộ di dời giải tỏa mất đất sản xuất để xuất khẩu lao động... 

N.Quý