Cụ thể, tính đến ngày 30/6/2019, 20 chương trình tín dụng ưu đãi của Ngân hàng Chính sách Xã hội đang thực hiện có dư nợ đạt trên 3.178 tỷ đồng, trong đó dư nợ chương trình hộ nghèo, hộ cận nghèo và mới thoát nghèo đạt hơn 1.911 tỷ đồng, chiếm 60,15% tổng dư nợ các chương trình tín dụng. Doanh số cho vay các chương trình tín dụng từ năm 2016 đến 6 tháng đầu năm 2019 đạt trên 3.669 tỷ đồng với 114.410 lượt hộ được vay vốn. Doanh số cho vay bình quân hiện nay là 33,2 triệu đồng/hộ.

Toàn tỉnh có 996.992 người nghèo, cận nghèo, dân tộc thiểu số, người sinh sống ở vùng đặc biệt khó khăn được cấp Thẻ Bảo hiểm y tế với số kinh phí Nhà nước hỗ trợ hơn 620 tỷ đồng; 376.176 lượt người được khám, chữa bệnh với tổng kinh phí hơn 322 tỷ đồng. Từ năm 2016 đến nay, các ngành, địa phương đã trợ giúp pháp lý 1.293 vụ việc cho 1.923 đối tượng, trong đó có 264 người nghèo, 55 người dân tộc thiểu số; hỗ trợ kinh phí để làm nhà ở theo Quyết định số 48/2014/QĐ-TTg ngày 28/8/2014 của Thủ tướng Chính phủ cho 2.957/3.881 hộ nghèo và 1.282/4.011 hộ nghèo được vay vốn làm nhà ở theo Quyết định số 33/2015/QĐ-TTg ngày 10/8/2015 của Thủ tướng Chính phủ.

Bên cạnh đó, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh, Ban Vận động Quỹ Vì người nghèo, Ban Cứu trợ các cấp đã hỗ trợ xây dựng 927 nhà đại đoàn kết, nhà tình thương cho hộ nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số, gia đình bị thiệt hại do thiên tai với trị giá 30 tỷ đồng, góp phần thay đổi bộ mặt các bản làng vùng sâu, vùng xa, xóa dần đi những căn nhà tạm để đồng bào ổn định cuộc sống, tập trung lao động sản xuất, tích cực tham gia bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới, phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương. Thực hiện chính sách hỗ trợ giáo dục - đào tạo, từ năm 2016 đến tháng 6/2019, toàn tỉnh có 217.816 học sinh thuộc hộ nghèo, cận nghèo, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số được hỗ trợ hơn 145 tỷ đồng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo, nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Mặt khác, Chương trình 135, Nghị quyết 30a cũng đã góp phần quan trọng trong việc làm thay đổi hệ thống hạ tầng vùng đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, từng bước đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo bền vững, góp phần xây dựng nông thôn mới. Ngoài ra, các ngành, địa phương cũng thực hiện tốt chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất, đa dạng hóa sinh kế và nhân rộng mô hình giảm nghèo trên địa bàn tỉnh. Đến nay, nhiều giống cây trồng, vật nuôi mới đã được sản xuất thử nghiệm thành công như Cam Valencia 2 không hạt, con lai giữa lợn đực rừng và lợn cái Móng Cái, các giống lúa năng suất chất lượng cao… Một số mô hình hoạt động hiệu quả, có khả năng phát triển và nhân rộng như nuôi cá lăng thương phẩm (huyện Tuyên Hóa); nuôi cua đồng thương phẩm, lươn đồng không bùn, trồng hoa cúc (huyện Quảng Trạch); mô hình trồng nấm, trồng cây thanh long ruột đỏ trên đất đồi (huyện Bố Trạch)...

Có thể nói, với sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, sâu sát của các cấp ủy, chính quyền, phối hợp tích cực của các ngành và việc tổ chức thực hiện đồng độ, hiệu quả các chính sách giảm nghèo, sau gần 04 năm thực hiện Chương trình hành động số 05-CTr/TU ngày 13/7/2016 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, toàn tỉnh có 24.647 hộ thoát nghèo, 1.189 hộ tái nghèo, 4.586 hộ phát sinh nghèo, đưa hộ nghèo trên địa bàn tỉnh giảm từ 34.083 hộ, chiếm 14,42% đầu năm 2016 xuống còn 15.211 hộ, chiếm 6,14% vào tháng 6/2019 (giảm 8,28%); 30.729 hộ thoát cận nghèo, 4.676 hộ tái cận nghèo, 16.502 hộ phát sinh cận nghèo, đưa hộ cận nghèo giảm từ 29.859 hộ, chiếm 12,64% đầu năm 2016 xuống còn 20.308 hộ, chiếm 8,2% vào tháng 6/2019 (giảm 4,44%). Đặc biệt, giai đoạn 2016 - 2019, toàn tỉnh giảm 10 xã có tỷ lệ hộ nghèo từ 50% trở lên; có 05 xã và 03 thôn thuộc diện đặc biệt khó khăn thoát khỏi tình trạng đặc biệt khó khăn, đạt xã nông thôn mới là Quảng Trung, Quảng Văn (huyện Quảng Trạch), Duy Ninh, Hiền Ninh (huyện Quảng Ninh), xã Hồng Thủy (huyện Lệ Thủy) và thôn Tân Hóa, Lạc Hóa (xã Mai Hóa), thôn Thanh Tiến (xã Tiến Hóa).

Tuy nhiên, công tác tuyên truyền có lúc chưa thường xuyên, nội dung, hình thức chưa phong phú nên có mặt hiệu quả chưa cao, chưa tạo được chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức của một số người dân về giảm nghèo bền vững, nhất là vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc; một bộ phận người nghèo chưa chủ động vươn lên thoát nghèo, còn trông chờ, ỷ lại vào sự hỗ trợ của Nhà nước. Tỷ lệ hộ nghèo và hộ cận nghèo của tỉnh vẫn ở mức cao so với bình quân chung của cả nước; tỷ lệ hộ cận nghèo ở một số địa phương tăng cao như xã Hóa Thanh tăng 27,29%, xã lâm Thủy tăng 26,65%, xã Yên Hóa tăng 23,42%; đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số còn khó khăn, khả năng tự tổ chức sản xuất, cuộc sống còn hạn chế, tỷ lệ hộ nghèo của đồng bào dân tộc thiểu số của tỉnh vẫn còn cao, chiếm 69,79% tổng số hộ đồng bào dân tộc và 24,79% hộ nghèo toàn tỉnh…

Thời gian tới, toàn tỉnh tiếp tục đẩy mạnh thực hiện có hiệu quả Chương trình hành động số 05-CTr/TU ngày 13/7/2016 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về giảm nghèo bền vững và giải quyết việc làm giai đoạn 2016 - 2020; tập trung hỗ trợ phát triển sản xuất, tiêu thụ sản phẩm, đa dạng hóa sinh kế và nhân rộng mô hình giảm nghèo có hiệu quả, phù hợp với điều kiện địa phương, cơ sở để tạo việc làm, tăng thu nhập cho người nghèo, người cận nghèo, người mới thoát nghèo, đặc biệt ưu tiên cho địa bàn khó khăn, các xã có đông đồng bào dân tộc thiểu số. Bên cạnh đó, các cấp, các ngành và địa phương tiếp tục thực hiện có hiệu quả công tác tuyên truyền, vận động, nâng cao nhận thức, khơi dậy ý chí chủ động tự vươn lên thoát nghèo của người dân; chú trọng công tác tuyên truyền, vận động để thay đổi suy nghĩ, cách làm, thói quen của đồng bào dân tộc thiểu số; hướng dẫn cách thức trồng trọt, chăn nuôi tiên tiến, giúp người dân tự tổ chức sản xuất, cuộc sống; thực hiện tốt trách nhiệm được giao, nhất là người đứng đầu, người được phân công phụ trách địa bàn vùng nghèo, các xã nghèo trong việc tổ chức rà soát chặt chẽ các tiêu chí về hộ nghèo để động viên người dân vươn lên thoát nghèo…

Mai Anh