Phát huy truyền thống cách mạng, tinh thần vượt khó và sáng tạo, Đảng bộ, Nhân dân Quảng Bình luôn nỗ lực trong phát triển kinh tế - xã hội, không ngừng nâng cao đời sống Nhân dân. Tuy nhiên, với xuất phát điểm thấp và chịu hậu quả nặng nề của chiến tranh, của thiên tai, bão lụt... nên điều kiện kinh tế - xã hội của tỉnh còn rất nhiều khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo, hộ cận nghèo còn cao so với bình quân chung của cả nước. Giai đoạn 2016 - 2020, tỉnh xác định giảm nghèo bền vững và giải quyết việc làm là một trong hai chương trình kinh tế - xã hội trọng điểm của tỉnh và trở thành nhiệm vụ, mục tiêu ưu tiên hàng đầu trong quá trình chỉ đạo, điều hành của các cấp ủy, chính quyền, Mặt trận và các đoàn thể từ tỉnh đến cơ sở. Trong quá trình thực hiện công tác an sinh xã hội nói chung và công tác giảm nghèo nói riêng, tỉnh đặc biệt quan tâm đến vùng dân tộc, miền núi, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số, luôn thực hiện đầy đủ, kịp thời các chế độ, chính sách đối với vùng miền núi nói chung và đồng bào dân tộc thiểu số nói riêng. Bộ mặt kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc và miền núi của tỉnh có nhiều thay đổi rõ rệt. Cuộc sống của người nghèo được cải thiện, kiến thức sản xuất, hiểu biết pháp luật nâng lên, điều kiện chăm sóc sức khỏe ngày càng tốt hơn, góp phần phát triển kinh tế - xã hội, giữ gìn an ninh - quốc phòng, đặc biệt ở khu vực biên giới.

Bên cạnh thuận lợi, tỉnh vẫn còn nhiều khó khăn trong thực hiện Chương trình giảm nghèo nói chung và giảm nghèo đối với vùng dân tộc, miền núi nói riêng, nhất là: Ngân sách hàng năm thu không đủ chi, chủ yếu được cân đối từ nguồn ngân sách Trung ương, do đó, ngoài nguồn lực Trung ương hỗ trợ, nguồn lực cho công tác giảm nghèo của tỉnh còn hạn chế, tỉnh chưa có nhiều cơ chế, chính sách riêng để đẩy mạnh công tác giảm nghèo; đời sống của người dân các xã vùng dân tộc, miền núi nói chung và đồng bào dân tộc thiểu số nói riêng tuy đã cải thiện nhưng vẫn còn rất khó khăn, trình độ dân trí thấp, kiến thức sản xuất còn nhiều hạn chế, tỷ lệ hộ nghèo cao, việc thay đổi suy nghĩ, cách làm của đồng bào dân tộc đòi hỏi phải có thời gian và sự vào cuộc quyết liệt, tích cực, mạnh mẽ của cả hệ thống chính trị. Theo kết quả rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo cuối năm 2018, tổng số hộ nghèo vùng dân tộc thiểu số và miền núi của tỉnh là 9.880 hộ, chiếm tỷ lệ 57,11% tổng số hộ nghèo toàn tỉnh (cao hơn 08 lần so với tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh), 10.590 hộ cận nghèo, chiếm tỷ lệ 45,27% tổng số hộ cận nghèo toàn tỉnh, trong đó hộ nghèo dân tộc thiểu số chiếm 69,79% so với số hộ đồng bào dân tộc thiểu số (cao hơn 10 lần so với tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh) và chiếm 24,79% tổng số hộ nghèo toàn tỉnh.

Hiện, toàn tỉnh đang ra sức phấn đấu, đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho đồng bào dân tộc thiểu số, trong đó sẽ tăng cường công tác chỉ đạo, tập trung ưu tiên mọi nguồn lực để thực hiện Chương trình giảm nghèo đối với vùng đồng bào dân tộc, đặc biệt là nguồn lực con người; nâng cao năng lực và có chính sách luân chuyển, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ làm công tác giảm nghèo ở cơ sở; tăng cường, luân chuyển, điều động, biệt phái cán bộ về công tác tại các xã vùng dân tộc, miền núi, ưu tiên cán bộ lĩnh vực nông nghiệp để chỉ đạo, hướng dẫn, giúp đỡ xã và bà con trong phát triển sản xuất, tạo việc làm, sinh kế ổn định, lâu dài, bền vững cho người dân; tập trung tuyên truyền, vận động để thay đổi suy nghĩ, cách làm; nâng cao ý thức trách nhiệm của đồng bào dân tộc trong làm ăn, vươn lên thoát nghèo; hướng dẫn cách thức trồng trọt, chăn nuôi tiên tiến, giúp họ tự tổ chức sản xuất, tổ chức cuộc sống; đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền phù hợp với đặc điểm, điều kiện của từng vùng, từng địa phương, từng nhóm hộ; chú trọng thông qua các tổ chức hội, đoàn thể ở địa phương, tuyên truyền thông qua các hội nghị đối thoại ở cơ sở.

Bên cạnh đó, tỉnh cũng chỉ đạo các huyện, xã miền núi xác định đối tượng ưu tiên trọng tâm, trọng điểm cụ thể trên cơ sở phân tích nguyên nhân nghèo của từng hộ để xác định nội dung hỗ trợ phù hợp, từ đó đề ra nhiệm vụ, giải pháp thiết thực, hiệu quả; có giải pháp để thực sự nâng cao trình độ dân trí, nâng cao chất lượng giáo dục cho học sinh vùng dân tộc miền núi, xem đây là điều kiện cần thiết cho giảm nghèo bền vững đối với vùng đồng bào dân tộc; có chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất, đa dạng hóa sinh kế, nhân rộng mô hình giảm nghèo gắn với đầu ra, bao tiêu sản phẩm cho bà con vùng dân tộc, miền núi để người dân yên tâm sản xuất; tiếp tục nâng cao nhận thức của các cấp ủy, chính quyền, Mặt trận và các đoàn thể về dân tộc, công tác dân tộc, đặc biệt là tiếp tục phát huy hơn nữa vai trò, vị trí của già làng, trưởng bản, người có uy tín trong sự nghiệp đổi mới trong công tác tuyên truyền, vận động đồng bào các dân tộc thực hiện tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về dân tộc, tôn giáo, cùng cấp ủy, chính quyền xây dựng và củng cố hệ thống chính trị ở cơ sở, nhất là công tác phát triển đảng viên, đoàn viên, hội viên; xây dựng đời sống văn hóa, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, xóa bỏ các hủ tục lạc hậu, mê tín dị đoan, xây dựng xóm, bản vững mạnh về chính trị, kinh tế và văn hóa.

Tin tưởng rằng, với sự quan tâm đặc biệt của Đảng và Chính phủ, sự chỉ đạo tích cực, quyết liệt của Tỉnh ủy, HĐND, UBND, UBMTTQVN tỉnh, sự chủ động, có trách nhiệm của các ngành, các địa phương và của toàn xã hội, các chỉ tiêu, mục tiêu, nội dung, giải pháp để giảm nghèo đối với vùng dân tộc sẽ đạt được những kết quả tích cực, góp phần quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội đối với vùng dân tộc thiểu số và miền núi trong giai đoạn mới.

Hồng Lựu