Xác định nông nghiệp sạch có ứng dụng CNC đang là xu thế hiện nay nhằm đem đến những sản phẩm nông sản sạch có lợi cho sức khỏe, nhiều doanh nghiệp, tập đoàn lớn đã đầu tư, xây dựng kế hoạch thực hiện các dự án phát triển nông nghiệp CNC; ứng dụng khá nhiều công nghệ mới, tiên tiến được áp dụng vào sản xuất như Công ty TNHH Nông nghiệp CNC Tuệ Lâm, Công ty Cổ phần thực phẩm sạch Đông Dương, Công ty An Nông, Công ty TNHH Chăn nuôi Buntaphan Quảng Bình, Công ty Cổ phần Thanh Hương... Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tiếp tục hỗ trợ xây dựng 06 nhà màng để sản xuất rau quả an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP, góp phần tăng đáng kể số cơ sở trồng trọt ứng dụng CNC. Đến nay, toàn tỉnh đã có 18 cơ sở sản xuất trồng trọt ứng dụng CNC với tổng diện tích khoảng 100 ha, trong đó thành phố Đồng Hới 04 cơ sở, Bố Trạch 05 cơ sở, Lệ Thủy 04 cơ sở, Quảng Ninh 01 cơ sở, Quảng Trạch 02 cơ sở, thị xã Ba Đồn 01 cơ sở và Tuyện Hóa 01 cơ sở.

Các CNC được áp dụng chủ yếu là trồng cây trong nhà màng, nhà lưới có điều chỉnh nhiệt độ, âm độ, ánh sáng, trồng cây trên giá thể ứng dụng công nghệ tưới tiết kiệm nước của Israel; áp dụng quy trình canh tác hữu cơ, thủy canh… nhằm tạo ra sản phẩm có năng suất và chất lượng cao, không có dư lượng hóa chất thuốc bảo vệ thực vật, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm nên tiêu thụ thuận lợi, hiệu quả cao hơn sản xuất truyền thống. Điển hình như Dự án trồng cây dược liệu của Công ty TNHH Nông nghiệp CNC Tuệ Lâm ở thị trấn Nông trường Việt Trung và các xã Nam Trạch, Lý Trạch, Đại Trạch (huyện Bố Trạch) với quy mô 500 ha, trong đó đã thực hiện được 35 ha, đối tượng sản xuất chính là cây Sâm Bố Chính; Dự án trang trại Nông nghiệp CNC của Công ty Cổ phần Thực phẩm sạch Đông Dương ở xã Thuận Đức (thành phố Đồng Hới) với quy mô 5,5 ha, gồm 03 ha nhà màng, chủ yếu trồng dâu tây, dưa lưới, cà chua, các loại… Ngoài ra còn có một số nông trại làm nhà màng, áp dụng công nghệ tưới tiết kiệm để sản xuất rau quả an toàn như Công ty An Nông ở xã Hòa Trạch, Công ty TNHH Dream Farm ở xã Phúc Trạch (huyện Bố Trạch), nông trại Quang OGANIC ở xã Ngư Thủy (huyện Lệ Thủy)…

Mặt khác, công tác chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật, ứng dụng CNC trong lĩnh vực chăn nuôi, thủy sản cũng được chú trọng thực hiện. Một số doanh nghiệp, cơ sở đã đầu tư xây dựng các dự án ứng dụng CNC trên nhiều khâu sản xuất, đem lại những hiệu quả nhất định như Trang trại chăn nuôi lợn siêu nạc CNC của Công ty TNHH Chăn nuôi Buntaphan Quảng Bình với diện tích 20,15 ha ở xã Trường Xuân (huyện Quang Ninh); Công ty Cổ phần Thanh Hương có diện tích mặt nước nuôi nuôi 20 ha tại xã Hải Ninh (huyện Quảng Ninh) với sản lượng tôm thương phẩm khoảng từ 400 - 500 tấn/năm...

Tuy nhiên, số cơ sở nông nghiệp CNC ở tỉnh chưa nhiều, lĩnh vực hoạt động còn đơn giản, chưa đa dạng, chủ yếu là sản xuất rau, hoa, quả an toàn các loại. Bên cạnh đó, trên địa bàn tỉnh vẫn chưa có vùng, khu sản xuất nông nghiệp CNC tập trung, các cơ sở sản xuất phân tán ở nhiều nơi không theo quy hoạch đã gây khó khăn cho việc liên kết và đầu tư phát triển sản xuất quy mô lớn. Các CNC áp dụng trong sản xuất nông nghiệp đa số vẫn ở mức bình thường, còn thiếu những CNC mang tính tiên tiến hàng đầu chứa đựng hàm lượng khoa học công nghệ cao nên chưa tạo ra được sự đột biến mạnh về năng suất chất lượng và hiệu quả sản xuất. Một số cơ sở hoạt động trên lĩnh vực chăn, nuôi trồng thủy sản không thực hiện tốt quy trình công nghệ xử lý chất thải, bảo vệ môi trường. Số lượng sản phẩm nông nghiệp CNC của tỉnh còn ít, chủng loại chưa đa dạng, chủ yếu được tiêu thụ trong tỉnh, trong nước, sản phẩm xuất khẩu không nhiều nên hiệu quả sản xuất không cao. Mối liên kết giữa doanh nghiệp sản xuất nông nghiệp CNC với người dân chưa chặt chẽ; vẫn còn thiếu doanh nghiệp làm đầu mối liên kết trong sản xuất nông nghiệp theo chuỗi giá trị...

Để phát triển sản xuất nông nghiệp CNC nhằm phát triển nền nông nghiệp toàn diện theo hướng hiện đại, sản xuất hàng hóa lớn và tăng sức cạnh tranh trên thị trường, góp phần thực hiện thành công Đề án tái cơ cấu ngành Nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững, thời gian tới, các ngành, địa phương tiếp tục tập trung đào tạo, thu hút nguồn nhân lực, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ khoa học và công nghệ ngành Nông - lâm - thủy sản; chú trọng liên kết, hợp tác trong việc nghiên cứu, đào tạo, chuyển giao khoa học công nghệ, nhất là đào tạo chuyên gia về lĩnh vực công nghệ sinh học và chế biến nông - lâm - thủy sản; có chính sách đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ cho các tổ hợp tác, hợp tác xã; nâng cao năng lực quản lý sản xuất nông nghiệp cho cán bộ quản lý, lãnh đạo doanh nghiệp; đẩy mạnh liên kết đào tạo, huấn luyện đội ngũ nhân lực tham gia, phục vụ cho việc ứng dụng CNC vào sản xuất; thực hiện tốt việc đào tạo nghề cho nông dân. Cùng với đó, toàn tỉnh tập trung đầu tư xây dựng hệ thống cơ sở hạ tầng đồng bộ, đáp ứng các yêu cầu cần thiết về điện, nước, đường giao thông... cho các vùng khu nông nghiệp CNC, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp đầu tư thực hiện dự án phát triển sản xuất nông nghiệp CNC; thực hiện tốt việc nghiên cứu, tuyển chọn, chuyển giao và ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, quy trình công nghệ mới vào sản xuất, đặc biệt là công nghệ trong chế biến, bảo quản sản phẩm trên tất cả lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản và lâm nghiệp.

Mặt khác, các CNC được lựa chọn ứng dụng phải đảm bảo tính tiên tiến, có hàm lượng khoa học công nghệ cao, đồng thời phù hợp với năng lực của doanh nghiệp; điều kiện tự nhiên, thời tiết khí hậu của Quảng Bình. Các ngành, địa phương chú trọng ưu tiên trong việc giao đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các dự án thông nghiệp CNC; tăng cường cải cách hành chính; tạo điều kiện thuận lợi cho chủ đầu tư dự án nông nghiệp CNC được tiếp cận nguồn vốn với lãi suất ưu đãi để thực hiện dự án. UBND các huyện, thành phố, thị xã có chính sách tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp đầu tư dự án sản xuất nông nghiệp CNC trên địa bàn.

Ngoài ra, các ngành, địa phương thực hiện tốt công tác dự tính, dự báo và nắm bắt kịp thời những biến động của thị trưởng để điều chỉnh cơ cấu sản xuất phù hợp nhằm đảm bảo tiêu thụ nhanh sản phẩm với giá cả có lợi nhất cho người sản xuất; đẩy mạnh công tác xúc tiến thương mại, tìm kiếm thị trường, tổ chức các hội chợ, giới thiệu các sản phẩm nông nghiệp CNC trong tỉnh và triển lãm, hội chợ trong khu vực để thuận lợi cho việc tiêu thụ sản phẩm; hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý, từng bước hình thành thương hiệu cho các sản phẩm nông nghiệp CNC đặc trưng của địa phương để thuận lợi trong việc tiêu thụ sản phẩm. Đặc biệt, toàn tỉnh đẩy mạnh công tác thông tin tuyên truyền, phổ biến về quan điểm, chủ trương, giải pháp thực hiện phát triển nông nghiệp CNC, nhất là ở các địa bàn trọng điểm về nông nghiệp và các địa phương trong lộ trình xây dựng nông thôn mới, tạo sự đồng thuận, thống nhất cao trong các ngành, các cấp và nông dân; làm thay đổi trong nhận thức, hành động, thói quen canh tác, cách bố trí nguồn lực và sự phối kết hợp đồng bộ trong triển khai thực hiện nhằm tạo ra các sản phẩm nông nghiệp có giá trị gia tăng cao, góp phần tích cực trong việc nâng cao đời sống, thu nhập cho người nông dân và xây dựng nông thôn mới.

Mai Anh