Trong công tác tuyên truyền, phổ biến thông tin về Hiệp định CPTPP và thị trường của những nước tham gia Hiệp định CPTPP, các sở, ban, ngành cấp tỉnh, UBND các huyện, thị xã, thành phố đã tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục, phổ biển thông tin và văn bản pháp luật, cụ thể: Cơ quan thông tin truyền thông đã đẩy mạnh tuyên truyền về nội dung của Hiệp định CPTPP, trong đó thực hiện gần 60 tin, bài, phóng sự, tọa đàm; trên 50 tin, bài trên báo in và báo điện tử. Các tin, bài, phóng sự, chuyên mục và tọa đàm đã phản ánh khá sâu về chương trình phát triển công nghiệp, nông nghiệp, thương mại gắn với thực hiện nội dung của Hiệp định CPTPP, góp phần tạo động lực cho doanh nghiệp trong tỉnh tìm kiếm, nắm bắt cơ hội, đưa sản phẩm của tỉnh thâm nhập và vươn xa trên thị trường khu vực ASEAN lẫn quốc tế. Đặc biệt, với việc đồng bộ, tích hợp 35 Trang Thông tin điện tử của các sở, ban, ngành, UBND các huyện, thị xã, thành phố và một số trang thông tin điện tử của các xã, phường, thị trấn trong tỉnh, Cổng Thông tin điện tử của tỉnh đã triển khai hiệu quả, đảm bảo cung cấp kịp thời thông tin, yêu cầu kỹ thuật, quy định về quản lý xuất nhập khẩu hàng hóa với các nước đối tác CPTPP, làm cơ sở để dự báo nhu cầu thị trường trong nước, giúp doanh nghiệp có giải pháp chủ động ứng phó với sự cạnh tranh của hàng hóa nhập khẩu.

Bên cạnh đó, các sở, ngành liên quan đã phối hợp tổ chức nhiều hội nghị tập huấn phổ biến về Hiệp định CPTPP đến cộng đồng doanh nghiệp trong tỉnh và cơ quan quản lý Nhà nước có liên quan; thực hiện nhiệm vụ hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp; tiến hành bồi dưỡng quy định của pháp luật theo Luật Cạnh tranh; kỹ năng, nghiệp vụ cho cán bộ pháp chế doanh nghiệp trên địa bàn các huyện, thị xã, thành phố. Nhằm tạo sự thống nhất cao trong nhận thức lẫn hành động của các cấp, các ngành, địa phương và doanh nghiệp, Cục Hải quan tỉnh cũng đã mời doanh nghiệp hoạt động xuất nhập khẩu qua địa bàn tỉnh tham gia tập huấn một số nội dung về chính sách, thủ tục hải quan mới do Tổng cục Hải quan tổ chức; tham dự hội thảo về xác định xuất xứ hàng hóa gồm quy định, cam kết mới trong Hiệp định CPTPP liên quan đến xuất xứ do chuyên gia hải quan Nhật Bản tổ chức…

Về công tác xây dựng pháp luật, thể chế, tỉnh đã thường xuyên rà soát văn bản quy phạm pháp luật hiện hành, tham mưu đề xuất, kiến nghị các cấp có thẩm quyền nhằm sửa đổi kịp thời những thủ tục hành chính chồng chéo, không còn phù hợp và ban hành văn bản mới rõ ràng, cụ thể, bảo đảm tính đồng bộ, minh bạch, khả thi, phù hợp với cam kết quốc tế lẫn tình hình thực tế của địa phương; chỉ đạo rà soát, điều chỉnh, bổ sung văn bản quy phạm pháp luật thuộc lĩnh vực của các cơ quan chuyên môn và huyện, thành phố, thị xã theo quy định. Kết quả, trong năm không có văn bản quy phạm pháp luật ban hành trái với cam kết quốc tế nói chung và Hiệp định CPTPP nói riêng. Mặt khác, địa phương cũng tập trung thực hiện cải cách thủ tục hành chính, cơ chế một cửa, một cửa liên thông, ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động quản lý hành chính Nhà nước tại Trung tâm Hành chính công của tỉnh; đẩy mạnh triển khai công tác hiện đại hóa hải quan hiệu quả; triển khai hệ thống thông quan tự động (VNACCS/VCIS); đồng thời thực hiện cơ chế “Một cửa Quốc gia, một cửa ASEAN” tạo sự hài lòng cho cộng đồng doanh nghiệp.

Trong hoạt động nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển nguồn nhân lực, tỉnh cũng đã tăng cường định hướng để doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài kết nối với doanh nghiệp tỉnh, góp phần vào việc hình thành, phát triển chuỗi cung ứng; đẩy mạnh công tác khuyến công, xúc tiến thương mại, hỗ trợ doanh nghiệp phát triển sản xuất, tìm kiếm mở rộng thị trường, quảng bá và tiêu thụ sản phẩm; xây dựng, phát triển, quảng bá thương hiệu sản phẩm cho doanh nghiệp; hỗ trợ về thông tin, tư vấn doanh nghiệp thông qua Cổng Thông tin điện tử của tỉnh và Trang Thông tin điện tử của các sở, ngành nhằm cung cấp các văn bản pháp luật, chính sách, chương trình trợ giúp phát triển doanh nghiệp; đồng thời tiến hành nghiên cứu, chuyển giao, ứng dụng tiến bộ về khoa học - công nghệ vào sản xuất giúp doanh nghiệp, hợp tác xã phát triển sản xuất, kinh doanh tiến tới xuất khẩu. Kết quả, từ đầu năm 2019 đến nay, các sở, ngành đã hướng dẫn cho hơn 80 lượt tổ chức, cá nhân về thủ tục đăng ký bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp; phối hợp với Cục Sở hữu trí tuệ tổ chức tập huấn “Quyền sở hữu trí tuệ, thủ tục đăng ký sáng chế, khai thác thông tin sở hữu công nghiệp” tại Trường Đại học Quảng Bình cho các giảng viên, cán bộ nghiên cứu trong 02 ngày 20 và 21/6/2019.

Thực hiện Chương trình Nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, hàng hóa của doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2011 - 2020, từ đầu năm đến nay, địa phương đã hỗ trợ cho 04 đơn vị thuộc các lĩnh vực: Doanh nghiệp có sản phẩm được cấp Giấy chứng nhận phù hợp Tiêu chuẩn Việt Nam; đầu tư thiết bị, đổi mới công nghệ dây chuyền sản xuất sản phẩm; bảo hộ độc quyền sáng chế và nghiên cứu ứng dụng khoa học kỹ thuật mới trong sản xuất nông nghiệp. Để hàng hóa của Quảng Bình cạnh tranh với hàng hóa ngoại nhập khác, tỉnh cũng đã tăng cường quản lý hoạt động sở hữu trí tuệ và quản lý tiêu chuẩn đo lường chất lượng sản phẩm hàng hóa; phát triển các vùng sản xuất chuyên canh tập trung cũng như tăng cường áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật tạo sản phẩm hàng hóa có chất lượng cao đáp ứng nhu cầu thị trường; triển khai thực hiện Chương trình OCOP giúp đa dạng hóa cơ cấu, nâng cao chất lượng nông sản hàng hóa tại địa bàn; đồng thời xây dựng mối liên kết giữa doanh nghiệp với người dân để từng bước hình thành, phát triển chuỗi giá trị, đảm bảo tiêu thụ tốt nông sản hàng hóa cho nông dân.

Tuy nhiên, Hiệp định CPTTP là Hiệp định mới đi vào thực thi, có nội dung và phạm vi điều chỉnh rộng, liên quan đến nhiều ngành, lĩnh vực nên trong quá trình khiển khai địa phương gặp khó khăn trong rà soát, sửa đổi văn bản quy phạm pháp luật hiện hành nhằm đảm bảo phù hợp với quy định của Hiệp định. Kinh nghiệm, kiến thức cơ bản để tổ chức các lớp tập huấn về hội nhập quốc tế chưa cao; việc triển khai chương trình hỗ trợ và nâng cao năng lực cạnh tranh, xây dựng chính sách, cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp gặp nhiều vướng mắc, lúng túng. Cơ sở hạ tầng kỹ thuật đã được cải thiện đáng kể nhưng vẫn còn thiếu đồng bộ, chưa đáp ứng được yêu cầu của quá trình hội nhập kinh tế quốc tế. Công tác xúc tiến thương mại, xúc tiến đầu tư, quảng bá hội nhập tổ chức chưa được thường xuyên do nguồn kinh phí còn hạn hẹp. Nguồn nhân lực phục vụ cho tiến trình hội nhập còn thiếu, nhất là cán bộ quản lý, lãnh đạo của doanh nghiệp…

Để Hiệp định CPTPP và thị trường của những nước tham gia Hiệp định CPTPP tiếp tục triển khai hiệu quả, thời gian tới, tỉnh đề nghị các Bộ, ngành Trung ương liên quan hỗ trợ địa phương cử giảng viên có kinh nghiệp chuyên sâu phối hợp tập huấn về các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, nội dung cam kết của Việt Nam trong hiệp định thương mại song phương lẫn đa phương, nhất là với Nhật Bản, Hàn Quốc, EU và Mỹ...; nghiên cứu, biên soạn ấn phẩm, tài liệu hướng dẫn chi tiết, sổ tay… về một số nội dung cam kết quan trọng của CPTPP phổ biến cho cộng đồng doanh nghiệp và cán bộ quản lý Nhà nước; sớm ban hành văn bản hướng dẫn thực thi Hiệp định CPTPP. Nhằm thực hiện tốt quá trình hội nhập kinh tế quốc tế trong xu thế của cách mạng 4.0, địa phương cũng đề nghị các Bộ, ngành Trung ương liên quan xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù cho các tỉnh khu vực Bắc Trung Bộ trong xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông, thương mại gắn với khu kinh tế cửa khẩu, cảng biển và nhất là phát triển hạ tầng công nghệ thông tin, đào tạo nguồn nhân lực; tạo điều kiện cho doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận về cơ chế, chính sách, quy định của Hiệp định CPTPP nói riêng cũng như về hội nhập kinh tế quốc tế nói chung.

Ngoài ra, tỉnh cũng đề xuất một số kiến nghị liên quan đến chính sách thiết thực, kịp thời để hỗ trợ phát triển sản xuất nông nghiệp khi tham gia Hiệp định CPTTP, nhất là với những ngành hàng không có lợi thế cạnh tranh trên thị trường; tạo điều kiện cho Quảng Bình được tiếp cận chương trình hỗ trợ xúc tiến thương mại của Trung ương, trong đó tập trung vào sản phẩm xuất khẩu chủ lực của tỉnh như: Thủy sản, sản phẩm từ gỗ, tinh bột sắn, cao su, hồ tiêu…, đồng thời hỗ trợ cho doanh nghiệp nông nghiệp Quảng Bình được tham gia các hoạt động hội chợ xúc tiến thương mại trong nước lẫn quốc tế.

Minh Huyền