Tình trạng trẻ em có nguy cơ lao động sớm vẫn tồn tại ở một số gia đình, phần lớn ở khu vực nông thôn, làm việc trong lĩnh vực nông nghiệp, hoàn cảnh gia đình khó khăn nên trẻ em phải tham gia lao động để phụ giúp gia đình.

Trong những năm qua, cùng với sự phát triển chung của cả nước, công tác bảo vệ và chăm sóc trẻ em trên địa bàn tỉnh đã được các cấp, các ngành quan tâm thực hiện. Công tác quản lý Nhà nước về bảo vệ, chăm sóc trẻ em được tăng cường. Việc huy động, sử dụng nguồn lực để thực hiện các mục tiêu vì trẻ em ngày càng có hiệu quả công tác giáo dục, chăm sóc sức khỏe cho trẻ em được cải thiện đáng kể. Việc bảo vệ, xây dựng môi trường sống an toàn và lành mạnh cho trẻ em được chú trọng. Đời sống văn hóa, tinh thần, vui chơi, giải trí, phúc lợi xã hội và các quyền dành cho trẻ em ngày càng được bảo đảm, nhiều mô hình tốt, cách làm hay về bảo vệ trẻ em đang được triển khai hiệu quả, thiết thực. Các sở, ban, ngành liên quan của tỉnh đã tích cực chỉ đạo và thực hiện giải pháp để nhằm hạn chế trẻ em lao động trái quy định của pháp luật.

Trên cơ sở Kế hoạch chung của tỉnh, cơ quan, đơn vị có liên quan và UBND các huyện, thị xã, thành phố đã ban hành Kế hoạch thực hiện phù hợp với điều kiện thực tế của đơn vị, địa phương; đồng thời tích cực chỉ đạo và thực hiện giải pháp để hạn chế trẻ em có nguy cơ lao động trái quy định của pháp luật. Sở Lao động - Thương binh và Xã hội phối hợp với Công an tỉnh theo dõi, cập nhật thông tin vụ việc trẻ em có nguy cơ lao động trái pháp luật để phối hợp với chính quyền địa phương và các ngành liên quan triển khai can thiệp, trợ giúp kịp thời; đồng thời hỗ trợ Trung tâm Bảo trợ Xã hội thành lập đường dây kết nối Tổng đài điện thoại Quốc gia tiếp nhận, xử l‎ý‎ thông tin, thông báo, tố giác hành vi xâm hại trẻ em, trẻ em lao động trái quy định của pháp luật trên địa bàn tỉnh, góp phần vào công tác phòng, chống trẻ em lao động trái quy định của pháp luật. UBND các huyện, thị xã, thành phố chỉ đạo phòng, ban, ngành xã, phường, thị trấn phối hợp triển khai công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em, trong đó chú trọng phòng, chống lao động trẻ em trái pháp luật.

Toàn tỉnh hiện có 08 cơ sở trợ giúp xã hội, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ em khuyết tật, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, trong đó công lập 04 cơ sở (gồm Trung tâm Bảo trợ xã hội tỉnh; Trung tâm Nuôi dạy trẻ khuyết tật Đồng Hới, Trung tâm Nuôi dạy trẻ khuyết tật An Thủy, Trung tâm Nuôi dạy trẻ khuyết tật Quảng Xuân); 04 cơ sở ngoài công lập (gồm: Làng Trẻ em SOS Đồng Hới, Trung tâm Phục hồi chức năng trẻ khuyết tật Hiền Ninh, Tu viện Mến thánh giá Hướng Phương, Trung tâm Hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập Trí Tâm). Năm 2019, tỉnh đã lắp đặt và đưa vào sử dụng Tổng đài hỗ trợ dịch vụ công tác xã hội 18009293 để tư vấn, hỗ trợ tâm lý và can thiệp khẩn cấp cho trẻ em bị xâm hại, bạo hành, bị bóc lột sức lao động…

Thực hiện Chương trình phòng ngừa, giảm thiểu lao động trẻ em giai đoạn 2016 - 2020, trong thời gian qua, các cấp ủy Đảng, chính quyền, sở, ban, ngành, đoàn thể và UBND các huyện, thị xã, thành phố đã phối hợp làm tốt công tác tuyên truyền về Luật Trẻ em, Công ước Quyền trẻ em, văn bản chỉ đạo, chủ trương, chính sách liên quan đến công tác trẻ em với chủ đề: Phòng, chống bạo lực, xâm hại tình dục trẻ em, phòng, chống tai nạn thương tích trẻ em, tai nạn đuối nước cho trẻ em, phòng ngừa, giảm thiểu lao động trẻ em cũng như tăng cường các hoạt động nói chuyện chuyên đề, sinh hoạt ngoại khóa, sinh hoạt chuyên đề trong các nhà trường và Tháng hành động vì trẻ em, Diễn đàn trẻ em, Tết Thiếu nhi 1/6, Tết Trung thu…; xây dựng chuyên mục về hoạt động công tác bảo vệ, trẻ em, phòng ngừa, giảm thiểu lao động trẻ em để tuyên truyền trên Đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh, Báo Quảng Bình và phương tiện thông tin truyền thông đại chúng khác.

Hàng năm, tỉnh còn tổ chức diễn đàn, hội thảo, hội nghị tuyên truyền, phổ biến Luật Trẻ em năm 2016 và Nghị định số 56/2017/NĐ-CP ngày 09/5/2017 của Thủ tướng Chính phủ về quy định chi tiết một số điều của Luật Trẻ em; tổ chức các sự kiện truyền thông nhằm tạo mối quan tâm, thúc đẩy sự thay đổi nhận thức và vận động sự tham gia của xã hội đối với công tác bảo vệ trẻ em, phòng ngừa, giảm thiểu tình trạng trẻ em tham gia lao động, trẻ em có nguy cơ, trẻ em lao động trái quy định của pháp luật; cấp phát tài liệu, sản phẩm truyền thông về phòng ngừa, can thiệp, hỗ trợ giảm thiểu tình trạng trẻ em tham gia lao động, trẻ em có nguy cơ và trẻ em lao động trái quy định của pháp luật. Ngoài ra, nhân bản và sử dụng hơn 10.000 tài liệu cho trên 5.000 lượt người và trẻ em nâng cao năng lực, bồi dưỡng kiến thức về công tác trẻ em; tổ chức hoạt động, sự kiện, hội thi… dành cho trẻ em nhân dịp Tháng hành động vì trẻ em; xây dựng chuyên mục, phóng sự, bài viết liên quan tới trẻ em, biểu dương, nhân rộng những điển hình tốt, những sáng kiến trong việc bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ em và đóng góp nguồn lực cho trẻ em trên các phương tiện thông tin đại chúng.

Trong 05 năm (2016 - 2020), Sở Lao động - Thương binh và Xã hội đã phối hợp tổ chức 95 lớp tập huấn cho cán bộ làm công tác trẻ em, cán bộ đoàn, phụ trách đội, cha mẹ, người chăm sóc trẻ và trẻ em về kiến thức, kỹ năng phòng ngừa, phát hiện, can thiệp, hỗ trợ giảm thiểu tình trạng trẻ em tham gia lao động, trẻ em có nguy cơ và trẻ em lao động trái quy định của pháp luật.

Hàng năm, Sở Tư pháp tổ chức hội nghị báo cáo viên pháp luật các cấp về: Bộ Luật Hình sự, Luật Trẻ em, Luật Lao động, quy định của pháp luật về bình đẳng giới và phòng, chống bạo lực gia đình...; biên soạn tài liệu pháp luật có lồng ghép giới thiệu quy định pháp luật liên quan đến lao động trẻ em trái quy định của pháp luật. Thông qua hoạt động truyền thông, tập huấn đã nâng cao năng lực, nhận thức, trách nhiệm cho các cấp, các ngành, cộng đồng, cha mẹ, người chăm sóc trẻ và trẻ em; công tác bảo vệ trẻ em, phòng ngừa lao động trẻ em đã có sự thay đổi rõ rệt; giảm tình trạng trẻ em tham gia làm kinh tế, trẻ em bỏ học lao động sớm; loại bỏ được nguy cơ gây tổn hại và trợ giúp, phục hồi cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, tạo cơ hội để các em phát triển toàn diện.

Tuy nhiên, các điểm vui chơi và hình thức giải trí dành cho trẻ em hiện nay còn thiếu, chưa huy động được nhiều nguồn lực đầu tư từ xã hội hóa. Kinh phí cho hoạt động thực hiện mục tiêu Chương trình phòng ngừa, giảm thiểu lao động trẻ em của tỉnh còn hạn chế.

Giai đoạn 2021 - 2025, Quảng Bình phấn đấu thực hiện có hiệu quả công tác phòng ngừa, giảm thiểu lao động trẻ em; phát hiện, can thiệp, bảo vệ và hỗ trợ kịp thời đối với trẻ em phải tham gia lao động làm kinh tế, trẻ em có nguy cơ phải nghỉ học để tham gia lao động, tạo cơ hội phát triển toàn diện và bình đẳng; nâng cao nhận thức, năng lực và trách nhiệm của chính quyền, các cấp, các ngành, các tổ chức liên quan, người sử dụng lao động, cộng đồng cha mẹ và trẻ em về lao động trẻ em. Đặc biệt, 100% trẻ em lao động trái quy định của pháp luật khi có thông báo, phát hiện sẽ được hỗ trợ, trợ giúp, can thiệp kịp thời...

Hồng Mến