Những năm qua, Quảng Bình đã triển khai phổ biến, tuyên truyền Chiến lược phát triển KH&CN giai đoạn 2011- 2020, chiến lược KH&CN ngành Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) giai đoạn 2013 - 2020 trên phạm vi toàn tỉnh. Việc ban hành và triển khai thực hiện các chương trình, đề án, dự án, kế hoạch, quy định, quy chế, các văn bản liên quan đến hoạt động KH&CN kịp thời đã khuyến khích việc nghiên cứu, phát triển, ứng dụng và chuyển giao các tiến bộ kỹ thuật; nâng cao chất lượng và năng lực cạnh tranh nông sản, tạo môi trường pháp lý thuận lợi cho doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiêp; chuyển giao, đổi mới công nghệ; hỗ trợ hoạt động khởi nghiệp và đầu tư cho khởi nghiệp đổi mới sáng tạo; triển khai các hoạt động kết nối cung - cầu công nghệ, từ đó góp phần triển khai thực hiện các mục tiêu định hướng và giải pháp phát triển KH&CN trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn.

Công tác tuyên truyền phổ biến pháp luật về an toàn thực phẩm (ATTP) và hỗ trợ kết nối các chuỗi thực phẩm an toàn trên địa bàn được chú trọng thực hiện với nhiều hình thức đa dạng, phong phú đã tạo sự chuyển biến tích cực về nhận thức lẫn hành vi của các cơ sở sản xuất, kinh doanh và người tiêu dùng trong việc chấp hành quy định của pháp luật về ATTP, đặc biệt là việc sử dụng hóa chất, kháng sinh, chất bảo quản trong trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng và sản xuất, kinh doanh thực phẩm. Thông qua các hình thức thông tin, truyền thông đa dạng như: Thư viện điện tử, Trang Thông tin điện tử Sở KH&CN, Sở NN&PTNT; các chuyên mục “Nông nghiệp sạch cho cộng đồng”, chuyên mục KH&CN định kỳ hàng tháng trên sóng phát thanh và truyền hình Quảng Bình, Báo Quảng Bình, xuất bản Tạp chí Thông tin KH&CN đã góp phần tích cực trong việc tuyên truyền chủ trương, chính sách về phát triển KH&CN của Đảng, Nhà nước; phổ biến tri thức KH&CN, thúc đẩy chuyển giao và nhân rộng kết quả KH&CN, xây dựng nguồn lực thông tin về KH&CN phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh; đồng thời góp phần nâng cao dân trí và tạo cầu nối để đưa ứng dụng tiến bộ KH&CN đi vào đời sống.

Kết quả cụ thể, trong giai đoạn 2013 - 2020, toàn tỉnh đã triển khai thực hiện 07 dự án thuộc Chương trình Nông thôn và Miền núi của Bộ KH&CN, 67 nhiệm vụ sự nghiệp KH&CN, 123 đề tài, dự án sản xuất thử nghiệm, trong đó: Trồng trọt chiếm 45%, chăn nuôi 10%, lâm nghiệp 09%, thủy sản 8%, thú y 08%, chế biến nông sản và công nghệ sau thu hoạch 10%, thủy lợi và phòng, chống lụt bão 05%, các lĩnh vực khác 01 - 02%. Từ nguồn chính sách nông nghiệp, nguồn kinh phí sự nghiệp khuyến nông, khuyến ngư, ngành NN&PTNT đã thực hiện được 98 mô hình chuyển giao KH&CN trên lĩnh vực nông nghiệp. Nhiều dự án, mô hình ứng dụng tiến bộ KH&CN trong lĩnh vực nông nghiệp được áp dụng vào thực tiễn sản xuất và mang lại hiệu quả thiết thực đặc biệt như: Sản xuất thức ăn chăn nuôi từ phụ phẩm của quá trình chế biến tinh bột sắn, các mô hình cây dược liệu gồm sâm báo, sâm bố chính, cà gai leo, kim tiền thảo; mô hình ứng dụng, chuyển giao công nghệ nhân giống dạng dịch thể sản xuất giống nấm Linh chi và nấm, mô hình sản xuất dưa hấu an toàn theo hướng VietGAP; trồng thử nghiệm giống Táo 05 trên vùng cát ven biển đã qua cải tạo; trồng, chế biến, xây dựng thương hiệu tinh bột nghệ xã Mai Thủy (huyện Lệ Thủy), mô hình vườn ươm giống cây Keo lai giâm hom tại xã Phong Hóa (huyện Tuyên Hóa); mô hình trồng hoa cúc tại xã Quảng Đông (huyện Quảng Trạch); nghiên cứu khả năng sinh sản khi lai giữa các giống bò đực hướng thịt Brahman trắng, Droughmaster với bò cái Zebu và khả năng sinh trưởng phát triển của con lai F1; điều tra dịch tễ học, định type vi rút cúm gia cầm độc lực cao; mô hình nuôi cá Lăng chấm thương phẩm trên địa bàn huyện Tuyên Hóa; Mô hình nuôi cua đồng thương phẩm ở huyện Minh Hóa; nuôi cá thát lát trong ao đất; thử nghiệm mô hình sản xuất giống nhân tạo cá Diếc (Carassius auratus) tại Quảng Bình; kiểm định, kiểm toán năng lượng và đề xuất giải pháp đổi mới công nghệ nhằm đảm bảo quản lý, sử dụng tiết kiệm và hiệu quả năng lượng trên địa bàn tỉnh.

Mặc dù đã từng bước đổi mới, tuy nhiên, nhìn chung quá trình nghiên cứu, phát triển ứng dụng KH&CN nói chung và KH&CN trong ngành NN&PTNT còn những hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu là nền tảng và động lực phát triển kinh tế - xã hội. Quá trình phát triển, ứng dụng KH&CN diễn ra còn chậm. Một số địa phương, đơn vị còn xem nhẹ công tác lãnh đạo, chỉ đạo, thực hiện việc nghiên cứu, ứng dụng KH&CN vào sản xuất. Công tác xác định và tổ chức thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu KH&CN trong ngành chưa sắp xếp mục tiêu theo thứ tự ưu tiên của thực tế sản xuất nông nghiệp, nông thôn. Các hoạt động nghiên cứu, ứng dụng chuyển giao và đổi mới KH&CN còn nhiều hạn chế, kết quả nghiên cứu các đề tài khoa học chưa cao, khả năng ứng dụng vào trong thực tiễn sản xuất, đời sống còn thấp. Việc đầu tư cho hoạt động KH&CN còn thấp, hiệu quả sử dụng chưa cao; công tác huy động nguồn lực xã hội vào lĩnh vực KH&CN nông nghiệp, nông thôn chưa được chú trọng quan tâm. Tình hình đầu tư cơ sở, vật chất kỹ thuật cho hoạt động KH&CN lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn còn thiếu, chưa đồng bộ. Công nghệ phục vụ sản xuất, bảo quản, chế biến nông sản hiệu quả chưa cao. Chất lượng nông sản hàng hóa thấp, phần lớn chỉ ở dạng sơ chế, giá trị gia tăng thấp…

Thời gian tới, tỉnh sẽ sớm hoàn thiện hệ thống chính sách quản lý hoạt động KH&CN; khuyến khích phát triển các doanh nghiệp KH&CN; xây dựng hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn hóa Việt Nam đối với các công nghệ, các sản phẩm nghiên cứu chuyển giao; ưu tiên và hỗ trợ ngân sách sự nghiệp KH&CN cho các chương trình, dự án thuộc lĩnh vực Nông nghiệp, Nông thôn tại Quảng Bình trong những năm tiếp theo. Trên quan điểm phát triển KH&CN là quốc sách hàng đầu, là nền tảng và động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa -– hiện đại hóa, là cơ sở cho đổi mới và nâng cao trình độ công nghệ trong các ngành sản xuất; dựa vào KH&CN để chuyển đổi căn bản các hoạt động kinh tế hướng vào phát triển theo chiều sâu và bền vững, trên cơ sở khai thác hợp lý, có hiệu quả nguồn tài nguyên thiên nhiên của tỉnh. KH&CN luôn được coi là giải pháp “then chốt” tạo đột phá về năng suất, chất lượng và hiệu quả lao động trong nông nghiệp.

Thực tế đã chứng minh có nhiều đề tài, dự án KH&CN trên lĩnh vực nông nghiệp và phát triển nông thôn đã tạo ra sự chuyển biến mạnh mẽ trong sản xuất, góp phần thực hiện thành công sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn. Từ hoạt động nghiên cứu, chuyển giao và ứng dụng KH&CN, tin rằng, thời gian tới, sẽ có nhiều giống cây trồng, vật nuôi có tiềm năng cho năng suất, chất lượng cao đã được đưa vào sản xuất; các công nghệ mới, tiên tiến có hàm lượng khoa học cao được áp dụng đã hiệu quả sản xuất nông nghiệp, nâng cao thu nhập và đời sống cho Nhân dân, góp phần phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Minh Huyền