Trong công tác thông tin, tuyên truyền phổ biến được các sở, ngành địa phương triển khai đồng bộ, bằng nhiều hình thức như: Đăng tải toàn văn nội dung Luật Thủy lợi trên Cổng Thông tin điện tử; tổ chức hội nghị, tập huấn, cập nhật kiến thức pháp luật mới theo kế hoạch công tác phổ biến, giáo dục pháp luật… Từ năm 2018 - 2020, ở cấp tỉnh đã tổ chức 127 hội nghị tuyên truyền, tập huấn liên quan đến xử lý vi phạm hành chính, trong đó Sở Tư pháp tổ chức 122 hội nghị, lớp tập huấn, bồi dưỡng kiến thức pháp luật với hơn 14.300 lượt người tham dự; Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức 05 lớp với 250 lượt người tham gia là cán bộ cấp xã thuộc huyện Quảng Trạch, Bố Trạch, Quảng Ninh, thị xã Ba Đồn; cấp phát 250 bộ tài liệu, cho cán bộ phụ trách tư pháp, phòng chuyên môn các huyện, thị xã.

Bên cạnh đó, hàng năm, UBND tỉnh chỉ đạo các sở ngành, huyện, thành phố, thị xã, đơn vị quản lý khai thác công trình thủy lợi thực hiện thanh tra, kiểm tra chuyên ngành phát hiện, ngăn chặn kịp thời hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng, chống thiên tai, khai thác và bảo vệ công trình thủy lợi, đê điều. Tổng số cuộc thanh tra đã được tiến hành, trong năm 2018 là 04 cuộc thanh tra theo kế hoạch (ở 16 xã thuộc 8 huyện, thành phố, thị xã) và 01 cuộc thanh tra đột xuất; năm 2019: 04 cuộc thanh tra theo kế hoạch (ở 10 xã thuộc 7 huyện, thị xã) và 02 cuộc thanh tra đột xuất; năm 2020: 01 cuộc thanh tra theo chỉ đạo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tại Công văn số 1660/BNN-TT ngày 05/3/2020 triển khai thanh tra diện rộng việc chấp hành pháp luật về đê điều và phòng, chống thiên tai (ở 8 huyện, thị xã, thành phố; 25 xã, phường, thị trấn; 05 tổ chức; 35 cá nhân). Qua công tác thanh tra, phát hiện một số sai phạm liên quan đến công tác chấp hành quy định pháp luật về phòng, chống thiên tai, khai thác và bảo vệ công trình thủy lợi, đê điều; hoạt động phổ biến, tuyên truyền; xây dựng phê duyệt kế hoạch phòng, chống thiên tai; phương án ứng phó thiên tai; cách tổ chức thường trực phòng, chống thiên tai; phương án hộ đê; tình trạng vi phạm hành lang đê điều, hành lang bảo vệ công trình thủy lợi... nhằm kịp thời chấn chỉnh những mặt còn hạn chế của các địa phương, đồng thời xử lý nghiêm hành vi vi phạm pháp luật, đưa công tác quản lý Nhà nước trên các lĩnh vực từng bước đi vào nề nếp.

Về tình hình vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng, chống thiên tai, khai thác và bảo vệ công trình thủy lợi, đê điều, thời gian qua, hành vi vi phạm hành chính về phòng, chống thiên tai, khai thác và bảo vệ công trình thủy lợi, đê điều trên địa bàn tỉnh chủ yếu là xây dựng nhà tạm, nhà cấp 4, quán xá, tường rào, đào xẻ dốc lên kênh, bãi tập kết vật liệu, nuôi trồng thủy hải sản, chiếm dụng mặt đê, mái kè, khai thác đất nằm trong hành lang bảo vệ công trình, tình trạng xả nước thải sinh hoạt và rác vào tuyến kênh; không có vụ vi phạm nào lớn gây mất an toàn cho công trình thủy lợi, đê điều, phòng chống thiên tai. Đối tượng vi phạm đa số là cá nhân, hộ gia đình sinh sống gần công trình do chưa nắm bắt quy định hiện hành. Các hình thức vi phạm đa số chưa đến mức phải xử phạt hành chính nên các cấp, ngành liên quan đã nhắc nhở và yêu cầu khôi phục trả lại nguyên trạng cho tuyến đê, tuyến kênh, phạm vi bảo vệ công trình phòng, chống thiên tai. Về kết quả xử lý, từ năm 2017 - 2020, cơ quan chức năng đã tiến hành xử lý 325 vụ vi phạm; 12 đối tượng bị xử phạt vi phạm hành chính; 04 đối tượng thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính với tổng số tiền phạt thu được 29 triệu đồng. Các hình thức xử lý vi phạm còn lại chủ yếu là nhắc nhở, lập biên bản yêu cầu tổ chức, cá nhân tự khắc phục trả lại hiện trạng ban đầu.

Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thực hiện gặp phải một số vướng mắc, đó là: Mức xử phạt hành vi vi phạm hành chính của người có thẩm quyền ở cấp cơ sở đối với lĩnh vực phòng, chống thiên tai, khai thác và bảo vệ công trình thủy lợi, đê điều thấp; kinh phí, cơ sở vật chất, kỹ thuật, trang thiết bị, phương tiện chưa đáp ứng yêu cầu của thực tiễn công tác; tổ chức bộ máy tại các địa phương, cơ quan có chức năng thanh tra chuyên ngành còn thiếu, địa bàn quản lý trải rộng nên rất khó khăn trong việc thực hiện đúng, đủ và có hiệu quả; việc phối hợp giữa các ngành, cơ quan chức năng trong xử lý vi phạm hành chính còn nhiều bất cập; UBND cấp xã trực tiếp quản lý công trình còn thiếu kiên quyết trong xử lý vi phạm hành chính, chủ yếu là vận động và nhắc nhở người dân. Bên cạnh đó, một số trường hợp chưa chấp hành nghiêm quyết định xử phạt vi phạm hành chính do hoàn cảnh kinh tế khó khăn, không có việc làm ổn định, tài sản để thực hiện cưỡng chế; một số trường hợp không tự giác chấp hành quyết định xử phạt...

Để tiếp tục nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trong lĩnh vực phòng, chống thiên tai, khai thác và bảo vệ công trình thủy lợi, đê điều của các tổ chức, cá nhân, thời gian tới, tỉnh đã có một số kiến nghị, đề xuất Bộ, ngành Trung ương liên quan sớm sửa đổi, bổ sung tăng thẩm quyền xử phạt cho người có thẩm quyền ở cấp cơ sở, là cấp trực tiếp phát hiện, thụ lý phần lớn các vụ việc vi phạm hành chính, góp phần nâng cao sự chủ động ở cấp cơ sở, đảm bảo tính kịp thời, sát thực tế, hiệu quả của việc xử phạt vi pham hành chính; đồng thời tiếp tục, tăng cường tập huấn nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ về xử lý vi phạm hành chính cho đội ngũ cán bộ thực hiện công tác quản lý phòng, chống thiên tai, khai thác và bảo vệ công trình thủy lợi, đê điều tại các địa phương.

Minh Huyền