Đến mỗi thôn, bản, chúng tôi được chứng kiến cuộc sống của bà con đang khởi sắc, nhiều nhà chuẩn bị cho Tết là con lợn béo, đàn gà, gạo nếp gói bánh chưng, nấu xôi… Những làn khói trắng len lỏi trong các căn nhà sàn tỏa ra hòa quyện vào nhau làm cho không khí ngày xuân thêm ấm áp, rộn ràng. Mùa xuân này cái khó khăn, nghèo đói đã dần được thay bằng cuộc sống mới no đủ hơn. Bà con đang hào hứng trong không khí đón xuân với những ước mơ và niềm tin về một tương lai tươi sáng với nhiều thắng lợi mới của địa phương.

Đồng bào Mã Liềng đã định cư ổn định

Lâm Hóa là xã vùng cao của huyện Tuyên Hóa, có diện tích tự nhiên 10.320ha, với 257 hộ, 996 nhân khẩu, trong đó đồng bào dân tộc Mã Liềng có 106 hộ, 467 nhân khẩu, tập trung định cư tại các bản Kè, Cáo, Chuối dọc theo thượng nguồn sông Gianh. Nằm trên tuyến hành lang phía Tây của tỉnh, Lâm Hóa có 09 km đường Hồ Chí Minh đi qua, là con đường độc đạo, hiểm trở, lắm cầu, cống, tại đây rẽ thành hai nhánh lên Cha Lo, sang nước bạn Lào và vào Nam. Trước kia, nơi đây có nhiều hang động dùng làm kho dự trữ, trạm trung chuyển hàng hóa, đạn dược, thuốc men, xăng dầu... thuộc Đoàn 559 vận chuyển từ hậu phương Miền Bắc vào phục vụ chiến trường Miền Nam. Xã cũng là nơi đóng quân và trở thành trận địa lửa xóm Cộc, trận pháp 120 ly Nương Cau của hai Đại đội pháo 37 ly ở cầu Ka Tang - Bản Chuối, đặc biệt đây là khu vực trận địa Đại đội 3 của Tiểu đoàn 14 pháo cao xạ… Do vậy, trong hai cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc, Lâm Hóa trở thành vị trí chiến lược hết sức quan trọng trong thế trận chung của huyện, tỉnh, làm điểm giao thông quan trọng trong huyết mạch giao thông Bắc - Nam. Nhân dân Lâm Hóa từ đồng bào Kinh cũng như Mã Liềng có truyền thống anh hùng trong đấu tranh cách mạng, đoàn kết sắt son một lòng theo Đảng và Bác Hồ, quyết tâm đứng lên chống lại kẻ thù xâm lược. Những tên đất, tên cầu ở Lâm Hóa đã trở thành địa danh đi vào lịch sử như Khe Ve, Ka Tang, Khe Núng… Đi qua hai cuộc kháng chiến, địa phương phải gánh chịu nhiều tổn thất nặng nề về người và của. Vượt qua mất mát, đau thương, người dân nơi đây càng mài sắc ý chí và phục vụ chiến đấu dưới ngọn cờ đấu tranh cách mạng của Đảng. Dựa vào hệ thống hang lèn, hầm hào vững chắc, nhân dân Lâm Hóa đã bám núi đồi để chiến đấu, bám ruộng đồng để sản xuất, bám đường sá để đảm bảo lưu thông. Xã đã phối hợp với các lực lượng vũ trang đóng trên địa bàn bắn rơi 05 máy bay Mỹ xâm lược, đóng góp hơn 1.000 ngày công kéo pháo, ủng hộ hơn 300m3 gỗ cho bộ đội làm kho, đường, đào đắp hàng ngàn mét khối đất đá làm đường, ngầm cho xe qua... Địa phương cũng có 86 thanh niên lên đường nhập ngũ, 48 người tham gia lực lượng thanh niên xung phong... Đảng bộ, quân và dân Lâm Hóa được tặng thưởng 08 Huân chương hạng Ba, 23 Huy chương hạng Nhất trong kháng chiến chống Pháp và 14 Huân chương hạng Nhất, 17 Huân chương hạng Hai, 26 Huân chương hạng Ba trong kháng chiến chống Mỹ.

Sau ngày đất nước thống nhất, hòa bình lập lại, nhân dân Lâm Hóa bắt tay vào khôi phục, xây dựng quê hương. Thực hiện công cuộc đổi mới của đất nước, cấp ủy, chính quyền xã đã lãnh đạo nhân dân từng bước ổn định nơi ăn, chốn ở; thực hiện tốt công tác định cư cho đồng bào Mã Liềng; tập trung lãnh đạo phát triển kinh tế - xã hội, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi; ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật; đưa các loại giống mới vào sản xuất. Trong năm 2013, toàn xã đã gieo trồng được 69,4 ha, có tổng sản lượng lương thực đạt 165,3 tấn. Ngoài trồng trọt, chăn nuôi cũng được bà con quan tâm đầu tư, từ thói quen thả rông gia súc, gia cầm, nay bà con đã làm chuồng trại chắc chắn để phát triển chăn nuôi. Đến hết năm 2013, đàn gia cầm đạt 1.547 con, gia súc trên 1.000 con. Đặc biệt, trước đây bà con dân tộc Mã Liềng chỉ quen lối sống du canh, du cư thì nay đã định canh, định cư ổn định và trồng lúa nước nên dần tự túc được lương thực, giảm bớt sự hỗ trợ của Nhà nước.

Với lợi thế của một xã rẻo cao, có diện tích đất rừng rộng lớn, Lâm Hóa đã mạnh dạn đầu tư phát triển vườn đồi, vườn rừng. Trong năm 2013, toàn xã đã trồng mới được 183 ha rừng các loại, nâng diện tích rừng trồng lên 331 ha, đồng thời triển khai giao rừng cộng đồng cho đồng bào dân tộc Mã Liềng ở 02 bản Kè và Cáo với diện tích 684,47 ha. Điều đáng mừng là hưởng ứng chủ trương của Nhà nước về xây dựng nông thôn mới, mặc dù gặp nhiều khó khăn, nhất là về nhận thức của người dân, nhưng bằng sự nỗ lực của cấp ủy, chính quyền, các tổ chức, đoàn thể, đến nay, xã đã phê duyệt được quy hoạch, vận động nhân dân hiến đất, tài sản để giải phóng mặt bằng, tổ chức tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người dân, nhất là đối với đồng bào Mã Liềng. Kết quả, đến cuối năm 2013, địa phương đã hoàn thành việc cắm mốc các trục đường trung tâm xã và đường vào bản Kè. Cấp ủy, chính quyền xã đã phát động nhân dân thực hiện chương trình “Thắp sáng đường quê” ở các thôn, bản trên địa bàn, vận động người tự nguyện đóng góp 25 triệu đồng để triển khai thực hiện mạng điện đường dịp Tết Nguyên đán sắp tới.

Nhân dân Lâm Hóa giúp nhau dựng nhà mới

Cùng với sự chuyển dịch và phát triển kinh tế, được sự quan tâm đầu tư của Đảng, Nhà nước, cơ sở hạ tầng của Lâm Hóa đã có sự tiến bộ rõ rệt, tương đối hoàn chỉnh. Nhiều công trình quan trọng như trường học, trạm y tế, giao thông, thủy lợi, chợ… đã được xây dựng kiên cố, khang trang, vững chắc tạo điều kiện cho việc học tập, chăm sóc sức khỏe, lưu thông hàng hóa của người dân. Cùng với tuyến điện lưới Quốc gia, hệ thống phát thanh, truyền hình đã đến với đồng bào, góp phần đáp ứng nhu cầu thụ hưởng thông tin, nâng cao nhận thức cho nhân dân, đặc biệt là đồng dân tộc, giúp họ sớm hòa nhập vào sự phát triển chung của cộng đồng. Về lĩnh vực văn hóa, Lâm Hóa đã có 01 thôn được công nhận danh hiệu Làng văn hóa. Đặc biệt, trong năm học 2013 - 2014, toàn xã có 271 em học sinh đến trường và duy trì việc phổ cập THCS và phổ cập Tiểu học cho con em đúng độ tuổi.

Có được kết quả như vậy là nhờ chính sách của Đảng, Nhà nước, sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền các cấp, hỗ trợ của những tổ chức, cá nhân trong và ngoài tỉnh, hiệp lực, đoàn kết cộng đồng cũng như trách nhiệm của toàn Đảng bộ, nhân dân trong xã. Đặc biệt, đó còn có sự quan tâm của Ban Thường vụ Huyện ủy Tuyên Hóa, UBND huyện, xã đã thành lập Ban Chỉ đạo sản xuất, tăng cường cấp ủy viên về làm Bí thư Chi bộ các thôn, bản để làm nòng cốt, giao các tổ chức, đoàn thể phụ trách từng địa bàn cụ thể, phân chỉ tiêu thi đua để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ. Đến nay, toàn xã đã có 13 quần chúng ưu tú là người dân tộc Mã Liềng được kết nạp vào Đảng, nâng tổng số đảng viên trong toàn Đảng bộ lên 94 đồng chí, qua đó tăng cường đáng kể sức mạnh, làm hạt nhân lãnh đạo thực hiện các nhiệm vụ chính trị ở địa phương. Mặc dù vẫn còn nhiều khó khăn, thử thách ở phía trước nhưng những kết quả đạt được là động lực để Đảng bộ và nhân dân Lâm Hóa đón xuân Giáp Ngọ với khí thế mới.

Giờ đây, lên với Lâm Hóa không còn khó khăn nữa khi đường Hồ Chí Minh, Xuyên Á, các tuyến đường giao thông nông thôn được mở đến tận các bản làng và cả con đường tri thức đang dần mở ra trước mắt người dân xã Lâm Hóa nói chung cũng như đối với đồng bào Mã Liềng nói riêng, giúp cho người dân nơi đây xích lại gần hơn với cộng đồng.
  
Chia tay Lâm Hóa, niềm vui theo chúng tôi trên suốt chặng đường về. Bên những con đường mới thoáng đẹp là từng tuyến trục đường điện nối dài trong không trung cùng bạt ngàn bông hoa của núi rừng bung nở rực rỡ khắp bản làng. Một mùa xuân mới đang đến với đất trời và bà con các dân tộc vùng cao trên quê hương Lâm Hóa.

Trần Kiên