Trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 bùng phát và diễn biến phức tạp, Cục Hải quan đã chủ động triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ, thúc đẩy sản xuất kinh doanh xuất nhập khẩu (XNK) của doanh nghiệp; thành lập Tổ hỗ trợ, xử lý vướng mắc về thủ tục hải quan, kịp thời tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp; tổ chức hội nghị đối thoại doanh nghiệp; áp dụng giải pháp thay đổi lái xe, đầu kéo, container để thông quan hàng hóa nhanh chóng, không để xảy ra ách tắc tại cửa khẩu; thực hiện tốt Luật Hải quan cùng các văn bản hướng dẫn thi hành; quản lý chặt chẽ kho ngoại quan và bãi chuyển tải hàng hóa; đồng thời thường xuyên kiểm tra, giám sát trực tuyến.

Theo báo cáo của Cục, hoạt động XNK, xuất nhập cảnh (XNC), quá cảnh năm 2021 tăng mạnh so với cùng kỳ năm 2020, trong đó hàng quá cảnh chiếm tỷ lệ lớn (67% về trị giá, 76% về số lượng tờ khai). Nguyên nhân chủ yếu là các doanh nghiệp đã dần thích ứng với điều kiện dịch bệnh, tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh linh hoạt, hợp lý, không để bị đứt gãy, gián đoạn do dịch bệnh cùng những giải pháp hỗ trợ, tạo thuận lợi từ cơ quan quản lý Nhà nước. Các mặt hàng truyền thống tăng như tinh quặng ilmenite, clinker, thạch cao, quặng sắt, phân bón kali, trái cây các loại, nhất là phát sinh máy móc thiết bị nhập khẩu thuộc Dự án điện gió tại Quảng Bình, Quảng Trị có quy mô lớn, trị giá cao với 214 triệu USD, chiếm 32% kim ngạch XNK. Đối với các mặt hàng xuất khẩu chủ yếu gồm clinker, tinh quặng ilmenite, dăm gỗ, côlôphan, đá vôi, đá xây dựng, vật liệu xây dựng, hàng tiêu dùng, thức ăn chăn nuôi, trái cây các loại... Hàng nhập khẩu chủ yếu gồm máy móc thiết bị, trâu, bò, lợn, trái cây các loại... Hàng hóa gửi kho ngoại quan gồm quặng đồng, quặng thiếc, long nhãn khô. Hàng hóa quá cảnh chủ yếu là trái cây các loại, phân bón kali, quặng sắt, quặng đồng, hàng điện tử, linh kiện điện tử, than cám... Ước tính đến ngày 31/12/2021, Cục tiếp nhận 38 nghìn tờ khai (trong đó xuất khẩu 2,8 nghìn tờ khai; nhập khẩu 06 nghìn tờ khai; quá cảnh 29,2 nghìn tờ khai); khối lượng hàng hóa 5.450 nghìn tấn (xuất khẩu 2.165 nghìn tấn, nhập khẩu 1.456 nghìn tấn, quá cảnh 1.829 nghìn tấn); kim ngạch 2.340 triệu USD (xuất khẩu 136 triệu USD, nhập khẩu 596 triệu USD, quá cảnh 1.608 triệu USD); phương tiện XNC 165,2 nghìn lượt; người XNC 192,6 nghìn lượt.

Năm 2022, thực hiện các Nghị quyết của Đảng, Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2021 - 2030 và Kế hoạch 05 năm 2021 - 2025, ngành Hải quan tiếp tục cải cách hành chính, hiện đại hóa hải quan mạnh mẽ dựa trên thành tựu cách mạng 4.0 với các nhiệm vụ quan trọng như xây dựng mô hình Hải quan thông minh, tái thiết kế tổng thể công nghệ thông tin, thực hiện Hải quan số, mở rộng cơ chế một cửa Quốc gia, một cửa ASEAN, xây dựng, thực hiện Chiến lược phát triển Hải quan giai đoạn 2021 - 2030, Kế hoạch cải cách, phát triển hiện đại hóa giai đoạn 2021 - 2030; triển khai thực hiện các nghị định về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan, kiểm tra chất lượng và an toàn thực phẩm, quản lý hải quan hàng hóa thương mại điện tử về kết nối, chia sẻ thông tin theo cơ chế một cửa Quốc gia...

Tiếp tục bám sát định hướng phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, kế hoạch công tác và chương trình hành động của Tổng cục Hải quan, trong năm 2022, ngành Hải quan sẽ thực hiện thủ tục hải quan nhanh chóng, thuận lợi, đúng pháp luật; hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa cho doanh nghiệp trong bối cảnh phòng, chống dịch Covid-19, góp phần cải thiện môi trường kinh doanh trên địa bàn, nâng cao sức cạnh tranh cho cộng đồng doanh nghiệp hoạt động xuất khẩu; nâng cao chỉ số hài lòng của khách hàng đối với thủ tục hành chính trong lĩnh vực hải quan; phát triển quan hệ đối tác hải quan - doanh nghiệp.

Cùng với đó, ngành cũng sẽ triển khai các giải pháp về thực hiện hiệu quả Luật Hải quan năm 2014, văn bản mới về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan, chất lượng và an toàn thực phẩm, quản lý hải quan hàng hóa thương mại điện tử, kết nối, chia sẻ thông tin theo cơ chế một cửa Quốc gia; thực hiện đúng quy trình nghiệp vụ, giải quyết thủ tục hải quan nhanh chóng vừa đảm bảo phòng, chống dịch Covid-19, hỗ trợ, thúc đẩy sản xuất kinh doanh, XNK của doanh nghiệp; tăng cường kiểm tra, giám sát đối với hàng hóa kinh doanh tạm nhập tái xuất, hàng vận chuyển độc lập, kho ngoại quan và bãi chuyển tải hàng hóa; đẩy mạnh sử dụng công cụ hỗ trợ, trang thiết bị hiện đại vào công tác kiểm tra, giám sát; tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về hải quan, hỗ trợ, cung cấp thông tin cho người khai hải quan và người nộp thuế; công khai hóa quy định về chế độ, chính sách; kịp thời nắm bắt, giải quyết khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp; rà soát văn bản quy phạm pháp luật, quy trình nghiệp vụ hải quan để kiến nghị, sửa đổi, thay thế...

PV Minh Huyền