Tính đến hết năm 2018, tổng số tiền nợ BHXH, BHYT bắt buộc của các đơn vị trên địa bàn huyện là 1.930 triệu đồng, trong đó riêng khối doanh nghiệp ngoài khu vực Nhà nước đã nợ 1.390 triệu đồng, chiếm tỷ trọng nợ 70,93%. Số lao động tham gia BHXH bắt buộc của khối doanh nghiệp ngoài khu vực Nhà nước trên địa bàn huyện là 897 người, trong đó có 422 lao động thuộc 58 đơn vị bị ảnh hưởng đến quyền lợi và lợi ích hợp pháp do đơn vị nợ đọng BHXH, BHYT. Đáng lo ngại hơn là tình trạng nhiều doanh nghiệp hoạt động sản xuất kinh doanh có lãi nhưng cố tình nợ đọng tiền đóng BHXH của người lao động, cố tình chiếm dụng để sử dụng vào mục đích khác. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng nợ đọng, chậm đóng BHXH, BHYT nhưng nguyên nhân đầu tiên và cơ bản nhất là từ hiểu biết và ý thức chấp hành pháp luật BHXH, BHYT của người sử dụng lao động chưa tốt. Một số người sử dụng lao động nhận thức về trách nhiệm tham gia BHXH, BHYT cho người lao động còn hạn chế, nhất là khu vực ngoài Nhà nước…

Xác định nhiệm vụ đôn đốc thu nợ BHXH, BHYT kịp thời có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi và lợi ích hợp pháp của người lao động, thời gian qua, BHXH huyện Lệ Thủy đã triển khai nhiều giải pháp nhằm tăng cường công tác thu, giảm nợ BHXH, BHYT. Đơn vị đã chủ động phối hợp với cấp ủy chính quyền địa phương, các phòng liên quan và tổ chức Công đoàn huyện đẩy mạnh tuyên truyền chính sách, pháp luật BHXH, BHYT đến người sử dụng lao động và người lao động; tiếp tục đổi mới hình thức tư vấn, đối thoại với nội dung giới thiệu chính sách BHXH, BHYT hết sức ngắn gọn, trọng tâm tuyên truyền, phổ biến thủ tục tham gia, phương thức, mức đóng, mức hưởng khi tham gia BHXH, BHYT bắt buộc tại doanh nghiệp và BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình. Nội dung tuyên truyền tập trung vào tuyên truyền, phổ biến Luật BHXH (sửa đổi), Luật sửa đổi, bổ sung một số Điều của Luật BHYT và các quy định khác về BHXH, BHYT, góp phần nâng cao nhận thức của chủ sử dụng lao động, người lao động và Nhân dân; kịp thời thông tin về chủ trương, chính sách và các hoạt động, kết quả thực hiện nhiệm vụ của ngành BHXH như cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin…

Bên cạnh đó, BHXH huyện Lệ Thủy cũng đã triển khai đồng bộ các giải pháp nghiệp vụ nhằm đốc thúc công tác thu một cách cụ thể, thiết thực như giao chỉ tiêu phấn đấu giảm nợ đến từng cá nhân chuyên quản; định kỳ hàng tháng, quý đánh giá tỷ lệ giảm nợ để làm căn cứ bình xét hiệu quả công việc; công khai danh tính đơn vị nợ BHXH, BHYT trên phương tiện thông tin đại chúng; tiếp tục phối hợp tích cực có hiệu quả giữa cơ quan BHXH huyện với các cơ quan chức năng liên quan để thực hiện hoạt động kiểm tra hiệu quả; phối hợp chặt chẽ với Chi cục Thuế huyện để nắm danh sách các doanh nghiệp có lao động hợp đồng hưởng tiền lương, tiền công kê khai thuế thu nhập cá nhân, từ đó có cơ sở để tiền hành khai thác, mở rộng đối tượng tham gia BHXH, BHYT bắt buộc.

Ngoài việc phối hợp với Phòng Kế hoạch Đầu tư để nắm bắt thông tin của những đơn vị, doanh nghiệp, tổ chức kinh tế đăng ký kinh doanh; phối hợp với Chi cục Thuế để nắm những doanh nghiệp đã hoạt động sản xuất kinh doanh, đã kê khai đóng thuế để lập danh sách mở rộng và phát triển đối tượng, BHXH huyện cũng phối hợp với Liên đoàn Lao động huyện để kết nối với các công đoàn cơ sở tại các đơn vị sử dụng lao động nhằm tuyên truyền, vận động, tăng sức mạnh và tính đại diện của các Công đoàn trong việc bảo vệ lợi ích hợp pháp của người lao động; phối hợp với Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội, Liên đoàn Lao động huyện để xem xét sự hợp lý, phù hợp với từng bảng lương mà các doanh nghiệp xây dựng và để thực hiện kiểm tra liên ngành nhằm chấn chỉnh việc thực hiện pháp luật về BHXH trên địa bàn. Đơn vị cũng liên kết chặt chẽ với Chi cục Thi hành án Dân sự huyện để hỗ trợ việc thu nộp BHXH trên địa bàn đối với các doanh nghiệp nợ đóng BHXH đã bị kiện ra tòa; ký hợp đồng mở tài khoản tiền gửi thu BHXH bắt buộc tại các ngân hàng lớn nhằm tạo thuận tiện cho việc nộp BHXH của các đơn vị sử dụng lao động, đồng thời ký cam kết với ngân hàng thực hiện trích tiền đóng BHXH và lãi suất chậm nộp từ tài khoản của doanh nghiệp nợ BHXH theo đúng quy định…

Thời gian tới, BHXH huyện Lệ Thủy sẽ tiếp tục tập trung các giải pháp phát triển mở rộng đối tượng tham gia BHXH, BHYT, nhất là đối tượng tham gia BHXH tự nguyện; đồng thời tăng cường phối hợp chặt chẽ với các ban, ngành, cơ quan thông tin đại chúng để tổ chức đẩy mạnh công tác tuyên truyền Luật BHXH, BHYT, nhất là tuyên truyền việc thực hiện Nghị quyết 21/NQ/TW của Bộ Chính trị và bằng nhiều hình thức đến các đơn vị doanh nghiệp, người lao động và Nhân dân trên địa bàn. Bên cạnh đó, để đẩy nhanh việc thu hồi nợ đọng BHXH, đặc biệt là các khoản nợ khó đòi và thời gian nợ kéo dài, BHXH huyện cũng rất cần có sự vào cuộc đồng bộ của các đơn vị, ban, ngành và toàn thể Nhân dân trên địa bàn…

Hồng Lựu