Để triển khai thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TW kịp thời, hiệu quả, Ban Thường Huyện ủy đã xây dựng Kế hoạch số 59-KH/HU ngày 27/02/2009 thực hiện Chương trình hành động của Ban Thường vụ Tỉnh ủy thực hiện Nghị Quyết Hội nghị lần thứ 7 Ban chấp hành Trung ương (Khóa X) về nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Trên cơ sở đó, các cấp, ngành trên địa bàn huyện đã cụ thể hóa thành các kế hoạch, chương trình... sát hợp với tình hình thực tế của từng địa phương, đơn vị, đồng thời tổ chức tuyên truyền, quán triệt đầy đủ nội dung chủ trương, chính sách liên quan đến nông nghiệp, nông dân, nông thôn đến tận cán bộ, đảng viên và các tầng lớp Nhân dân nhằm thúc đẩy phát triển mạnh mẽ nông nghiệp, nông thôn, đặc biệt là việc thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới, góp phần cải thiện đời sống vật chất, tinh thần của người nông dân.

Sau 13 năm thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 05/8/2008 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa X), đến nay, sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản trên địa bàn huyện đã có bước phát triển mới. Các ngành, địa phương đã tập trung đưa các giống mới có năng suất cao, chất lượng tốt vào sản xuất trên diện rộng, chú trọng chất lượng, gắn với thị trường, tăng năng suất, sản lượng và tăng giá trị thu nhập trên đơn vị diện tích canh tác. Năm 2020, tổng sản lượng lương thực đạt 20.865 tấn, tăng 3.671,1 tấn so với năm 2008. Chăn nuôi chuyển dần từ chăn nuôi nhỏ lẻ sang chăn nuôi gia trại, trang trại, từng bước áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất và liên kết tiêu thụ sản phẩm. Công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng đã chuyển hướng từ lâm nghiệp truyền thống sang phát triển lâm nghiệp xã hội, giải quyết việc làm cho hàng nghìn lao động, góp phần xóa đói, giảm nghèo, tăng trưởng kinh tế; làm tốt công tác phòng hộ, bảo vệ môi trường sinh thái. Hàng năm, trồng mới 1.200 - 1.500 ha rừng, nâng diện tích rừng trồng từ (2.480 ha) năm 2008 lên (12.472,3 ha) năm 2021; diện tích khai thác trên 1.000 ha sản lượng gỗ ước đạt gần 100.000 ste, giá trị thu được trên 80 tỷ đồng… Nghề nuôi cá lồng được duy trì và phát triển, đưa các loại giống có giá trị kinh tế cao vào sản xuất (cá lăng chấm, cá chiên...), giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho nhiều hộ dân thiếu đất sản xuất, sống ven sông, đặc biệt là các hộ giáo dân. Đến nay, tổng số lồng cá toàn huyện có 409 lồng. Sản lượng thủy sản năm 2020 ước đạt 553,7 tấn, trong đó sản lượng nuôi trồng 373,9 tấn, sản lượng khai thác 179,8 tấn, giá trị thu được trên 44 tỷ đồng.

Tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất công nghiệp bình quân tăng 13,82%. Hiện nay, trên địa bàn huyện có 1.568 tổ chức, cá nhân hoạt động sản xuất kinh doanh, giải quyết việc làm cho hơn 1.690 lao động. Hoạt động thương mại, dịch vụ duy trì phát triển khá, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao đời sống của Nhân dân. Tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất thương mại, dịch vụ bình quân giai đoạn 2015 - 2021 tăng 13,48%.

Đến nay, trên địa bàn huyện có 32 hợp tác xã và 64 tổ hợp tác trong các lĩnh vực nông, lâm nghiệp đang hoạt động, trên 320 mô hình kinh tế giúp nhau giảm nghèo bền vững; xu hướng xây dựng mô hình liên kết phát triển kinh tế; xây dựng mô hình kinh tế theo hướng chất lượng và mang lại giá trị kinh tế cao, tạo công việc làm cho lao động địa phương, doanh thu bình quân từ 250 - 300 triệu đồng/năm, góp phần tăng thu nhập, xóa đói giảm nghèo ở nông thôn. Nhiều địa phương không chỉ duy trì được nghề mà còn làm giàu bằng chính nghề truyền thống, trong đó tập trung vào một số sản phẩm chủ yếu như mộc dân dụng, sản phẩm rèn, mây tre đan, nuôi ong lấy mật...

Các ngành, địa phương đã tập trung chỉ đạo ứng dụng có hiệu quả tiến bộ kỹ thuật, thâm canh, tăng năng suất cây trồng, phòng trừ dịch hại cho các loại cây trồng, vật nuôi như: Chương trình quản lý dịch hại tổng hợp IPM, ICM, hệ thống thâm canh lúa cải tiến SRI... ứng dụng có hiệu quả kỹ thuật thụ tinh nhân tạo; ứng dụng men vi sinh trong bảo quản chế biến thức ăn cho gia súc, gia cầm và xử lý môi trường trong chăn nuôi; áp dụng tốt quy trình kỹ thuật, cơ cấu các loại giống mới chất lượng nên đã đưa năng suất lạc trên địa bàn huyện từ 10 tạ/ha năm 2008 lên 30,2 tạ/ha năm 2021. Trong sản xuất lâm nghiệp cũng đã áp dụng tiến bộ kỹ thuật trồng rừng gỗ lớn mọc nhanh bằng giống keo lai nuôi cấy mô để tăng năng suất và chất lượng gỗ rừng trồng phù hợp với nhu cầu thị trường trong và ngoài nước, mô hình máy sấy nguyên liệu mây tre đan tại xã Kim Hóa, Hương Hóa, thị trấn Đồng Lê; mô hình trồng cây có múi sử dụng công nghệ tưới Israel; mô hình trồng hoa, rau trong nhà màng theo tiêu chuẩn Vietgap tại xã Thanh Hóa, Cao Quảng, thi trấn Đồng Lê; hoàn thành xây dựng nhãn hiệu độc quyền “Mật ong Tuyên Hóa”, nhãn hiệu “Gà đồi Tuyên Hóa” nhằm nâng cao giá trị sản phẩm đã được sử dụng đại trà trên địa bàn huyện.

Kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội nông thôn được quan tâm đầu tư, nâng cấp, tạo ra diện mạo mới cho nông thôn ở nhiều địa phương, nhất là từ khi thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới. Từ năm 2008 đến nay, toàn huyện đã xây dựng, nâng cấp sửa chữa 109 công trình thủy lợi; kiên cố 66,8 km kênh mương, đưa diện tích được tưới nước ổn định cả năm lên 2.700ha; 13/19 xã hoàn thành cứng hoá đường giao thông nông thôn, đạt tỷ lệ 68,4%, có 18/18 xã có đường ô tô đến trung tâm. Toàn huyện có 292 tiêu chí đạt chuẩn, bình quân đạt 16,22 tiêu chí/xã (tăng thêm 152 tiêu chí)…

Thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia giảm nghèo bền vững và các chính sách hỗ trợ, công tác đào tạo nghề, giải quyết việc làm và xóa đói giảm nghèo trên địa bàn có nhiều chuyển biến tích cực, tỷ lệ hộ nghèo giảm theo hướng bền vững xuống còn 6,72%, các chính sách xã hội triển khai có hiệu quả, an sinh xã hội được đảm bảo.

Tuy nhiên, thực trạng nông nghiệp, nông dân, nông thôn hiện nay đang còn nhiều khó khăn, bất cập, đời sống vật chất và tinh thần của người dân ở khu vực nông thôn, đặc biệt là vùng sâu, vùng xa còn nhiều khó khăn. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu cây trồng, vật nuôi còn chậm; việc thâm canh, chuyên canh sản xuất các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao chưa được chú trọng; sản xuất chưa gắn với chế biến và thị trường tiêu thụ sản phẩm. Công tác xây dựng nông thôn mới của một số xã triển khai thiếu quyết liệt; huy động nguồn lực còn khó khăn. Ngành nghề ở nông thôn còn ít, năng suất lao động và sức cạnh tranh hàng hóa thấp. Khả năng thu hút các dự án có quy mô lớn trên địa bàn huyện còn ít...

Để huy động tối đa nguồn lực, khai thác có hiệu quả tiềm năng, thế mạnh, đẩy nhanh cơ cấu lại ngành Nông nghiệp gắn với phát triển nông nghiệp sạch, đảm bảo môi trường, sinh thái và phát triển bền vững…, huyện Tuyên Hóa đã đề ra mục tiêu phấn đấu đến năm 2025, tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất bình quân đạt 11 - 12%/năm; giá trị sản xuất nông - lâm - thủy sản 650 tỷ đồng, công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp - xây dựng 1.189 tỷ đồng, thương mại - dịch vụ 1.985 tỷ đồng; giá trị sản xuất chăn nuôi 305 tỷ đồng; sản lượng lương thực bình quân 18.000 tấn/năm; 13/18 xã đạt chuẩn nông thôn mới; tỷ lệ hộ nghèo giảm bình quân hàng năm từ 1,5 - 2%; giải quyết việc làm hàng năm cho 3.200 - 3.500 lao động; tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 70%; trong đó đào tạo nghề đạt 38%...

Trên cơ sở mục tiêu đề ra, huyện Tuyên Hóa xác định tiếp tục tập trung tái cơ cấu, phát triển nông nghiệp toàn diện theo hướng hiện đại, bền vững, trong đó chú trọng xây dựng sản phẩm thương hiệu đặc trưng của địa phương gắn với chế biến, tiêu thụ sản phẩm và xây dựng nông thôn mới; khai thác có hiệu quả tiềm năng, thế mạnh, đẩy nhanh cơ cấu lại ngành Nông nghiệp gắn với phát triển nông nghiệp sạch, đảm bảo môi trường, sinh thái và phát triển bền vững; nâng cao giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của sản phẩm nông nghiệp hàng hóa chủ lực; đẩy mạnh phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, ngành nghề, dịch vụ, chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn, tạo việc làm và thu nhập tại chổ cho dân cư nông thôn nhằm phấn đấu giá trị sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp - xây dựng đến năm 2025 đạt 1.190 tỷ đồng. Bên cạnh đó, các ngành, địa phương cũng sẽ tập trung phát triển đa dạng loại hình dịch vụ, chú trọng dịch vụ cung ứng phục vụ sản xuất, nhất là sản xuất nông nghiệp và chế biến, thương mại, nhà hàng, vận tải, bưu chính, viễn thông; từng bước xây dựng, khai thác có hiệu quả các điểm du lịch trên địa bàn, đồng thời tăng cường công tác quản lý thị trường, chống đầu cơ, buôn lậu, gian lận thương mại; kiểm tra, kiểm soát thị trường, ngăn chặn và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật, góp phần ổn định thị trường, bảo vệ quyền lợi, sức khỏe người tiêu dùng.

Mặt khác, toàn huyện tập trung xây dựng, tạo bước đột phá về hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế đáp ứng yêu cầu phát triển; nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tài chính - tín dụng; tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính - ngân sách; tiếp tục cơ cấu lại thu chi ngân sách hợp lý; tiếp tục thực hiện tốt chính sách thu hút đầu tư phát triển sản xuất, quan tâm, tạo điều kiện và môi trường thuận lợi để nhà đầu tư, doanh nghiệp triển khai dự án, xây dựng các cơ sở công nghiệp trên địa bàn; khuyến khích, tạo điều kiện để hình thành, phát triển các doanh nghiệp vừa và nhỏ; phát triển mạnh kinh tế hộ đối với các ngành, nghề, lĩnh vực, địa bàn nhằm khai thác và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực. Cùng với đó, các ngành, địa phương cũng sẽ đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật vào sản xuất; tăng cường công tác quản lý tài nguyên - môi trường, đảm bảo phát triển bền vững; đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và công tác chăm sóc sức khỏe Nhân dân; tạo chuyển biến mạnh mẽ trong phát triển văn hóa, thể thao, thông tin và truyền thông; đẩy mạnh giải quyết việc làm, giảm nghèo và thực hiện các chính sách an sinh xã hội; nâng cao chất lượng, hiệu quả đào tạo nghề cho lao động nông thôn và đẩy mạnh xuất khẩu lao động, đảm bảo giảm nghèo bền vững...

PV Mai Anh