30 Tết. Ngày cuối cùng cho mọi công việc chuẩn bị đón Tết nên người mua cát không nhiều. Phần lớn người ta đã mua từ nhiều ngày trước để thay vào lư hương mới, dâng nén hương thơm trong ngày tất niên. Vì thế, cảnh người mua kẻ bán ở các gian hàng khác tấp nập bao nhiêu thì ở các chỗ bán cát đìu hiu bấy nhiêu. Tôi gặp anh Long - chị Mùi - đôi vợ chồng son ở xã Gia Ninh, đứng ngồi bán cát trước lối vào chợ Đồng Hới. Anh chị mới bán được 10 lon cát. Ở Quảng Bình lon là dụng cụ đong cát cũng giống như lon đong gạo, tức là người ta lấy cái vỏ hộp sữa đặc đã dùng chế thành.

Mỗi lon cát giá chỉ 400 đồng, giá chưa bằng tiền gửi xe đạp một lượt khi vào chợ. Thế nhưng mấy ai biết được những công đoạn khó nhọc để có cát sạch đẹp đến tay người tiêu dùng. Anh Long cho biết, muốn có cát trắng sạch thì phải đào sâu xuống trong lòng động cát, sau đó mang về rửa lắng qua nước sạch rồi phơi khô, nếu trời mưa rét kéo dài thì phải dùng quạt thổi cho khô mới mang bán được. Khi rửa trong nước, cát rất nặng nên mọi thao tác rất tốn công. Tôi thắc mắc tại sao làm công phu và chở đường xa thế mà giá bán lại thấp. Chị Mùi nói như than: “Rứa mà họ còn chê đắt, nếu tăng giá chắc không ai mua. Chắc họ nghĩ cát là thứ tự có, lấy dễ dàng”.

Thời khắc chuyển giao năm mới đang đến rất gần, hi vọng vợ chồng anh Long cũng như nhiều người đi bán cát khác hết hàng sớm, trở về nhà chuẩn bị cho giây phút giao thừa ấm cúng.

Kiến Giang