NỖI ĐAU MẤT RỪNG
Sinh ra và lớn lên ở phố cổ Hội An, Quảng Nam, trong một gia đình lam lũ, có cha là nhà nho yêu nước. Từ nhỏ ông Huỳnh Ngọc Trợ đã sớm giác ngộ. Cách mạng tháng Tám nổ ra, ông tham gia giành chính quyền, hoạt động tại địa phương. Trong chiến dịch Biên giới 1950, ông chuyển sang Xanavăn bên hạ Lào rồi về Xê-Diệc làm công tác hậu cần. Hòa bình lập lại ông tập kết ra Bắc, đến năm 1958 chuyển về công tác tại Khu lâm nghiệp Đại Trạch, Bàu Bàng, Bình Trị Thiên.

Trung Trạch là xã ven biển có những dải rừng phi lao cao vút nằm trên những đồi cát trải dài. Nó là tấm bình phong che chở cả xã trong những mùa mưa bão. Khi chưa có sự quản lý chặt chẽ của chính quyền, rừng rơi vào tình cảnh “cha chung không ai khóc”. Người dân đổ xô đi chặt phá rừng để lấy củi. Hàng chục héc-ta rừng phi lao lâu năm cùng màu xanh ngút ngàn đã biến mất, để trơ lại những đồi cát trắng. Hết cây, người dân đào hết cả gốc, không cho cây có cơ hội tái sinh.
Quá đau xót khi chứng kiến cảnh tượng trên, ông ra sức vận động thanh niên trong xóm ra ngăn cản nhưng không thành. Kẻ phá rừng thì quá đông, còn những người có tâm huyết giữ như ông lại quá ít. Ông tất tưởi chạy bộ lên huyện nhờ can thiệp nhưng hôm ấy lãnh đạo đi họp. Vài ngày sau, huyện mới có lệnh cấm chặt phá thì rừng cây chỉ còn bãi cát trống. Những cánh rừng phi lao chắn sóng xanh mướt chạy dọc bờ biển ngày nào chỉ còn trong ký ức.

ĐƯA MÀU XANH VỀ LẠI BIỂN
Nhìn sóng biển và cát ngày càng tàn phá đất liền, ông đi nhặt các hạt phi lao về ươm để trồng lại rừng phòng hộ đã mất. Khối người cho ông là “gàn”. Mặc, ông vẫn quyết tâm làm bằng được. Ông lên xã đề xuất ý kiến trồng rừng nhưng cũng chỉ nhận được những cái gật đầu pha chút ái ngại. Những cây phi lao non nớt sau đó nhanh chóng toả khắp các bãi cát. Nhưng dưới cái nắng gay gắt của miền Trung, những sinh vật yếu ớt không thể chịu nổi, ít ngày sau trở thành que củi khô. Sự thất bại, lời đàm tiếu của mọi người không làm ông chán nản. Ông bỏ tiền thuê người gánh đất để vào các hốc cây khi trồng. Những cây con được ông ươm trong bọc nylon và chăm thật tốt mới đem ra trồng. Để thực hiện được ý nguyện của mình, vợ chồng ông đã không ít lần phải to tiếng với nhau vì phần lớn thời gian và tiền bạc dành dụm ông đều “ném” vào rừng. Đất không phụ công người, 4 héc-ta rừng phi lao phát triển nhanh theo từng ngày.

Ông Trợ bên cái giếng do ông bỏ tiền túi ra đào lấy nước ươm cây giống

Ngày đêm bám rừng, ông còn dọn dẹp, quét vôi hai lô cốt trước đây vốn là ụ pháo 120 ly của bộ đội bảo vệ bờ biển. “Đây là chứng tích lịch sử oai hùng của dân tộc, phải giữ gìn để con cháu đời sau ghi nhớ” - ông nói. Ông viết trên lô cốt hàng chữ: “Bảo vệ rừng là bảo vệ Tổ quốc”. Mới đây, xã có dự án nuôi tôm trên cát đến gặp ông để lấy lại một số diện tích mà ông đã trồng rừng. Ông cười: “Nếu việc gì có lợi cho dân, cho Đảng, Nhà nước thì tôi sẵn sàng”.

Không dừng lại ở đó, ông còn dự định xây dựng trên đồi cát vườn ươm cây giống để phủ xanh những vùng trống còn lại. Ông bỏ tiền túi đào giếng lấy nước tưới cho cây giống nhưng mọi việc chưa thực hiện thì ông ngã bệnh. Giấc mơ biến cát trắng thành khu sinh thái, bảo vệ con người ông đành ngậm ngùi gác lại.

Dẫn chúng tôi đi trên dải phi lao mênh mông ôm lấy bờ biển, đôi chân bước không vững, giọng nói đứt quãng, thỉnh thoảng lại thở dốc nhưng chất hùng hồn, mãnh liệt của anh bộ đội Cụ Hồ trong ông vẫn còn nguyên vẹn. Cuộc đời ông đã cống hiến hết mình cho cách mạng, chút thảnh thơi cuối đời lại dành hết cho dải phi lao mà không mảy may một chút tư lợi. Đến giờ vợ chồng ông bà vẫn sống trong căn nhà đơn sơ, giản dị. Tài sản có giá trị nhất đối với người cán bộ lão thành 59 tuổi Đảng là những huân huy chương được tặng thưởng trong kháng chiến và những dải phi lao đang vươn mình trước sóng gió biển cả.

TRIỀU DƯƠNG - VẠN TIẾP