Chúng tôi tìm mãi cũng tới được nhà ông Tuấn, xóm Nam Áng, xã Tân Ninh, huyện Quảng Ninh, Quảng Bình khi trời đã về chiều. Bên căn nhà dột nát, ông Tuấn đang gom củi nấu cơm. Bà Tỏa mới dắt con trâu ở đồng xa về, bà nói lắp lắp: “Các chú chờ tui chút, để tui vô mặc áo quần cho cho con bé cái đã vì mặc vào là nó xé rách nát hết”. Vọng từ buồng trong tiếng cô gái hét dựng, gào thét... Người mẹ lại chảy nước mắt, ông Tuấn tiếp khách cũng không cầm lòng: “Mỗi khi lên cơn là khủng khiếp lắm. Nó làm đủ trò chú à. Vợ chồng tui chỉ biết khóc, dỗ dành con thôi. Đã mấy chục năm rồi gia đình tui sống trong cảnh vậy đó”.

Ông Tuấn đi thanh niên xung phong năm 1965, thuộc Binh trạm 8 - Binh đoàn 559, đến năm 1967 thì bị thương. Ngày 12-9-1968, ông vào Trung đội Trinh sát chiến đấu ở chiến trường Cồn Tiên - Dốc Miếu (Quảng Trị). Sau chiến tranh, năm 1977 ông lấy bà Tỏa, quê Hồng Thủy - Lệ Thủy, là một dân quân ở địa phương. Năm 1979, ông bà sinh cháu đầu lòng Từ Thị Dung. Khi sinh ra rất bình thường, 1 năm sau Dung tự dưng tái phát bệnh rồi chết. Hai ông bà quyết định sinh cháu thứ hai là Từ Thị Dinh. Cũng giống như người chị, khi sinh ra rất bình thường, nhưng 1 năm sau thì bệnh tình tái phát ngày càng nặng. Gia đình, họ hàng chạy hết thợ thầy để chăm sóc cho Dinh, nhưng bệnh tình không thuyên giảm. Do cuộc sống khó khăn, phải đi làm để kiếm tiền lo ăn, lo mặc và mua thuốc nên ông bà phải để con ở trong cũi. Càng lớn Dinh càng “trở chứng”, quậy phá khắp làng nên đành phải “nhốt” luôn trong cũi. Hễ áo quần mặc vào thì Dinh xé tanh bành rồi bỏ vào miệng, nên đành phải để trần truồng trong cũi. Gia đình phải mời bác sĩ chữa bệnh thường xuyên vì bệnh tình của cô hay trở chứng. Thật tôi nghiệp cho gia đình ông Tuấn, ba lần tiếp theo đều bị sẩy thai. Giờ tuổi già, hai ông bà chỉ trong cậy vào Dinh làm niềm an ủi.

Cuộc sống gia đình ông hiện rất khó khăn, chỉ trông chờ vào 2 sào ruộng, ít tiền thương binh 4/4 và tiền trợ giúp nạn nhân chất độc da cam của Dinh. Điều khổ tâm nhất của ông bà Tuấn là đứa con buộc phải nhốt trong cũi. Liệu nay mai ông bà qua đời Dinh sẽ biết dựa vào đâu? Xin bạn đọc gần xa một chút từ tâm với hoàn cảnh đặc biệt này.

NGUYỄN XUÂN HƯNG