Chi tiết tin - Văn phòng UBND tỉnh

Trong lộ trình thay thế quản lý dân cư bằng hộ khẩu và chứng minh nhân dân của Chính phủ thì số định danh cá nhân chính là “chìa khóa” kết nối các cơ sở dữ liệu giúp các bộ, ngành trong việc tra cứu thông tin công dân, rút gọn rất nhiều thủ tục hành chính. Hiện nay, chỉ mất khoảng 5 giây, một trẻ đã có được số định danh cá nhân khi làm thủ tục đăng ký khai sinh.

Sáng 13-11, chị Nguyễn Bội Uyên (trú tại phường Trần Hưng Đạo, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội) đến UBND phường Trần Hưng Đạo để hoàn thiện thủ tục đăng ký khai sinh cho con gái. Trước đó, nhờ được cán bộ tư pháp của UBND phường hướng dẫn, chị Uyên đã thực hiện việc kê khai thông tin khai sinh cho con qua hệ thống trực tuyến dịch vụ công mức độ 3 của TP Hà Nội tại nhà. Hôm nay, chị chỉ đến UBND phường đối chiếu và ký vào bản khai. Sau khi tiếp nhận đầy đủ và chính xác thông tin, cán bộ tư pháp sẽ gửi bản đăng ký khai sinh của con gái chị Uyên về phần mềm cấp số định danh cá nhân của Bộ Tư pháp.

Chỉ trong vòng 5 giây, một số định danh cá nhân sẽ được gửi trở lại. Toàn bộ các thông tin này tiếp tục được chuyển sang bộ phận liên thông làm thủ tục đăng ký thường trú, bảo hiểm y tế cho con gái chị Uyên theo Thông tư liên tịch số 05/2015/TTLT-BTP-BCA-BYT (hướng dẫn thực hiện liên thông các thủ tục hành chính về đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú, cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ em dưới 6 tuổi).

Chia sẻ với phóng viên, chị Nguyễn Bội Uyên phấn khởi: “Tôi không ngờ việc đăng ký khai sinh và cấp số định danh cá nhân cho con gái tôi lại đơn giản, thuận tiện, nhanh gọn đến như vậy. Tôi cũng đã được cán bộ phường giải thích về vai trò của số định danh cá nhân với các thủ tục hành chính liên quan sau này. Rất mong nhà nước tiếp tục có những bước cải cách thủ tục hành chính đột phá như thế”.

Trao đổi với phóng viên, bà Bùi Thanh Lan, cán bộ Tư pháp, UBND phường Trần Hưng Đạo, quận Hoàn Kiếm cho biết, bắt đầu từ năm 2016, trẻ đăng ký khai sinh sẽ được cấp một số định danh cá nhân. Đối với những trường hợp đăng ký khai sinh lại thì không được cấp số định danh cá nhân. Thời gian đầu khi mới triển khai cấp số định danh cá nhân cho trẻ có xảy ra một số trục trặc.

Bên cạnh đó, Bộ Công an cấp mã số định danh chỉ thông qua 1 đầu mối là Bộ Tư pháp, dịch vụ công trực tuyến của Hà Nội không có số định danh vì đây là 2 phần mềm riêng rẽ. “Chúng tôi phải sử dụng cả 2 phần mềm, một phần mềm đăng ký theo quy định của Bộ Tư pháp để lấy số định danh cá nhân, sau đó vào phần mềm của dịch vụ công trực tuyến của Hà Nội để làm đăng ký khai sinh”, bà Lan cho biết.

Tuy nhiên, đến thời điểm hiện nay, 2 phần mềm này đã kết nối với nhau nên chỉ mất khoảng 5 giây sau một cái “click chuột” trên máy tính là trẻ đăng ký khai sinh đã có số định danh cá nhân. Trung bình mỗi năm, phường Trần Hưng Đạo cấp khoảng 200 số định danh cá nhân cho trẻ đăng ký khai sinh.

Bắt đầu từ ngày 1-1-2016, tại 4 tỉnh, thành phố trên cả nước là Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và Hải Phòng đã triển khai cấp số định danh cá nhân cho trẻ mới khai sinh. Ông Nguyễn Công Khanh, Cục trưởng Cục Hộ tịch, Quốc tịch, Chứng thực- Bộ Tư pháp cho hay, ý thức được tầm quan trọng của cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, đặc biệt là mã hóa dữ liệu nhân thân của con người, ngay từ khi xây dựng dự thảo Luật Căn cước công dân cũng như Luật Hộ tịch, các cơ quan của Chính phủ, đặc biệt là Bộ Tư pháp và Bộ Công an phối hợp với nhau rất chặt chẽ trong quá trình xây dựng.

Sau khi 2 luật được Quốc hội thông qua và có hiệu lực thi hành từ 1-1-2016, hai Bộ đã phối hợp chặt chẽ trong việc thí điểm cấp số định danh cá nhân cho trẻ qua đăng ký khai sinh.

“Về phía Bộ Tư pháp, chúng tôi bắt đầu triển khai thí điểm việc đăng ký khai sinh và kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để cấp số định danh cá nhân cho trẻ em sinh ra và đăng ký khai sinh từ 1-1-2016 tại 4 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Quá trình cấp giấy khai sinh cho trẻ em trong đó có cấp số định danh cá nhân rất ngắn gọn. Thông tin về đăng ký khai sinh được cán bộ tư pháp cập nhật chuyển lên Bộ Tư pháp và chuyển sang Bộ Công an để lấy số định danh rồi quay trở lại cho cán bộ tư pháp chỉ mất chưa đến 1 phút là đã in xong giấy khai sinh cho trẻ”, ông Nguyễn Công Khanh cho biết. (Công An Nhân Dân 20/11, tr4) Về đầu trang

CẢI CÁCH ĐỊA PHƯƠNG

Hà Nội sẽ tiết kiệm 600 triệu USD/năm nếu dùng thanh toán điện tử

Đây là kết quả từ dự án nghiên cứu "Thành phố không tiền mặt: Nhìn nhận lợi ích của thanh toán điện tử" mới được công bố.

Cùng với đó, nếu đa số giao dịch được điện tử hóa, số lượng việc làm có thể gia tăng 3,5%, GDP của thành phố dự kiến tăng 36,4 điểm cơ bản.

Nghiên cứu do Roubini ThoughtLab và Visa thực hiện tại 100 thành phố trên thế giới chỉ ra rằng việc ứng dụng thanh toán điện tử không chỉ đem lại lợi ích tài chính cho người tiêu dùng, doanh nghiệp và chính phủ mà còn xa hơn.

Đó có thể là chất xúc tác làm tăng hiệu quả cho nền kinh tế nói chung, bao gồm tăng GDP, số lượng việc làm, lương bổng và năng suất lao động. (VTV.vn 20/11) Về đầu trang

Thử nghiệm phần mềm “Thông tin quy hoạch TP.HCM"

Sở Quy hoạch - Kiến trúc tổ chức xây dựng hệ thống dữ liệu số các đồ án quy hoạch phân khu và đang được chạy thử nghiệm tại địa chỉ https://thongtinquyhoach.hochiminhcity.gov.vn/beta.

Thực hiện chỉ đạo của Thành ủy và UBND TP.HCM về việc triển khai ứng dụng công khai thông tin quy hoạch phân khu qua mạng và điện thoại thông minh, Sở Quy hoạch - Kiến trúc đã tổ chức xây dựng hệ thống dữ liệu số các đồ án quy hoạch phân khu (quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị tỷ lệ 1/2.000) và đang được chạy thử nghiệm tại địa chỉ https://thongtinquyhoach.hochiminhcity.gov.vn/beta.

Phiên bản thử nghiệm cũng được chạy đồng thời trên các hệ điều hành Android và iOS. Thông tin quy hoạch được cung cấp trên ứng dụng là quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000 được phê duyệt trên địa bàn TP.

Ứng dụng có hai hình thức cung cấp thông tin quy hoạch là bản đồ quy hoạch dạng giấy được sao chụp và bản đồ quy hoạch dạng số được xây dựng trên nền tảng công nghệ GIS. Trong quá trình thử nghiệm, dữ liệu bản đồ quy hoạch dạng giấy được sao chụp chưa đầy đủ và sẽ cập nhật bổ sung liên tục.

Đối với bản đồ quy hoạch dạng số, ứng dụng cung cấp dữ liệu cho 2 khu vực là khu trung tâm hiện hữu thành phố (930 ha) và Q.Thủ Đức. Cơ sở dữ liệu GIS của các khu vực còn lại sẽ được Sở Quy hoạch - Kiến trúc tiếp tục cập nhật trong thời gian tiếp theo. (Thanh Niên 20/11) Về đầu trang

LĨNH VỰC CẢI CÁCH

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đi đầu thực hiện hải quan một cửa quốc gia

Sau khi thực hiện thí điểm thành công 9 dịch vụ công trực tuyến hải quan một cửa quốc gia năm 2016, năm 2017, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đăng ký thêm 2 dịch vụ, nâng số lượng lên 11, chiếm 1/4 trên tổng số 41 dịch vụ hải quan một cửa quốc gia Chính phủ đang triển khai hiện nay.

Hiện nay, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã chỉ đạo các đơn vị trực thuộc đã và đang thực hiện 11 thủ tục hành chính (TTHC) theo cơ chế một cửa quốc gia liên quan đến kiểm tra chuyên ngành. Tính đến ngày 23/10/2017, Bộ đã tiếp nhận tổng số 168.854 hồ sơ đề nghị cấp giấy phép điện tử qua Cổng một cửa quốc gia; kết quả đã xử lý, giải quyết 156.214 hồ sơ, đạt tỉ lệ trên 95%.

Trong đó, tính từ đầu năm 2017 đến 23/10/2017, các đơn vị thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã tiếp nhận, xử lý giải quyết hồ sơ cấp phép điện tử qua Cổng một cửa quốc gia tổng số 125.533 hồ sơ; xử lý, giải quyết và cấp giấy phép điện tử 120.152 hồ sơ, đang tiếp tục xử lí 5.401 hồ sơ.

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tiếp tục mở rộng giải quyết TTHC theo cơ chế một cửa quốc gia đến Quý I/2018 đối với 8 TTHC kiểm tra chuyên ngành tại 7 đơn vị. Đây là các TTHC có số lượng giao dịch nhiều, tác động lớn tới hoạt động của doanh nghiệp và người dân.

Như vậy, khoảng 80% số lượng hồ sơ, TTHC thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước chuyên ngành của các đơn vị thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập và quá cảnh hàng hóa sẽ được giải quyết trên mạng thông tin điện tử mức độ 3, 4 vào năm 2018.

Năm 2017, tiếp tục thực hiện Quyết định 08/QĐ-TTg ngày 6/1/2015 của Thủ tướng Chính phủ về rà soát, đơn giản hóa TTHC trong các lĩnh vực trọng tâm thuộc Bộ NN-PTNT là thủy sản, động vật trên cạn, vật tư nông nghiệp, lâm nghiệp, thú y, bảo vệ thực vật, thủy lợi….

Đến nay, cơ bản đã hoàn thành việc rà soát sâu đối với 508 TTHC còn hiệu lực; đề xuất bãi bỏ, đơn giản hóa 287 TTHC (chiếm 56,5 %), gồm bỏ 79 TTHC, đơn giản hóa 208 TTHC.

Hiện nay, các cơ quan thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thực hiện 40 TTHC kiểm tra chuyên ngành gồm 32 TTHC liên quan đến hàng hóa nhập khẩu và 8 TTHC liên quan đến hàng hóa xuất khẩu. (Nông Nghiệp Việt Nam 20/11, tr9) Về đầu trang

Cải cách thuế đạt nhiều tiến bộ

Lâu nay 2 ngành ảnh hưởng đến môi trường kinh doanh nhiều nhất, đó là thuế và hải quan. Thế nhưng, tin vui là công tác cải cách thuế của Việt Nam được tổ chức uy tín là Ngân hàng Thế giới (WB) đánh giá tăng vượt bậc, gần tiệm cận với chỉ số chung của quốc gia. Từ hạng 167/190, ngành thuế đã nhảy lên hạng 86, tăng 81 bậc trong năm qua…

Theo báo cáo Môi trường kinh doanh năm 2018 “Doing Business 2018” của WB cho thấy, mức độ thuận lợi về môi trường kinh doanh của Việt Nam xếp thứ 68/190 quốc gia và vùng lãnh thổ (tăng 14 bậc so với năm 2017). Trong đó, chỉ số nộp thuế của Việt Nam tăng đến 81 bậc, từ vị trí thứ 167 lên vị trí 86/190. Có nghĩa, thuế là mảng doanh nghiệp kêu ca nhiều nhất đã đạt mức độ cải cách mạnh mẽ, gần tiệm cận với chỉ số chung của quốc gia.

Để có bước nhảy vọt như thế, các chỉ tiêu về số giờ nộp thuế, số lần nộp thuế trong năm, tổng mức thuế suất trên lợi nhuận, chỉ số sau kê khai hoàn thuế giá trị gia tăng, thanh tra, kiểm tra thuế thu nhập doanh nghiệp - những chỉ tiêu mà WB đánh giá - đã được cải thiện, rút ngắn đáng kể. Cụ thể, nhiều thủ tục hành chính rườm rà được bãi bỏ, tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp, như bỏ bảng kê hóa đơn hàng hóa, dịch vụ mua vào, bán ra kèm theo tờ khai thuế giá trị gia tăng, đơn giản hóa các thủ tục về thuế… Vấn đề hoàn thuế thường bị doanh nghiệp than “nộp dễ, hoàn khó” cũng được sửa quy định trong thông tư để rút ngắn, thời gian kho bạc hoàn trả tiền thuế chỉ còn 1 ngày kể từ khi nhận được quyết định hoàn thuế của cơ quan thuế. Quy định mới này đã rút ngắn thời gian thực hiện thuế cho doanh nghiệp.

Thủ tục rườm rà, phức tạp, khó hiểu - điểm chính yếu phát sinh tiêu cực - cũng đã được đưa vào cải cách. Năm qua, ngành thuế đã cắt giảm hơn 22% thủ tục hành chính thuế, từ 385 xuống còn 300 thủ tục. Ngoài ra, Tổng cục Thuế đã tiến hành rà soát, cắt giảm, đơn giản hóa và chuẩn hóa nhiều thủ tục hành chính thuế.

Một điểm chính yếu tạo ra bước nhảy vọt trong cải cách hành chính thuế, chính là việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý. Đến nay, ngành thuế đã áp dụng dịch vụ công trực tuyến, tạo thuận tiện cho doanh nghiệp. Trong 300 thủ tục hành chính lĩnh vực thuế, có tới 118 thủ tục được thực hiện dịch vụ công trực tuyến cấp độ 3 và 4. Đặc biệt, thành công vẫn là việc mở rộng khai thuế, nộp thuế điện tử để tiết kiệm thời gian, chi phí cho doanh nghiệp; đồng thời góp phần nhằm hạn chế sự can thiệp, tiếp xúc trực tiếp giữa cán bộ thuế với doanh nghiệp trong quá trình khai và nộp thuế - đây là bước làm giảm phát sinh tiêu cực.

Cụ thể, đến nay hệ thống khai thuế điện tử đã được triển khai tại 63/63 tỉnh, thành và 100% các chi cục thuế trực thuộc với khoảng 622.650 doanh nghiệp tham gia sử dụng dịch vụ khai thuế điện tử, đạt 99,64%. Còn doanh nghiệp đăng ký nộp thuế điện tử đạt 97,9%. Về hoàn thuế điện tử, tính đến hết tháng 10-2017 đã có 2.150 doanh nghiệp thực hiện kê khai hoàn thuế điện tử, đạt gần 32% trên tổng số 6.750 doanh nghiệp đăng ký.

Với các kết quả được WB ghi nhận thời gian qua, ngành thuế đã hoàn thành mục tiêu về chỉ số môi trường kinh doanh mà Nghị quyết 19/2016/NQ-CP của Chính phủ đã đặt ra. Đó là, đạt mức trung bình nhóm nước ASEAN 4 về cải cách hành chính thuế, gồm 3 nhóm chỉ tiêu là hoàn thuế; quản lý rủi ro trong thanh tra, kiểm tra thuế; thời gian và kết quả xử lý khiếu nại về thuế.

Đại diện Tổng cục Thuế cho biết, để tiếp tục cải thiện chỉ số nộp thuế trong những năm tới, hiện Tổng cục Thuế đang thực hiện thí điểm hàng loạt ứng dụng điện tử đối với người nộp thuế cá nhân, như tăng cường triển khai các dịch vụ điện tử phục vụ nhóm cá nhân nhằm đơn giản việc khai, nộp thuế, tiết kiệm thời gian và chi phí của người nộp thuế.

Cụ thể, ngành thuế đã triển khai thí điểm khai nộp thuế điện tử thuế giá thị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân cho thuê nhà; khai và nộp thuế điện tử thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân có chuyển nhượng bất động sản; tiếp tục triển khai thí điểm, dần mở rộng thực hiện nộp thuế điện tử đối với cá nhân kinh doanh thông qua tổ chức nhận ủy nhiệm thu thuế; triển khai thí điểm khai thuế điện tử đối với cá nhân nộp lệ phí trước bạ... (Sài Gòn Giải Phóng 20/11, tr7) Về đầu trang

Hải quan triển khai cơ chế một cửa hàng không

Tổng cục Hải quan vừa cho biết sẽ triển khai cơ chế một cửa quốc gia đường hàng không tại tất cả các cảng hàng không quốc tế trên cả nước ngay trong tháng 11 này.

Với cơ chế một cửa đường hàng không sẽ cho phép người làm thủ tục gửi thông tin, chứng từ điện tử để thực hiện thủ tục của cơ quan quản lý Nhà nước liên quan đến chuyến bay xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh thông qua Cổng thông tin một cửa quốc gia. Cụ thể là lịch khai thác bay, danh sách tổ bay, hành khách, hành lý, hàng hóa để thực hiện thủ tục điện tử đối với chuyến bay nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh thông qua Cổng thông tin một cửa quốc gia. Các cơ quan quản lý Nhà nước cũng sẽ ra quyết định thông quan điện tử qua Cổng thông tin một cửa quốc gia.

Trước đây, thay vì hồ sơ này phải được 5 cơ quan quản lý Nhà nước (gồm hải quan cửa khẩu, cảng vụ hàng không, công an cửa khẩu, cơ quan kiểm dịch động vật - thực vật, tổ chức kiểm dịch y tế biên giới) xử lý, thì nay chỉ cần gởi thông tin tới Cổng thông tin một cửa quốc gia sẽ được 5 cơ quan tiếp nhận và xử lý cùng lúc trên mạng. Người làm thủ tục chỉ cần gửi thông tin điện tử một lần đến trang https://www.vnsw.gov.vn. (Sài Gòn Giải Phóng 20/11, tr7) Về đầu trang

Giảm kiểm tra chuyên ngành để rút ngắn thời gian thông quan

Qua khảo sát về thời gian kiểm tra thông quan của Tổng cục Hải quan, chỉ có 28% thời gian thông quan thuộc trách nhiệm của ngành hải quan, còn lại 72% thuộc trách nhiệm của các bộ, ngành.

Trong khi tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của cả nước gấp 1,6 lần GDP, nếu không tháo gỡ kiểm tra chuyên ngành sẽ không tạo được động lực trong giao thương hàng hóa qua biên giới và phát triển nền kinh tế. Do vậy, để đổi mới phương pháp kiểm tra chuyên ngành theo hướng tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu, giảm chi phí cho doanh nghiệp, hiện có khoảng 200 danh mục hàng hóa thuộc diện quản lý chuyên ngành trước khi thông quan, với hàng trăm ngàn mặt hàng (như danh mục thuốc thú y được sản xuất, kinh doanh tại Việt Nam gồm hơn 400 mặt hàng; danh mục làm thuốc và dược liệu gồm 1.200 mặt hàng) cần được xem xét tháo gỡ.

Thời gian qua, Bộ Tài chính đã chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành tổ chức các đợt làm việc tập trung vào áp mã đối với danh mục hàng hóa theo chuyên ngành. Hiện Bộ Tài chính đã rà soát được 50 danh mục hàng hóa thuộc trách nhiệm quản lý của các bộ, ngành như: Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch, Bộ Y tế, Bộ Công thương...

Sắp tới, các bộ sẽ tiến hành phối hợp hoặc giảm đầu mối trong kiểm tra chuyên ngành, rút ngắn thời gian, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp. (Sài Gòn Giải Phóng 20/11, tr7) Về đầu trang

QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH

Bộ Chính trị đồng ý cho Hà Nội thí điểm mô hình chính quyền đô thị

Ngày 19/11, tại hội nghị lần thứ 11 Ban Chấp hành Đảng bộ TP Hà Nội, Phó bí thư Thường trực Ngô Thị Thanh Hằng cho biết, Bộ Chính trị đã ban hành kết luận, đồng ý với nhóm kiến nghị của Thành ủy Hà Nội tại buổi làm việc ngày 20/10.

Theo đó, Bộ Chính trị đồng tình để TP Hà Nội được thí điểm quản lý theo mô hình chính quyền đô thị trong khu vực các quận; tiếp tục củng cố chính quyền nông thôn theo quy định của pháp luật.

Bộ Chính trị giao các đơn vị liên quan căn cứ chức năng, nhiệm vụ tích cực phối hợp với Hà Nội tổ chức thực hiện. Trong đó, Đảng đoàn Quốc hội lãnh đạo việc sửa đổi một số luật có liên quan và bố trí kinh phí hỗ trợ để TP Hà Nội thực hiện dự án trọng điểm, quan trọng trên địa bàn.

Ban cán sự Đảng Chính phủ lãnh đạo sửa đổi nghị định có liên quan; xây dựng một số cơ chế, chính sách đặc thù; ban hành quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật về quy hoạch, kiến trúc; phê duyệt quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng nghề; quy chế phối hợp giữa các tỉnh, thành trong vùng Thủ đô; tăng cường phân cấp hoặc ủy quyền cho TP Hà Nội phê duyệt quy hoạch và các dự án...

Bí thư Thành ủy Hà Nội Hoàng Trung Hải cho biết, kết luận của Bộ Chính trị là văn bản rất quan trọng, Thành ủy đã chỉ đạo xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện.

Trước đó ngày 20/10, tại buổi làm việc của Bộ Chính trị với Ban Thường vụ Thành ủy, lãnh đạo Hà Nội đề xuất một số vấn đề: quy hoạch chung đô thị vệ tinh; triển khai một số dự án xây dựng hạ tầng đô thị; cho phép thành phố được thực hiện hình thức thu tiền tương đương giá trị quỹ đất 20% với các dự án nhà ở thương mại, dự án đầu tư phát triển đô thị có quy mô sử dụng đất từ 10 ha trở lên để phát triển các khu nhà ở xã hội tập trung…

Nhất trí với những kiến nghị của TP Hà Nội, Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng yêu cầu thành phố nêu rõ các vấn đề cần áp dụng cơ chế đặc thù, trình Chính phủ, Quốc hội để sửa luật nếu cần. Ông cũng yêu cầu cơ chế đặc thù cho Hà Nội cần xây dựng theo hướng phù hợp, để tất cả các cấp, ngành phải thu hút nguồn lực về Hà Nội, đồng thời nêu rõ trách nhiệm của từng cơ quan. (Thời Báo Kinh Doanh 20/11) Về đầu trang

PHÂN TÍCH – BÌNH LUẬN – NHẬN ĐỊNH

Dịch vụ công ích: Vẫn nặng tính xin-cho

Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương vừa khảo sát tình hình triển khai dịch vụ công ích tại nhiều tỉnh thành phố. Trao đổi với PV Tiền Phong, TS Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương nói, tình trạng bao cấp, xin - cho vẫn rất nặng trong lĩnh vực này.

Ông Cung cho biết: Một chức năng của nhà nước là phải tổ chức cung ứng dịch vụ công ích như chiếu sáng, công viên, vệ sinh môi trường, xử lý rác thải, cấp và thoát nước…Về nguyên tắc là 100% kinh phí phải lấy từ ngân sách nhà nước. Khi đô thị phát triển, nhu cầu về dịch vụ công ích càng tăng cao. Ở những thành phố như TPHCM, Hà Nội, Đà Nẵng… càng phát triển thì nhu cầu dịch vụ công ích càng lớn. Hà Nội đang chi từ 4-5 nghìn tỷ đồng ngân sách mỗi năm cho dịch vụ công ích. Những tỉnh như Bắc Ninh, Bắc Giang, Hà Nam… hằng năm cũng chi khoảng vài trăm tỷ đồng cho các dịch vụ này. Nhưng thực ra số tiền đó cũng chưa phải là nhiều so với nhu cầu thực tế vì theo tôi đây là thị trường lên tới hàng tỷ đô la.

Về cơ chế cung cấp dịch vụ, các địa phương đang theo phương thức nào?

Phần lớn cho đến nay việc cung ứng dịch vụ công ích vẫn theo cơ chế bao cấp như cấp phát, xin-cho. Và cũng vì vậy nên rất kém hiệu quả vì không có cạnh tranh và rất kém minh bạch. Trong khi đây là dịch vụ ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống của hàng chục triệu người tại đô thị.

Rõ ràng là trước việc ngân sách bỏ ra càng nhiều, tác động đến đông đảo người dân thì yêu cầu nâng cao chất lượng dịch vụ, yêu cầu chi tiêu hiệu quả cũng đặt ra cấp bách. Không thể tiếp tục cách làm như lâu nay chúng ta vẫn làm rất nặng xin cho kiểu bao cấp. Chúng ta hiện nay đã nhìn ra thực trạng này. Trong quy định đã có 3 phương thức: Chào giá cạnh tranh, đặt hàng và đấu thầu cạnh tranh. Tuy nhiên tỷ trọng giá trị dịch vụ được đấu thầu cạnh tranh ngay như tại Hà Nội, TPHCM và các đô thị lớn thì vẫn còn quá ít, chủ yếu vẫn theo cơ chế đặt hàng mà bản chất là chỉ định thầu.

Kết quả giám sát của HĐND TP Hà Nội cũng cho thấy những dịch vụ được đấu thầu cạnh tranh thì chất lượng dịch vụ được nâng lên, kinh phí tiết kiệm hơn. Vậy tại sao tình trạng bao cấp trong lĩnh vực này vẫn được duy trì nhiều như vậy, thưa ông?

Tình trạng như tôi nói ở trên sẽ không thúc đẩy được sự phát triển của dịch vụ và không phát triển được kinh tế tư nhân. Làm thế nào để sử dụng tiền thuế của dân một cách hiệu quả nhất? Chúng ta phải đấu thầu cạnh tranh. Tuy nhiên nói thì dễ mà làm thì rất khó.

Thực tế qua khảo sát của chúng tôi, ở đâu có đấu thầu cạnh tranh ở đó chất lượng được nâng lên, giảm chi phí cho ngân sách. Chúng ta phải mở được thị trường ra. Lâu nay người dân vẫn còn tâm lý tiền của nhà nước thì nhà nước tiêu. Nhà nước phải tư duy theo hướng đi mua dịch vụ. Đây là vấn đề của các địa phương vì chính sách đã có rồi. Chúng ta phải có sự chuẩn bị vì tránh tình trạng là mỗi tỉnh thành chỉ có một hai đơn vị công ích như hiện nay.

Theo ông, vì sao nhiều địa phương lại chậm mở cửa thị trường này?

Tôi phải nói là có rất nhiều lý giải, biện minh của lãnh đạo các tỉnh thành về việc này. Nhiều người thường nói “doanh nghiệp này, doanh nghiệp kia là doanh nghiệp nhà nước đã làm bao nhiêu năm rồi. Mọi việc vẫn đang được triển khai đấy thôi, có vấn đề gì đâu”. Tôi phải nói thẳng là khi duy trì cơ chế đặc quyền với một vài doanh nghiệp thì tức là người ta đã gián tiếp duy trì lợi ích rất lớn tại đây. Đầu tiên là duy trì việc làm. Doanh nghiệp công ích hiện nay bản chất là cánh tay nối dài của các sở ngành, thậm chí trực thuộc một số sở ngành, UBND tỉnh, thành phố. Bao nhiêu năm nay tôi có ngân sách đưa về cho ông làm rồi. Tôi chưa nói đến chia chác lợi ích mà ngay từ tâm lý sợ mất việc làm đã khiến cho nhiều người không muốn thay đổi. Cơ chế độc quyền này chắc chắn sẽ tạo ra lợi ích riêng của không ít người.

Thứ hai là nếu không có áp lực thì mấy doanh nghiệp công ích sẽ không có thay đổi, cải tiến. Người ta đã tồn tại mấy chục năm như vậy rồi nên không thấy cần phải suy nghĩ. Tôi ví dụ như chuyện chi phí cắt cỏ của Hà Nội từ 700 tỷ đồng xuống chỉ còn 140 tỷ đồng mỗi năm sau khi thay đổi cơ chế cho thấy hiệu quả thế nào.

Tôi cho rằng phải cắt cơ quan nhà nước ra khỏi đơn vị cung cấp. Doanh nghiệp công ích này phải được cổ phần hoá hoạt động theo luật như các doanh nghiệp khác, hạch toán rõ ràng và hoạt động trên cơ sở lời ăn lỗ chịu. Khi chúng ta mở rộng đối tượng tham gia thị trường thì không phải là việc làm mất đi mà sẽ mở rộng hơn vì lương cao hơn, môi trường làm việc tốt hơn. Hành lang pháp lý đã đầy đủ cả, không có gì vướng mắc. Nguyên nhân tôi cho rằng đó chỉ là vấn đề lợi ích của các địa phương. Báo chí, HĐND, Mặt trận các tỉnh thành phải quan tâm đến lĩnh vực này nhiều hơn.

Những vấn đề của dịch vụ công ích mà tôi vừa phân tích chính là ví dụ điển hình về yêu cầu muốn phát triển kinh tế tư nhân thì phải cải cách khu vực nhà nước. (Tiền Phong 20/11) Về đầu trang

Doanh nghiệp nói không với hối lộ - khó nhưng phải làm

Tại phiên trả lời chất vấn trước Quốc hội ngày 18.11, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đề nghị cộng đồng doanh nghiệp (DN) nói không với việc đưa hối lộ cho cấp chính quyền, cho các ngành và cho rằng rất cần phải bảo vệ cho DN hoạt động đúng pháp luật. Lời kêu gọi này được nhiều chuyên gia và DN đánh giá cao nhưng cũng không ít ý kiến nhận định để thay đổi thói quen “đồng tiền đi trước” cần rất nhiều nỗ lực từ các phía.

“Chuyện DN hối lộ quan chức không có định nghĩa rõ ràng và dần dần thành một kiểu “văn hoá”, một dạng thói quen mà có khi do tự nguyện, có khi do bị ép buộc. Nên muốn thay đổi phải cần có thời gian và rất nhiều nỗ lực” - anh T - chủ một DN tư nhân kinh doanh đa ngành tại Hà Nội - chia sẻ với Báo Lao Động.

Theo anh T, quà biếu quan chức đôi khi xuất phát từ tình cảm thật lòng nhưng cũng có khi là do bị ép buộc nên không có ranh giới rõ ràng cũng như không dễ để định nghĩa đúng sai. Về mặt lý thuyết, các đơn vị hành chính sự nghiệp ít người dám công khai việc ép buộc, gợi ý DN “chung chi” nhưng nhiều lúc vẫn có sự gợi ý, đưa ra các lựa chọn để việc biếu tặng trở thành một việc tất yếu mang tính “luật bất thành văn”.

“Hầu hết các DN phải chủ động, coi đó (việc biếu xén) như một phần công việc, một rủi ro phải làm” - anh T khẳng định.

Cùng quan điểm, chị Lan - chủ một DN tư nhân tại Hải Phòng - cho rằng “đồng tiền đi trước là đồng tiền khôn” và thực tế cho thấy có chi phí mềm việc sẽ trôi, DN đỡ mệt mỏi nên dần dần việc biếu tặng trở thành một hoạt động tất yếu của DN.

Ngược lại, nhiều DN mệt mỏi vì bị gợi ý và phải “chung chi” nhưng chẳng có lựa chọn nào khác. Tại một hội thảo khoa học về tăng trưởng kinh tế Việt Nam vừa được Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tổ chức mới đây dưới sự chủ trì của Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ, chuyên gia Kinh tế - TS Lê Đăng Doanh cũng chia sẻ về vấn đề này khi khẳng định có một thực tế là DN rất sợ những cuộc gọi lúc 10h đêm. Có DN cho biết, sau cuộc gọi đó là phải “cào cấu” trong nhà được 20 triệu, mang ra nhà hàng để thanh toán theo yêu cầu của quan chức. Đến nơi thì số tiền phải trả không phải 20 triệu mà là 100 triệu. Thế là DN phải “ghi nợ” tại nhà hàng để hôm sau thanh toán.

Bản thân Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng cũng thừa nhận trước Quốc hội rằng theo khảo sát, năm 2015, có 63% số hộ kinh doanh “đi đêm” với cán bộ thuế và sang 2016 con số này đã giảm còn 31%. DN “đi đêm” đôi khi vì bị vòi vĩnh nhưng nhiều lúc cũng do DN muốn thông đồng với quan chức để né thuế, giảm thuế, thậm chí là trốn thuế.

Khi được hỏi về lời kêu gọi của Thủ tướng, hầu hết các DN đều rất muốn hưởng ứng nhưng thừa nhận là không dễ. Anh T cho rằng phải có quá trình quá độ và ngay cả khi áp dụng toàn diện Chính phủ điện tử thì cũng cần thời gian để thay đổi và các DN phải mạnh mẽ thay đổi tư tưởng vì “ngay cả khi áp dụng cơ chế điện tử 1 cửa vẫn có nguy cơ nảy sinh ra kiểu hối lộ mới vì hạ tầng chưa đồng bộ và hệ thống vẫn do con người vận hành”. Do đó, không thể chuyển biến một sớm một chiều.

Bên cạnh việc áp dụng Chính phủ điện tử, nhiều DN cho rằng cần phải có sự thay đổi trong việc xây dựng quy định, hành lang pháp lý vì nhiều quy định hiện nay còn chưa rõ ràng, mập mờ gây khó cho DN. “Luật, quy định phải rõ ràng, không dùng ngôn ngữ đa nghĩa để làm luật thì DN mới dám làm đúng, mới nói không với hối lộ. Hiện nay, có không ít thông tư đọc mãi vẫn không hiểu, ngay cả các bộ ban ngành cũng không hiểu, hoặc hiểu kiểu 1+1 bằng bao nhiêu tuỳ ý thì DN còn phải biếu xén” - anh N.M - một người kinh doanh lâu năm trong lĩnh vực vận tải thẳng thắn - cho biết.

Liên quan đến vấn đề này, luật sư Bùi Quang Hưng (Trưởng Văn phòng Luật BQH) cho rằng, lâu nay ngay chính cơ quan quản lý nhà nước phân loại tham nhũng vặt và hối lộ khủng. Theo LS Hưng, tham nhũng vặt xuất hiện trong đời sống hằng ngày từ việc người dân phải lên phường làm thủ tục, DN đến các sở ngành xin các loại giấy phép.

Bởi vậy, phải thay đổi ý thức ngay từ chính cơ quan giám sát về tham nhũng vặt. “Cơ quan quản lý còn xuề xoà với tham nhũng vặt thì không thể bảo doanh nghiệp không đưa hối lộ được” - ông Hưng nói. Theo LS Hưng, việc để doanh nghiệp không đưa hối lộ thì việc giám sát cán bộ quản lý phải đặt lên hàng đầu, việc giám sát phải có người dân tham gia đánh giá. “Chứ hiện nay các cơ quan thanh-kiểm tra đều có nhưng rất lâu mới thông báo kết quả, hoặc thông báo nhưng có điểm người dân chưa rõ thì không biết hỏi ai” - LS Hưng nêu quan điểm.

Ở góc nhìn khác, ông Lê Hoàng Châu - Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM - cho rằng, doanh nghiệp thường hối lộ để đạt đươc mục đích phải bỏ ra ít tiền hơn so với chi phí chính thức, như trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản hối lộ để giảm, miễn tiền sử dụng đất, thay đổi cơ cấu, căn hộ hoặc được cấp phép nhanh hơn…

Bởi vậy, nếu kêu gọi doanh nghiệp không hối lộ thì việc đầu tiên, theo đại diện giới doanh nghiệp bất động sản TPHCM phải đạt được 2 yêu cầu: Cán bộ quản lý không dám nhận hối lộ, và doanh nghiệp không có nhu cầu hối lộ. Còn làm sao để đạt được 2 yêu cầu thì giải bài toán tổng thể về cơ chế giám sát cán bộ công chức, mặt bằng lương công chức phải tăng lên trên mức trung bình xã hội và đạo đức cán bộ, công chức.

“Nếu lương cán bộ công chức cao, thậm chí ở mức sung túc thì cán bộ sẽ không có nhu cầu nhận hối lộ. Ngược lại, để hưởng lương cao thì cán bộ phải trong sạch, nếu không trong sạch thì loại ra khỏi đội ngũ” - ông Châu nói. (Lao Động 20/11)Về đầu trang./.