Nhận thức rõ vị trí, vai trò và tầm quan trọng của đội ngũ NCUT trong đồng bào DTTS, thời gian qua, UBND tỉnh đã quan tâm chỉ đạo, đầu tư kinh phí và huy động sức mạnh tổng hợp của các cấp, các ngành trong công tác vận động, phát huy vai trò của NCUT. Các cấp ủy Đảng, chính quyền và các đoàn thể chính trị - xã hội tại địa phương đã thường xuyên cung cấp thông tin cho NCUT; tổ chức đi thăm và tặng quà cho NCUT trong dịp Tết cổ truyền; động viên NCUT gặp khó khăn, hoạn nạn, góp phần tạo sự yên tâm và phấn khởi đối với NCUT để tiếp tục phát huy vai trò trong công tác vận động, tuyên truyền nhân dân.

Từ sự quan tâm của cấp ủy Đảng, chính quyền các cấp, NCUT đã tích cực phát huy vai trò gương mẫu, tiên phong trong công tác vận động, tuyên truyền những chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đối với đồng bào DTTS; tham gia cùng với chính quyền địa phương trong việc giải quyết các mâu thuẫn, tranh chấp đất đai giữa dân bản với các lâm trường như ở xã Trường Sơn (huyện Quảng Ninh), Ngân Thủy (huyện Lệ Thủy)...

Trong công tác xây dựng Đảng, chính quyền, Mặt trận và các tổ chức đoàn thể ở cơ sở, đội ngũ NCUT cũng đóng vai trò quan trọng. Tại các đợt tiếp xúc cử tri của đại biểu Quốc hội, HĐND các cấp, những NCUT đã có nhiều ý kiến phản ánh tâm tư, nguyện vọng của đồng bào đối với Đảng, Nhà nước; đóng góp thiết thực vào các chương trình phát triển kinh tế - xã hội, an ninh - quốc phòng ở địa phương; chủ động tham gia cùng cấp ủy, chính quyền các cấp trong việc xây dựng và củng cố hệ thống chính trị cơ sở, nhất là công tác tổ chức tập hợp quần chúng, tham gia giám sát, quản lý các chương trình, chính sách của Nhà nước đầu tư trên địa bàn. Mặt khác, với vai trò là trung tâm đoàn kết dân tộc, những già làng, trưởng bản, NCUT đã tích cực vận động nhân dân hưởng ứng các phong trào thi đua yêu nước, lao động sản xuất, tự quản đường biên, cột mốc và an toàn trật tự thôn, bản khu vực biên giới; phối hợp cùng lực lượng Bộ đội Biên phòng, Công an trong công tác hòa giải cơ sở ở địa phương. Một số gương điển hình trong các phong trào này là ông Hoàng Bảo (bản Xà Khía, xã Lâm Thủy, huyện Lệ Thủy), Hồ Văn Xen (bản Thượng Sơn, xã Trường Sơn, huyện Quảng Ninh), Quách Tẩm (xã Thượng Trạch, huyện Bố Trạch), Cao Quý Nhèng và Hồ Pheo (xã Dân Hóa, huyện Minh Hóa)...

Một trong những hoạt động nổi bật mà bản thân và gia đình NCUT đã có nhiều đóng góp tích cực trong lĩnh vực phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới là đã áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi để tăng sản lượng; thực hiện tốt công tác trồng rừng và nhận chăm sóc, bảo vệ rừng để phát triển kinh tế gia đình... Nhiều mô hình phát triển kinh tế có hiệu quả đã cho thu nhập hàng trăm triệu đồng/năm. Bên cạnh việc chăm lo phát triển kinh tế gia đình, nhiều NCUT đã hỗ trợ vốn cho bà con trong cộng đồng phát triển sản xuất. Cùng với đó, NCUT còn phát huy vai trò quan trọng trong việc giữ gìn và bản sắc văn hoá dân tộc. Một số NCUT đã thực hiện và vận động nhân dân thực hiện việc chấp hành các hương ước, quy ước của địa phương. Nhờ đó, trong các bản làng của đồng bào DTTS, các hủ tục lạc hậu dần được xóa bỏ như cưới xin, ma chay không còn tổ chức dài ngày; người dân ăn ở hợp vệ sinh, di chuyển chuồng trại ra khỏi khu dân cư, nhà ở... Tiêu biểu trong hoạt động này là bà Hồ Thị Bông (bản Cây Sú, xã Trường Sơn) và ông Hồ Thao (bản Lâm Ninh, xã Trường Xuân) ở huyện Quảng Ninh... và nhiều tấm gương tiêu biểu khác.

Có thể nói, vai trò của NCUT trong đồng bào DTTS đã tạo được những “cầu nối” rất quan trọng giữa cấp ủy Đảng, chính quyền với người dân địa phương. Bằng chính ngôn ngữ, văn hóa, sự am hiểu phong tục tập quán bản địa, sự tín nhiệm của cộng đồng dân cư... rất nhiều NCUT đã trở thành chỗ dựa tinh thần đối với đồng bào các DTTS. Thông qua những việc làm của NCUT, già làng, cấp ủy, chính quyền các cấp và ban, ngành, đoàn thể, tổ chức chính trị - xã hội trên địa bàn tỉnh đã nhận thức sâu sắc hơn về vị trí, tầm quan trọng của công tác tranh thủ NCUT trong việc thực hiện nhiệm vụ đảm bảo an ninh, trật tự an toàn xã hội ở cơ sở.

Để tiếp tục phát huy vai trò của NCUT và thực hiện chính sách đối với NCUT trong đồng bào DTTS, thời gian tới, chính quyền, các tổ chức, đoàn thể ở địa phương tiếp tục triển khai một số nhiệm vụ như: Bố trí sử dụng đúng người, đúng việc, phù hợp với khả năng của NCUT; tạo điều kiện thuận lợi để NCUT tham gia hoạt động, phát huy vai trò đối với các lĩnh vực đời sống xã hội; đóng góp ý kiến xây dựng các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và giữ gìn an ninh trật tự ở khu vực cư trú. Bên cạnh đó, các cấp chính quyền, tổ chức, đoàn thể ở địa phương quan tâm công tác bồi dưỡng, nâng cao nhận thức cho NCUT; phát hiện, bồi dưỡng và đào tạo NCUT kế cận phù hợp với đặc điểm phong tục tập quán của từng dân tộc để đảm bảo tính lâu dài; có chế độ, chính sách thỏa đáng để NCUT yên tâm, tích cực hơn trong việc tham gia giải quyết các vấn đề xã hội và sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS. Ngoài ra, cần sử dụng linh hoạt các hoạt động, hình thức vận động, phát huy vai trò của NCUT trong từng điều kiện, giai đoạn cụ thể...

N.Quý