Động Thiên Đường

Xác định công tác bảo vệ rừng là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu, trong những năm qua, UBND tỉnh đã chỉ đạo Ban Quản lý Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng tăng cường công tác thực thi pháp luật, triển khai các biện pháp nhằm ngăn chặn, xử lý những hành vi xâm hại đến tài nguyên rừng như khai thác gỗ, bẫy bắt động vật hoang dã...; giám sát, ngăn chặn người dân vào rừng trái phép; đẩy mạnh việc kiểm tra, giám sát các điểm nóng; thành lập 18 tổ xung kích ở các thôn, bản. Bên cạnh đó, Ban Quản lý Vườn cũng đã tập trung chỉ đạo thay đổi phương pháp, cách thức tuần tra bảo vệ rừng để đảm bảo bí mật, kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi xâm hại tài nguyên Vườn Quốc gia; xây dựng kế hoạch tuần tra định kỳ hàng tháng và thiết lập mạng lưới các tuyến tuần tra tại các Trạm Kiểm lâm.

Để công tác quản lý, bảo vệ rừng đạt hiệu quả cao, Ban Quản lý Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng luôn chú trọng tăng cường công tác phòng cháy, chữa cháy rừng, huy động tối đa lực lượng, thường trực 24/24 để theo dõi diễn biến rừng, thành lập 43 tổ phòng cháy, chữa cháy rừng tại các thôn, bản. Mặt khác, Ban Quản lý Vườn cũng đã phối hợp với các lực lượng Kiểm lâm, Biên phòng, Công an và chính quyền địa phương để tuần tra bảo vệ rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng và xử lý nghiêm các vụ vi phạm; đặc biệt chú trọng các điểm nóng, vùng giáp ranh và khu vực mở rộng Vườn Quốc gia.

Bên cạnh đó, việc nâng cao nhận thức bảo tồn, tạo sinh kế nâng cao đời sống cho cộng đồng các xã vùng đệm ngày càng được chú trọng. Các Dự án khu vực Phong Nha - Kẻ Bàng, Dự án rừng đặc dụng đã cung cấp và chuyển giao các mô hình sản xuất phù hợp nhằm từng bước giảm áp lực của người dân lên tài nguyên rừng. Ban Quản lý Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng đã tích cực, chủ động phối hợp với cơ quan liên quan, chính quyền địa phương các xã vùng đệm thực hiện công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật bảo vệ rừng cho người dân, duy trì hoạt động các câu lạc bộ bảo tồn ở cơ sở và lồng ghép nội dung tuyên truyền pháp luật về bảo vệ rừng, giáo dục môi trường cho học sinh các xã vùng đệm; lắp đặt pano quảng bá, phát tài liệu, ấn phẩm truyền thông về bảo vệ rừng, môi trường; vận động nhân dân tham gia bảo vệ rừng tại các thôn, bản...

Để bảo tồn giá trị Di sản và phát triển du lịch bền vững trong khuôn khổ tôn trọng các giá trị nổi bật toàn cầu, giảm thiểu tác động tiêu cực lên tài nguyên Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, năm 2010, UBND tỉnh Quảng Bình đã phê duyệt Quy hoạch phát triển du lịch bền vững khu vực Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng giai đoạn 2010 - 2020, tầm nhìn đến 2025. Bởi du lịch ở Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng không chỉ đóng góp cho phát triển kinh tế mà còn tạo điều kiện cho người dân tham gia vào các hoạt động du lịch bền vững, trở thành giải pháp hữu hiệu để bảo tồn giá trị Di sản, giảm áp lực lên tài nguyên Vườn Quốc gia. Do đó, UBND tỉnh đã chỉ đạo Ban Quản lý Vườn đa dạng các loại hình, sản phẩm du lịch thân thiện với môi trường như khám phá hang động, du lịch sinh thái, du lịch văn hóa - lịch sử, du lịch mạo hiểm, Farmstay, Homestay, Trecking, Zipline… nhằm đưa du lịch lên tầm cao mới, tăng thu nhập cho cộng đồng địa phương. Ngoài ra, để thu hút du khách đến tham quan, UBND tỉnh, Ban Quản lý Vườn cũng đã đẩy mạnh công tác quảng bá, giới thiệu hình ảnh Vườn Quốc gia bằng nhiều hình thức khác nhau trên các phương tiện thông tin đại chúng trong và ngoài nước; tiến hành quảng bá các sản phẩm du lịch trên các kênh truyền hình, tạp chí; lắp đặt hệ thống quảng cáo du lịch, ký kết hợp đồng với hơn 1.000 công ty du lịch Lữ hành và kết nối với website của các công ty lữ hành lớn trong toàn quốc; hợp tác với Đài Truyền hình Việt Nam, đài truyền hình nước ngoài đến quay phim, giới thiệu các tuyến điểm du lịch trong Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng. Kết quả, trong những năm gần đây, lượng khách đến tham quan Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng tăng nhanh, tổng lượng khách từ năm 2011 - 2014 đạt trên 02 triệu lượt; doanh thu từ vé tham quan đạt hơn 200 tỷ đồng; đặc biệt tạo công ăn việc làm cho khoảng 4.000 lao động, từng bước nâng cao thu nhập, xóa đói giảm nghèo cho cộng đồng địa phương, góp phần giảm áp lực đối với công tác quản lý, bảo tồn và phát huy Di sản.

Mặt khác, Ban Quản lý Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng cũng đã chú trọng công tác nghiên cứu, cứu hộ và phát triển sinh vật. Trong năm 2015, Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng đã triển khai thực hiện 02 đề tài nghiên cứu thuộc Chương trình khoa học và công nghệ cấp tỉnh, thực hiện các đề tài cấp cơ sở như đánh giá hiện trạng môi trường tại hang Sơn Đoòng và hang Va, thử nghiệm một số biện pháp xử lý loài Bìm bôi xâm hại, điều tra đánh giá nguồn tài nguyên động, thực vật rừng phục vụ công tác bảo tồn, diễn giải môi trường cho học sinh và du khách; thử nghiệm nhân giống vô tính bằng phương pháp giâm hom loài bách xanh đá và ba kích tím tại Vườn thực vật; ứng dụng dữ liệu ảnh vệ tinh và công nghệ thông tin địa lý xây dựng các dữ liệu khoa học phục vụ cho công tác quản lý bảo tồn tài nguyên. Qua nghiên cứu đa dạng sinh học, đến nay, Vườn đã thống kê được 2.935 loài thực vật thuộc 1.002 chi, 198 họ, trong đó có 111 loài trong Sách đỏ Việt Nam 2007, 39 loài trong Nghị định 32/2006/NĐ-CP của Chính phủ; 464 loài động vật không xương sống và 825 loài động vật có xương sống bao gồm 153 loài thú, 303 loài chim, 151 loài bò sát và lưỡng cư, 212 loài cá thuộc 489 giống, 151 họ, 40 bộ. Đặc biệt, Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng đã phát hiện thêm 28 loài mới cho khoa học, khảo sát 203 hang động với chiều dài gần 200km.

Từ đầu năm 2015 đến nay, Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng đã tổ chức tiếp nhận, nuôi giữ và cứu hộ thành công 90% cá thể trong tổng số 150 cá thể động vật hoang dã các loài, nhất là thả về môi trường tự nhiên 71 cá thể. Bên cạnh đó, Vườn đã tiếp nhận để tiến hành chăm sóc và cứu hộ 387 kg phong lan rừng; thu thập 4.746 hạt giống và cây giống thuộc 24 loài bản địa trong khu vực Vườn Quốc gia và khu vực lân cận để tiến hành nhân giống bảo tồn loài; trồng huấn luyện 682 cây giống; chăm sóc thường xuyên trên 20.000 cây bản địa thuộc 52 loài khác nhau; tiếp nhận từ Trung tâm Nghiên cứu Lâm sản ngoài gỗ 900 cây giống giổi ăn hạt để trồng khảo nghiệm, 900 cây sa nhân tím để trồng bổ sung vào mô hình tại Vườn thực vật...

Hi vọng với việc chú trọng công tác bảo tồn Di sản, Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng sẽ phát huy hiệu quả hệ thống hang động kỳ vĩ, hệ sinh thái đa dạng, phong phú với cảnh quan thiên nhiên tuyệt mỹ, các di tích lịch sử và giá trị văn hóa đặc trưng, trở thành khu du lịch hấp dẫn với nhiều loại hình du lịch khác nhau, thu hút hàng vạn du khách trong nước và quốc tế mỗi năm.

Mai Anh