Hoạt động xuất nhập khẩu tại Khu Kinh tế Cửa khẩu Quốc tế Cha Lo

Thực trạng trong triển khai thực hiện công tác bảo vệ môi trường

Toàn tỉnh hiện có 04 khu công nghiệp, 02 khu kinh tế, 09 cụm công nghiệp. Để tăng cường công tác bảo vệ môi trường trên địa bàn, hằng năm, tỉnh đã chỉ đạo các sở, ban, ngành đã tiến hành nhiều đợt thanh tra, kiểm tra các doanh nghiệp hoạt động tại khu công nghiệp, khu kinh tế, cụm công nghiệp... Cùng với đó, các cơ quan, đơn vị liên quan đã phối hợp với đoàn thanh tra, kiểm tra nhằm chấn chỉnh và xử lý vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường trong các khu công nghiệp, khu kinh tế, cụm công nghiệp. Kết quả, giai đoạn 2014 - 2016, lực lượng chức năng đã kiểm tra 92 tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản, phát hiện 05 trường hợp vi phạm và xử lý vi phạm hành chính với tổng số tiền 226 triệu đồng, đồng thời chấn chỉnh kịp thời hoạt động khai thác trái phép, không chấp hành các quy định về bảo vệ môi trường trong khai thác khoáng sản. Để tập trung xử lý ô nhiễm môi trường tại các cơ sở công ích có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, đến năm 2016, tỉnh đã xác nhận hoàn thành, đóng cửa, di dời và thực hiện xong xử lý môi trường 08 cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, 09 cơ sở đã được đầu tư kinh phí khắc phục, hiện đang từng bước triển khai hoàn thiện… Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có 08 bãi chôn lấp chất thải rắn hợp vệ sinh tại các địa phương được đầu tư xây dựng, nâng cấp cải tạo, đồng thời tiến hành mở rộng phạm vi bao phủ dịch vụ thu gom rác thải ở các địa bàn nông thôn với 8/8 huyện, thị xã, thành phố thành lập tổ, đội thu gom rác.

Mặt khác, thực hiện lồng ghép có hiệu quả nhiệm vụ bảo vệ môi trường gắn với việc thực hiện tiêu chí số 17 về môi trường trong Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2011- 2020, tỉnh cũng đã ban hành hướng dẫn thực hiện tiêu chí môi trường trong xây dựng nông thôn mới đến các địa phương trong toàn tỉnh. Các địa phương, cơ quan đơn vị đã xây dựng kế hoạch và tích cực chỉ đạo thực hiện nội dung tiêu chí môi trường vào trong hương ước, quy ước của thôn, làng, bản, trở thành những tiêu chí quan trọng để đánh giá, xếp loại cơ quan, đơn vị, làng, xã văn hóa.

Với 29 làng nghề công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, truyền thống, nìn chung, các làng nghề này thường đan xen trong các khu dân cư; các cơ sở sản xuất sử dụng đất thổ cư của hộ gia đình để xây dựng nhà xưởng sản xuất, do vậy việc xây dựng các công trình, biện pháp xử lý môi trường gặp nhiều khó khăn. UBND tỉnh đã lập quy hoạch phát triển công nghiệp giai đoạn 2011 - 2020, tầm nhìn đến 2025, trong đó tập trung củng cố phát triển các làng nghề truyền thống đang hoạt động có hiệu quả và xây dựng thêm các làng nghề mới ở các địa phương còn nhiều tiềm năng về nguyên liệu, nhân lực. Phát triển làng nghề gắn với du lịch văn hóa, du lịch sinh thái và yêu cầu về bảo vệ môi trường; khuyến khích các thành phần kinh tế hỗ trợ tài chính, kỹ thuật, thị trường, tiêu thụ sản phẩm, xây dựng cơ sở hạ tầng và xử lý môi trường cho các làng nghề, cụm cơ sở ngành nghề nông thôn.

Hạn chế, khó khăn trong triển khai công tác bảo vệ môi trường

Bên cạnh những kết quả đạt được, tại một số khu, cụm công nghiệp chưa có hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt tiêu chuẩn môi trường nhưng vẫn chấp thuận các dự án đầu tư. Nhiều cơ sở sản xuất, doanh nghiệp có xả nước thải ra môi trường chưa có giấy phép, giao nộp, hoặc nộp không đầy đủ, đúng hạn phí bảo vệ môi trường đối với nước thải công nghiệp. Công tác xử lý các cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, ô nhiễm do hóa chất bảo vệ thực vật tồn lưu chưa đạt kết quả mong muốn. Việc đầu tư cơ sở vật chất cho công tác thu gom rác thải chưa đồng bộ dẫn đến hiệu quả thu gom rác thải khu vực nông thôn còn thấp, một số xã đã thành lập tổ thu gom nhưng tỷ lệ thu gom ít; việc xử lý chỉ dừng lại ở việc chôn lấp, không xử lý triệt để...

Đi tìm nguyên nhân gây ra tình trạng ô nhiễm môi trường

Nguyên nhân chủ yếu của tình trạng ô nhiễm môi trường vẫn tiếp tục gia tăng, xảy ra nhiều sự cố nghiêm trọng, ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất của Nhân dân bao gồm cả chủ quan lẫn khách quan, đó là: Cơ sở hạ tầng (hệ thống cấp, thoát nước) đã xuống cấp nhưng chưa được đầu tư cải tạo, trong khi đa số các doanh nghiệp nằm xen kẽ trong các khu dân cư, sử dụng công nghệ lạc hậu, tiêu hao nhiều năng lượng, phát thải chất thải gây áp lực ngày càng lớn cho việc cải tạo cơ sở hạ tầng môi trường. Bên cạnh ý thức về bảo vệ môi trường tại một số cơ sở sản xuất kinh doanh còn hạn chế, nhiều đơn vị sản xuất đi vào hoạt động từ lâu nhưng chưa hoàn thiện các thủ tục xác nhận hoàn thành công trình bảo vệ môi trường. Việc thực hiện xây dựng các công trình, biện pháp bảo vệ môi trường ở một số đơn vị đôi khi chỉ mang tính đối phó. Năng lực thu gom và xử lý chất thải tại một số địa phương còn hạn chế, việc huy động xã hội hóa về vấn đề xử lý chất thải hiệu quả chưa cao...

Lập kế hoạch trong hoạt động bảo vệ môi trường

Xác định bảo vệ môi trường là yêu cầu xuyên suốt trong quá trình phát triển, thời gian tới, tỉnh đề ra một số kế hoạch trọng tâm, đó là: Tập trung xử lý dứt điểm tình trạng ô nhiễm môi trường ở các khu, cụm công nghiệp, khu vực cảng, làng nghề, khu dân cư nội thành, các khu xử lý rác thải tập trung; tiếp tục cải thiện môi trường nông nghiệp, nông thôn; hạn chế mức độ gia tăng ô nhiễm, suy thoái môi trường ở nông thôn, khắc phục những mặt tồn tại, yếu kém, ngăn chặn tình trạng mất vệ sinh trong thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn ở nông thôn; ngăn chặn, chấm dứt tình trạng suy giảm chất lượng nguồn nước ngọt và nâng cao hiệu quả khai thác, sử dụng nước; tăng cường kiểm tra, kiểm soát các nguồn ô nhiễm môi trường sông, biển và ven biển; đồng thời thực hiện quan trắc, theo dõi biến động chất lượng môi trường khu vực cửa sông ven biển nhằm hạn chế tai biến môi trường. Đặc biệt, tỉnh chú trọng đến kiểm soát chặt chẽ hoạt động nhập khẩu phế liệu qua các khu vực Hòn La, Cha Lo; triển khai thực hiện đầy đủ các nội dung của Công ước Basel về kiểm soát chất thải xuyên biên giới nhằm chủ động ngăn ngừa có hiệu quả việc vận chuyển chất thải qua biên giới…

Giải pháp cấp bách trong xử lý ô nhiễm môi trường trên địa bàn

Thời gian tới, tỉnh tiếp tục đổi mới công tác tuyên truyền, giáo dục, nâng cao chất lượng nội dung, hình thức tuyên truyền, mở rộng thời lượng phát sóng các bản tin, chương trình, chuyên đề, chuyên mục tuyên truyền về công tác bảo vệ môi trường; khống chế tối đa khả năng xảy ra ô nhiễm, chủ động xử lý, khắc phục sự cố ô nhiễm môi trường, giảm thiểu tối đa tác động xấu đến môi trường và sức khỏe cộng đồng; kiểm soát chặt chẽ hoạt động nhập khẩu phế liệu qua các cảng, cửa khẩu trên địa bàn tỉnh; rà soát, bổ sung các quy định về kiểm soát chặt chẽ hoạt động tạm nhập, tái xuất và xuất, nhập khẩu phế liệu ngay từ giai đoạn cấp phép...

Đặc biệt, bên cạnh các hoạt động như tăng cường kiểm tra, thanh tra việc chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường đối với các cụm, khu công nghiệp, tỉnh sẽ tiếp tục yêu cầu các khu, cụm công nghiệp sớm hoàn thiện trạm xử lý nước thải tập trung để đưa vào vận hành đạt tiêu chuẩn môi trường theo quy định; giám sát hoạt động khu vực khai thác khoáng sản, xử lý nghiêm những doanh nghiệp vi phạm; tập trung giải quyết dứt điểm một số vấn đề tồn tại về ô nhiễm môi trường gây bức xúc trong cộng đồng để hoạt động bảo vệ môi trường trong điều kiện hiện nay được ưu tiên triển khai đồng bộ, hiệu quả.

Minh Huyền