Đoàn viên, thanh niên là lực lượng xung kích, đi đầu trên mặt trận phòng, chống ma túy

Theo kết quả thống kê của Công an các huyện, thị xã, thành phố và các đơn vị liên quan, toàn tỉnh hiện có 2.348 người liên quan đến ma túy, 853 người nghiện ma túy có hồ sơ quản lý ở 8/8 huyện, thị xã, thành phố với 128/159 xã, phường, thị trấn liên quan đến ma túy trên địa bàn toàn tỉnh. Loại ma túy và hình thức sử dụng cũng có thay đổi phức tạp, trước đây đa số người nghiện sử dụng heroin thì nay xuất hiện loại ma túy dạng đá, cỏ mỹ ngày càng gia tăng. Về hình thức sử dụng ma túy, người nghiện chủ yếu dùng tiêm chích, thành phần người nghiện phần lớn là nam giới không có việc làm ổn định, độ tuổi người nghiện tập trung chủ yếu từ 18 - 40 tuổi.

Trong những năm qua, các cấp ủy, chính quyền trên địa bàn tỉnh đã quan tâm chỉ đạo và triển khai thực hiện bằng nhiều biện pháp cụ thể. Nhiều văn bản chỉ đạo về công tác cai nghiện tại gia đình và cộng đồng được ban hành, đưa công tác phòng, chống ma túy nói chung, cai nghiện phục hồi cho người nghiện ma túy nói riêng vào các Nghị quyết, Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương; phát động toàn dân tham gia vận động, giúp đỡ, quản lý, hỗ trợ người sau cai nghiện tái hòa nhập cộng đồng; đẩy mạnh công tác xây dựng xã, phường lành mạnh không có tệ nạn ma túy, mại dâm… Cùng với đó, các huyện, thành phố, thị xã cũng thành lập Ban Chỉ đạo Phòng, chống ma túy, mại dâm và HIV/AIDS. Nhiều huyện, thành phố, thị xã đã quan tâm, chỉ đạo, có cách làm sáng tạo, năng động, đầu tư mạnh mẽ các nguồn lực cho công tác cai nghiện ma túy tại gia đình và cộng đồng tiêu biểu như huyện Lệ Thủy, huyện Bố Trạch, thành phố Đồng Hới…

Theo báo cáo của Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, trong giai đoạn 2012 - 2015, toàn tỉnh đã triển khai ở 06 huyện, thành phố, thị xã gồm các huyện là Lệ Thủy, Bố Trạch, Tuyên Hóa, Minh Hóa, thị xã Ba Đồn và thành phố Đồng Hới với 21 xã, phường, thị trấn trọng điểm về ma túy. Kết quả, toàn tỉnh có 625 người cai nghiện tại gia đình, cộng đồng, trong đó 450 người được cai nghiện tại gia đình và 175 người cai nghiện tại cộng đồng với số người cai nghiện tự nguyện là 100 người, số cai nghiện bắt buộc là 75 người, 15 người được dạy nghề; 09 người được hỗ trợ việc làm là 09 người và 08 người được vay vốn để phát triển kinh tế sản xuất, đem lại thu nhập cho bản thân và gia đình.

Cai nghiện tại gia đình cộng đồng đã giúp cho nhiều người nghiện có quyết tâm cai nghiện đã từ bỏ hẳn ma túy như anh Nguyễn Anh Tuấn, thôn 3B, thị trấn Nông trường Lệ Ninh, anh Phan Văn Thắng, phường Đồng Sơn và đã làm thay đổi cuộc sống của họ. Nhiều địa phương tổ chức tốt như phường Đồng Sơn, Hải Đình, Bắc Nghĩa, thị trấn Nông trường Lệ Ninh đã làm giảm số người nghiện cũng như sự kỳ thị của xã hội đối với người nghiện ma túy, không có tình trạng người nghiện ma túy bị ruồng bỏ hoặc bỏ nhà đi lang thang làm cho cuộc sống của họ khó khăn hơn và ảnh hưởng đến môi trường xã hội.

Tuy nhiên, những năm qua, công tác cai nghiện tại gia đình và cộng đồng vẫn chưa được như mong muốn và thiếu sự bền vững, tỷ lệ tái nghiện cao với 84,48%. Các biện pháp cai nghiện ở nhiều xã phường, thị trấn chủ yếu ra quyết định và tập trung vào cắt cơn giải độc, chưa đánh giá nhu cầu và lập kế hoạch cai nghiện cho từng người. Quá trình rà soát, thống kê, tập hợp số liệu người nghiện ma túy có hồ sơ quản lý khó khăn do người nghiện ma túy không có nơi cư trú ổn định, vắng mặt khỏi địa bàn đăng ký hộ khẩu thường trú, nhất là những người nghiện ma túy đi làm ăn ở tỉnh khác, nước ngoài...

Thực hiện Kế hoạch số 1051/KH-UBND ngày 25/8/2014 của UBND tỉnh về thực hiện Đề án Đổi mới công tác cai nghiện ma túy trên địa bàn tỉnh đến năm 2020, toàn tỉnh phấn đấu đạt mục tiêu 100% cán bộ chính quyền các cấp và 80% người dân ở độ tuổi trưởng thành hiểu biết cơ bản về nghiện ma túy, các biện pháp dự phòng và điều trị nghiện; 100% Trưởng trạm y tế xã được đào tạo kiến thức cơ bản về điều trị nghiện ma túy; 50% trạm y tế xã đủ điều kiện về cơ sở vật chất tổ chức cai nghiện. Đặc biệt, hàng năm tổ chức cho 40% người nghiện có hồ sơ quản lý được tham gia cai nghiện tại gia đình và cộng đồng, vận động từ 5 - 7 người nghiện/ xã, phường trọng điểm/năm đi cai nghiện tự nguyện tại các cơ sở cai nghiện, đồng thời hạn chế thấp nhất tỷ lệ tái nghiện, tăng tỷ lệ người nghiện tái hòa nhập cộng đồng và có việc làm.

Để đạt mục tiêu đề ra, thời gian tới, các cấp ủy Đảng, chính quyền từ tỉnh đến cơ sở tiếp tục quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo các ban, ngành, đoàn thể chú trọng hơn nữa đến công tác tuyên truyền về cai nghiện ma túy tại gia đình và cộng đồng thông qua các biện pháp cụ thể như tiến hành thường xuyên, liên tục về các hoạt động tuyên truyền, can thiệp hỗ trợ về y tế, tâm lý làm thay đổi nhận thức, hành vi để giảm tác hại của nghiện ma túy, tình trạng sử dụng ma túy trái phép, giúp hạn chế sự kỳ thị với người nghiện và gia đình người nghiện; thực hiện đổi mới, đa dạng hóa các hình thức và nội dung tuyên truyền phù hợp cho từng nhóm đối tượng; tập trung vào các xã phường trọng điểm về tệ nạn ma túy, các nhóm người có nguy cơ cao như đối tượng không nghề nghiệp, việc làm, học sinh, sinh viên, thanh thiếu niên…

Ngoài ra, các địa phương tiếp tục phát hiện phong trào toàn dân phát hiện, vận động đối tượng nghiện và gia đình tự khai báo, tố giác và kết hợp với điều tra; khảo sát thống kê, cập nhật để nắm chắc số lượng và diễn biến tình hình nghiện trên từng địa bàn, cụm dân cư, tổ dân phố để mọi đối tượng nghiện ma túy đều được theo dõi, quản lý; nâng cao chất lượng việc thực hiện quy trình cai nghiện trên cơ sở nghiên cứu xây dựng, tập huấn, đào tạo cán bộ, áp dụng các tài liệu về cai nghiện phục hồi, tăng cường trách nhiệm của các ngành, các cấp đối với công tác cai nghiện; nhân rộng các mô hình có hiệu quả tập trung giải quyết những vấn đề sau cai nghiện bảo đảm các đối tượng sau cai nghiện có việc làm; đồng thời mở rộng, chú trọng hiệu quả xây dựng xã, phường lành mạnh, gắn việc xây dựng xã phường lành mạnh với Cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa mới”...

Minh Huyền