Lợi thế về chăn nuôi

Tính đến nay, toàn tỉnh đã có 714 trang trại đạt tiêu chí theo quy định tại Thông tư số 27/2011/TT-BNNPTNT ngày 13/4/2011 của Bộ Nông nghiệp và PTNT; tăng 24 trang trại so với năm 2015, trong đó nhiều nhất là trang trại tổng hợp với 444 trang trại, chiếm 62,18%; tiếp đến là chăn nuôi với 196 trang trại, chiếm 27,45%; thủy sản có 45 trang trại, chiếm 6,30%, lâm nghiệp 17 trang trại, chiếm 2,38%; thấp nhất là trồng trọt với 12 trang trại, chiếm 1,68%. So với năm 2015, loại hình sản xuất của trang trại có sự chuyển dịch cơ cấu theo hướng giảm tỷ trọng các trang trại trồng trọt và tăng tỷ trọng các loại trang trại tổng hợp, chăn nuôi. Hiện nay, các trang trại trên địa bàn tỉnh đang khai thác và sử dụng tổng cộng 3.787,39 ha đất sản xuất nông, lâm nghiệp và mặt nước nuôi trồng thuỷ sản, trong đó đất sản xuất nông nghiệp 1.855,44 ha, đất lâm nghiệp 1.315,54 ha và đất có mặt nước nuôi trồng thuỷ sản 444,48 ha; bình quân 5,30 ha/trang trại.

Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết, thế mạnh lớn nhất của tỉnh đối với phát triển kinh tế trang trại là tiềm năng về đất đai, không chỉ mở rộng về diện tích mà đất đai trên địa bàn tỉnh còn phù hợp với việc phát triển đồng cỏ chăn nuôi đại gia súc. Sự gia tăng của trang trại chăn nuôi phù hợp với các chính sách khuyến khích phát triển chăn nuôi lợn tập trung của tỉnh. Chính vì những điều kiện thuận lợi đó nên hiện nay, Quảng Bình đang là địa bàn tập trung gần 24% số trang trại, đứng thứ 02 vùng Bắc Trung Bộ và duyên hải miền Trung.

Nhằm chủ động trong việc thống kê số lượng trang trại và có định hướng trong chỉ đạo phát triển kinh tế trang trại, các huyện, thị xã, thành phố đã tiến hành rà soát và cấp Giấy chứng nhận kinh tế trang trại cho toàn bộ trang trại trên địa bàn. Đến nay, toàn tỉnh đã có 287/714 trang trại được cấp Giấy chứng nhận kinh tế trang trại, đạt 40,20%, tăng 5,42% so với năm 2015.

Để mô hình các trang trại được gián tiếp đầu tư có hiệu quả, mở rộng quy mô và phát triển sản xuất, năm 2016, từ nguồn vốn lồng ghép, các địa phương đã hỗ trợ 31 trang trại trên địa bàn phát triển sản xuất với tổng kinh phí gần 400 triệu đồng, qua đó đã nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, tạo ra sản phẩm hàng hoá nông, lâm, thuỷ sản, góp phần thúc đẩy quá trình tập trung ruộng đất để hình thành và phát triển kinh tế với quy mô lớn.

Thông qua các loại hình trang trại đã tạo việc làm thường xuyên cho 2.169 người và gần 2.000 lao động thời vụ ở nông thôn, bình quân 5,7 người/trang trại. Lương bình quân/lao động thường xuyên từ 3,0 - 4,0 triệu đồng/tháng, tăng bình quân 500 - 700 nghìn đồng so với năm 2015, trong đó trang trại chăn nuôi trả lương cao nhất, bình quân 4,0 triệu đồng/tháng. Nhìn chung, các trang trại đang có xu hướng giảm tỷ lệ lao động gia đình, tăng tỷ lệ lao động thuê ngoài thường xuyên và thuê ngoài thời vụ, giúp giải quyết một phần việc làm cho nhiều lao động tại địa phương.

Cùng với việc giải quyết việc làm, kinh tế trang trại đã góp phần không nhỏ vào sự phát triển chung của nền kinh tế trên địa bàn tỉnh. Năm 2016, tổng giá trị thu từ hoạt động sản xuất kinh doanh của trang trại là 775.282 triệu đồng, chiếm 6,34% giá trị sản xuất nông nghiệp toàn tỉnh; bình quân 1.085,83 triệu đồng/trang trại. Một số chủ trang trại như Trịnh Thị Vinh (huyện Bố Trạch); Ngô Minh Phiện, Nguyễn Đăng Hùng, Nguyễn Văn Trung (huyện Lệ Thủy) có tổng thu đạt trên 05 tỷ đồng.

Những khó khăn, vướng mắc cần tháo gỡ

Tuy kinh tế trang trại đã có bước phát triển nhanh nhưng vẫn còn những vướng mắc cần sớm được tháo gỡ, khắc phục, đó là: Số lượng trang trại có quy mô lớn rất ít, hiệu quả sản xuất kinh doanh còn thấp so với bình quân toàn quốc; chưa có mô hình trang trại ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất, chế biến bảo quản; tỷ lệ trang trại được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất còn thấp; các chủ trang trại chủ yếu là nông dân và hầu hết chưa được đào tạo sâu về khoa học kỹ thuật, nhất là nghiệp vụ quản lý kinh tế trang trại, vì vậy, năng lực quản lý sản xuất kinh doanh, trình độ khoa học kỹ thuật và khả năng ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất kinh doanh, liên kết tiêu thụ nông sản, thủy sản còn nhiều hạn chế; lao động thuê làm việc thường xuyên ít, chủ yếu là lao động phổ thông nên khả năng đáp ứng nhu cầu của công việc còn có những hạn chế nhất định. Mặt khác, vốn đầu tư còn thấp, hầu hết vốn đầu tư chủ yếu vay thương mại, thế chấp tài sản, chưa có nhiều trang trại có quy mô lớn, hiệu quả kinh tế cao...

Để kinh tế trang trại tạo được sức mạnh mới trong sự nghiệp phát triển nông nghiệp và nông thôn, thời gian tới, tỉnh cần tập trung nâng cao hiệu quả sản xuất của các trang trại hiện có và tiếp tục phát triển thêm các loại hình trang trại phù hợp với điều kiện của từng vùng, chú trọng khai thác vùng đồi, vùng cát ven biển theo hướng chất lượng, giá trị gắn với đảm bào vệ sinh an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường. Bên cạnh đó, các cấp, ngành và địa phương tiếp tục tạo điều kiện và tăng thời hạn cho thuê đất để phát triển kinh tế trang trại, có chính sách khuyến khích tích tụ ruộng đất phát triển trang trại; có chính sách hỗ trợ chủ trang trại vay vốn với lãi suất ưu đãi hoặc bù lãi suất tiền vay và chính sách hỗ trợ lãi suất vay nông nghiệp của tỉnh; hướng dẫn, hỗ trợ tạo điều kiện cho chủ trang trại xây dựng, đăng ký nhãn hiệu hàng hóa; thực hiện các chính sách hỗ trợ chủ trang trại tiếp cận khoa học kỹ thuật, thiết bị nông nghiệp, công nghệ cao, xây dựng thương hiệu, xử lý môi trường và quản lý chất lượng nông sản trong sản xuất kinh doanh theo hướng VIETGAP. Ngoài ra, các cơ quan, đơn vị cũng cần khuyến khích phát triển các hình thức liên, kết hợp tác trong nghiên cứu và ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất; tạo mọi điều kiện, cơ chế chính sách để giải quyết đầu ra cho sản phẩm của trang trại, coi doanh nghiệp là trung tâm trong liên kết “bốn nhà” của chuỗi giá trị sản phẩm; hỗ trợ thông tin thị trường, xúc tiến thương mại; giới thiệu các doanh nghiệp thu mua nông sản để giúp trang trại phát triển sản xuất kinh doanh...

N.Quý