Quảng Bình hiện có 107 NCUT chủ yếu thuộc 02 DTTS là Bru - Vân Kiều và Chứt. Trong những năm qua, UBND tỉnh đã quan tâm chỉ đạo, đầu tư kinh phí và huy động sức mạnh tổng hợp của các cấp, các ngành trong công tác vận động, phát huy vai trò của NCUT trong vùng đồng bào DTTS. Các cấp ủy Đảng, chính quyền và đoàn thể chính trị - xã hội tại địa phương đã thường xuyên cung cấp thông tin cho NCUT như cấp miễn phí báo Dân tộc và Phát triển, Báo Quảng Bình, Báo Tin tức (TTXVN), Báo Nhân dân, Báo Lao động…; thông qua các cuộc họp xã, họp thôn, bản, cung cấp cho NCUT những thông tin về tình hình kinh tế - xã hội, an ninh - quốc phòng của địa phương, chủ trương, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn.

Bên cạnh đó, các cấp ủy Đảng, chính quyền cũng hỗ trợ vật chất, động viên tinh thần đối với người có uy tín. Riêng trong dịp Tết Nguyên đán năm 2017, cấp ủy, chính quyền địa phương đã tổ chức thăm và tặng quà cho 267 lượt người có uy tín với kinh phí hơn 81 triệu đồng. Ngoài ra, khi NCUT hoặc gia đình NCUT gặp khó khăn, hoạn nạn, qua đời, cấp ủy, chính quyền các địa phương cũng đã kịp thời thăm hỏi, động viên. Năm 2016, tỉnh đã tổ chức cho 20 đại biểu là NCUT đi thăm quan và học hỏi kinh nghiệm ở Thủ đô Hà nội và một số tỉnh phía bắc với tổng kinh phí 100 triệu đồng.

Mặt khác, nhằm khuyến khích và tạo điều kiện phát huy vai trò NCUT trong vùng đồng bào DTTS, Ban Dân tộc tỉnh đã phối hợp với chính quyền và các tổ chức đoàn thể ở địa phương thực hiện việc bố trí sử dụng đúng người, đúng việc phù hợp với khả năng của người uy tín; tùy theo từng công việc và khả năng đáp ứng của NCUT để lựa chọn người và nội dung, hình thức, biện pháp phù hợp nhằm đạt hiệu quả cao; tạo điều kiện thuận lợi để NCUT tham gia hoạt động, phát huy vai trò đối với các lĩnh vực đời sống xã hội, đóng góp ý kiến xây dựng chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và giữ gìn an ninh trật tự ở khu vực cư trú; thực hiện tốt các công tác bồi dưỡng, nâng cao nhận thức cho NCUT.

Những năm qua, đội ngũ những NCUT trong đồng bào DTTS đã thật sự phát huy vai trò và có những đóng góp quan trọng trong công tác giữ gìn an ninh trật tự ở địa phương. Với tinh thần trách nhiệm cao, những NCUT trong đồng bào DTTS đã kịp thời phát hiện, thông báo giúp chính quyền đấu tranh, ngăn chặn nhiều hoạt động trái pháp luật; giải quyết hàng trăm vụ mâu thuẫn trong nội bộ Nhân dân, quản lý, cảm hóa, giáo dục nhiều đối tượng có hành vi vi phạm pháp luật. Tiêu biểu trong hoạt động này là ông Hồ Nam ở bản Khe Ngang, ông Đinh Cởi ở bản Ban; ông Hồ Văn Pan, bản Cây Bông...

Để nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền những chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với đồng bào DTTS, những NCUT cũng đã tích cực tham gia và vận động Nhân dân thực hiện các hoạt động của cộng đồng, qua đó đã có nhiều đóng góp thiết thực cho sự phát triển kinh tế - xã hội. Đặc biệt, trong năm 2016, NCUT đã tham gia tích cực và vận động Nhân dân thực hiện Chương trình 135, Chính sách định canh định cư, hỗ trợ tín dụng, y tế, giáo dục và an sinh xã hội, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho Nhân dân vùng miền núi, DTTS.

Trong lao động sản xuất, phát triển kinh tế, giữ gìn phong tục tập quán, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc và xây dựng đời sống văn hóa mới ở khu dân cư, NCUT cũng đóng vai trò quan trọng. Họ đã tích cực vận động và giúp đỡ nhiều hộ đồng bào tự lực, tự cường vươn lên trong cuộc sống, phát triển kinh tế gia đình. Bản thân và gia đình NCUT cũng có nhiều đóng góp như ngày công lao động, hiến đất, gương mẫu trong phát triển kinh tế hộ gia đình, xây dựng nhiều mô hình làm kinh tế mang lại hiệu quả được nhiều người học tập, làm theo, trong đó phải kể đến một số gương người uy tín điển hình tiêu biểu trong đồng bào DTTS như ông Trần Văn Phúc ở bản Khe Cát, Hồ Văn Thảo, bản Hà Lẹc; bà Hồ Thị Con, bản Bến Đường; bà Hồ Thị Hoa, bản Trung Sơn; ông Hồ Văn Lay ở bản Dốc Mây...

Có thể khẳng định, vai trò của NCUT trong đồng bào DTTS đã tạo được những “cầu nối” rất quan trọng giữa cấp ủy Đảng, chính quyền với người dân địa phương. Họ là những người luôn nắm bắt được tâm tư, tình cảm, nguyện vọng chính đáng; những khó khăn, vướng mắc tại cộng đồng dân cư, từ đó phản ánh với cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc nghiên cứu, xem xét, giải quyết. Những đóng góp quan trọng của NCUT đã góp phần giữ gìn khối đại đoàn kết toàn dân, phát huy tinh thần làm chủ của Nhân dân, khai thác tiềm năng, thế mạnh của từng vùng, dân tộc để không ngừng đẩy mạnh sản xuất, phát triển kinh tế, xoá đói giảm nghèo, cải thiện và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho đồng bào các DTTS trong tỉnh.

N.Quý