Quảng Bình có chiều dài bờ biển 116,04 km với 05 cửa sông đổ ra biển, trong đó có 02 sông lớn là sông Gianh và Nhật Lệ. Vùng biển Quảng Bình có 05 đảo nhỏ tạo nên vùng ngư trường rộng lớn, nguồn lợi thủy sản đa dạng và phong phú. Số lượng tàu, thuyền tham gia khai thác hải sản trên biển, cửa sông là 8.259 chiếc, trong đó tàu có công suất 90CV trở lên 1.249 chiếc tham gia khai thác xa bờ, sản lượng khai thác hàng năm khoảng 60.000 tấn, số lao động trực tiếp trên các tàu cá trên 22.000 người. Đa số tàu cá xa bờ được trang bị đầy đủ ngư cụ, trang thiết bị khai thác phù hợp với ngư trường và 100% tàu cá xa bờ đã lắp máy thông tin liên lạc. Ngoài ngư trường truyền thống Vịnh Bắc Bộ, từ năm 2011, ngư dân trong tỉnh đã chuyển sang ngư trường vùng biển xa, khai thác đánh bắt chọn lọc, nâng cao giá trị sản phẩm, các nghề khai thác chủ yếu như vây rút chì, câu khơi, chụp mực 04 tăng gông tiếp tục phát triển phát huy hiệu quả. Toàn tỉnh cũng có 5.100 ha diện tích nuôi trồng thủy, hải sản tôm thẻ chân trắng, tôm sú, cua, cá mặn lợ, trắm cỏ, rô phi, chép với tổng số lượng trên 13.000 lao động. Sản lượng nuôi trồng thủy sản đạt gần 12.000 tấn, trong đó nuôi mặn lợ trên 5.400 tấn, nuôi nước ngọt gần 6.600 tấn. Hiện nay, người dân đang đầu tư nuôi tôm thâm canh, phát triển các vùng nuôi tập trung; áp dụng nhiều biện pháp khoa học kỹ thuật mới vào quá trình nuôi nhằm nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Bên cạnh đó, các địa phương cũng đa dạng hóa hình thức nuôi như nuôi lồng bè trên sông, hồ chứa, nuôi trong bể xi măng, nuôi nhuyễn thể 02 mảnh vỏ bãi triều và các đối tượng nuôi như cá chim vây vàng, cá dìa, bống bớp, cá lăng chấm, rô đầu vuông... theo hướng phát triển nuôi trồng thủy sản bền vững.

Những năm qua, toàn tỉnh đã đầu tư xây dựng và nâng cấp được 05 cơ sở chế biến thủy sản xuất khẩu với tổng công suất 3.300 tấn/năm, gồm Nhà máy Thủy sản đông lạnh xuất khẩu Sông Gianh, Xí nghiệp Xuất nhập khẩu thủy sản Sông Gianh, Xí nghiệp Xuất khẩu nông thuỷ sản Quảng Bình, Công ty Cổ phần xuất nhập khẩu Quảng Bình và Nhà máy Chế biến thủy sản xuất khẩu Đại Thịnh.
Trong tình hình nguồn lợi thủy sản vùng biển ven bờ ngày càng giảm, UBND tỉnh đã xác định mục tiêu phát triển khai thác thủy sản là tuyên truyền, vận động bà con ngư dân chuyển khai thác ra các ngư trường xa bờ để đánh bắt sản phẩm có giá trị kinh tế và sản lượng cao, đồng thời góp phần bảo vệ chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc. Do đó, sản xuất thủy sản tiếp tục chuyển dịch đúng định hướng từ nền sản xuất sản lượng sang sản xuất giá trị, phát triển đồng bộ cả khai thác, nuôi trồng. Tỷ trọng ngành thủy sản tăng từ 25% năm 2012 lên 32,29% trong tỷ trọng ngành nông nghiệp, giá trị sản xuất thủy sản bình quân tăng 8,6%/năm.

Mặt khác, tỉnh cũng đẩy mạnh triển khai thực hiện các chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước về hỗ trợ tham gia khai thác, dịch vụ hậu cần khai thác và nuôi trồng thủy sản tại các vùng biển xa, hỗ trợ giống cây trồng, vật nuôi, thủy sản để khôi phục sản xuất vùng bị thiệt hại do thiên tai, dịch bệnh; hỗ trợ phát triển thủy sản; khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn thủy sản theo Nghị định số 210/2013/NĐ-CP của Chính phủ.

Ngoài các chính sách hỗ trợ từ Trung ương, tỉnh cũng đã có chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất nông nghiệp, kinh tế nông thôn và thủy sản để hỗ trợ việc thực hiện chuyển đổi nghề, hỗ trợ đóng mới tàu cá công suất trên 500 CV, hỗ trợ máy dò ngang khai thác thủy sản, hỗ trợ bảo quản sản phẩm sau thu hoạch, hỗ trợ thực hiện các mô hình nuôi trồng thủy sản như nuôi cua, tôm kết hợp cá dìa, nuôi cá lúa.... Bên cạnh đó, UBND các huyện, thành phố, thị xã có chính sách riêng hỗ trợ phát triển thủy sản trên địa bàn như hỗ trợ thành lập tổ đoàn kết, tổ hợp tác sản xuất trên biển, đóng mới tàu cá, hỗ trợ giống trong nuôi trồng thủy sản... Nhờ nguồn vốn từ các chính sách hỗ trợ nên hoạt động nghề cá của Quảng Bình đã có những bước phát triển khá mạnh. Ngư dân đã mạnh dạn đầu tư, nâng cấp trang thiết bị, phương tiện khai thác, đóng tàu mới để tham gia khai thác vùng biển xa, đạt sản lượng và hiệu quả khai thác cao, góp phần chuyển dịch mạnh cơ cấu sản xuất khai thác xa bờ của tỉnh. Nuôi trồng thủy sản chuyển từ phương thức nuôi quảng canh sang nuôi bán thâm canh, thâm canh. Hình thức và đối tượng nuôi cũng khá phong phú. Sản phẩm nuôi mặn, lợ đã mang lại giá trị xuất khẩu cao cho nền kinh tế và thu nhập đáng kể cho người lao động.

Công tác tuyên tuyền các quy định trong khai thác, bảo vệ nguồn lợi thủy sản, nuôi trồng thủy sản và chế biến thủy sản tiếp tục được triển khai sâu rộng. Hàng năm, thông qua các lớp đào tạo nghiệp vụ tàu cá đã phổ biến đến ngư dân Luật Thủy sản, Hiệp định phân định hợp tác nghề cá Vịnh Bắc Bộ; cấp phát cho ngư dân hơn 1.000 sổ tay đi biển và tài liệu tuyên truyền về Hiệp định hợp tác nghề cá Vịnh Bắc Bộ; tuyên truyền hướng dẫn thực hiện chính sách phát triển thủy sản theo Nghị định 67/2014/NĐ-CP; phổ biến cho người dân các nội dung của chính sách hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện nuôi trồng thủy sản trên các vùng biển, đảo…

Tin rằng, với sự vào cuộc kịp thời của các cấp, các ngành, Nhân dân, các ngành nghề kinh tế biển sẽ tiếp tục phát triển bền vững, góp phần nâng cao chất lượng đời sống cho người dân vùng biển và bảo vệ vững chắc hơn chủ quyền Tổ quốc.

Hồng Lựu