Tính đến thời điểm này, toàn tỉnh có 1.895 tiêu chí đạt chuẩn, tăng 31 tiêu chí so với cuối năm 2016, đạt 13,9 tiêu chí/xã, tăng 0,2 tiêu chí/xã. Có 43 xã đạt 19 tiêu chí, 19 xã đạt 15 - 18 tiêu chí, 49 xã đạt từ 10 - 14 tiêu chí, 23 xã đạt 05 - 09 tiêu chí và 02 xã đạt dưới 05 tiêu chí. Có 04 tiêu chí biến động tăng như tiêu chí Giao thông tăng 01 xã, tiêu chí Thủy lợi tăng 15 xã, tiêu chí Văn hóa tăng 13 xã, tiêu chí Quốc phòng và an ninh tăng 08 xã.

Đối với 09 xã phấn đấu đạt chuẩn nông thôn mới trong năm 2017, đến ngày 30/6 đã đạt bình quân 15,6 tiêu chí/xã, cao hơn mức bình quân toàn tỉnh 1,7 tiêu chí/xã. Hầu hết các xã đang tập trung hoàn thành thủ tục xây dựng, hồ sơ thẩm định trình cấp trên phê duyệt.

Để có được kết quả đó, ngay từ đầu năm, UBND tỉnh, Ban Chỉ đạo Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới tỉnh đã sớm phân công các sở, ngành phối hợp với UBND các huyện, thị xã tăng cường tuyên truyền bằng nhiều hình thức phong phú; tích cực chỉ đạo các xã đẩy mạnh tuyên truyền trên hệ thống loa truyền thanh xã, thôn tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trong quần chúng Nhân dân, góp phần cổ vũ và đẩy mạnh thực hiện Chương trình; định kỳ trực tiếp làm việc với các xã để nắm bắt tình hình, giải quyết những khó khăn, vướng mắc nảy sinh, đồng thời rà soát, theo dõi tiến độ thực hiện từng tiêu chí, đề xuất giải pháp thực hiện, chủ động huy động thêm nguồn lực, bố trí lồng ghép nguồn vốn của đơn vị để hỗ trợ... Trong 6 tháng đầu năm, tổng nguồn vốn huy động được là 376,102 tỷ đồng, trong đó vốn trực tiếp cho Chương trình 339,627 tỷ đồng gồm ngân sách Trung ương 147,32 tỷ đồng, ngân sách địa phương 162,612 tỷ đồng, vốn lồng ghép 29,74 tỷ đồng, huy động từ doanh nghiệp và các tổ chức kinh tế khác 7,4 tỷ đồng, đóng góp của cộng đồng dân cư 29,1 tỷ đồng.

Nhằm đẩy mạnh việc hoàn thành các tiêu chí đảm bảo đúng kế hoạch đề ra, tỉnh đã chú trọng đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng thiết yếu. Theo đó, toàn tỉnh đã xây dựng được 94,2 km đường các loại; bê tông hóa, nâng cấp sửa chữa hơn 20 km kênh mương; nâng cấp sửa chữa 16 công trình, 28 phòng học; nâng cấp, sửa chữa, xây mới 10 công trình xây dựng cơ sở vật chất văn hóa, chợ nông thôn, 06 công trình nước sạch và nhiều công trình khác cũng đang được triển khai thực hiện. Bên cạnh đó, tỉnh cũng đặc biệt quan tâm đến việc phát triển sản xuất gắn với tái cơ cấu ngành nông nghiệp, chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn nhằm nâng cao thu nhập cho người dân. Nhiều mô hình sản xuất có hiệu quả được nhân rộng như trồng lúa hữu cơ, rau sạch, trồng dưa lưới bằng nhà kính, nuôi bò lai, trồng cỏ, ngô 4300, sắn cao sản, mô hình thử nghiệm các giống lúa Thiên ưu 8, Sumo29, TBR225, nuôi hươu lấy nhung, trồng rừng gỗ lớn… Ngoài ra, công tác chỉ đạo sản xuất theo cánh đồng lớn, chuyển đổi đất lúa kém hiệu quả sang cây trồng khác hiệu quả hơn, chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng sản xuất hàng hóa tiếp tục được các địa phương quan tâm thực hiện. Để góp phần tăng thu nhập, xóa đói giảm nghèo ở nông thôn, nhiều địa phương cũng chú trọng phát triển các hình thức tổ chức sản xuất như thành lập các tổ hợp tác (THT), hợp tác xã (HTX). Toàn tỉnh hiện có 126 HTX nông, lâm nghiệp và thủy sản hoạt động theo Luật HTX 2012, trong đó 06 HTX thành lập mới; 733 THT thành lập theo Nghị định số 151, tăng 110 THT so với năm 2016 và 86 Tổ đoàn kết khai thác trên biển. Kinh tế trang trại ngày càng phát triển theo hướng chất lượng và giá trị với 716 trang trại tạo việc làm thường xuyên cho hàng ngàn lao động.

Tuy nhiên, công tác chỉ đạo điều hành ở một số địa phương nhất là các xã đã đạt chuẩn có dấu hiệu chững lại. Một số xã sau khi rà soát thực trạng các tiêu chí theo Bộ tiêu chí Trung ương và tỉnh ban hành giai đoạn 2016 - 2020 bị sụt giảm tiêu chí. Đặc biệt có xã Quy Hóa, huyện Minh Hóa đã được công nhận đạt chuẩn nhưng tiêu chí hộ nghèo chưa đạt; tỷ lệ số xã đạt từ 5 - 9 tiêu chí ở huyện Tuyên Hóa chiếm 57%, huyện Minh Hóa chiếm 60% cao hơn nhiều so với yêu cầu của Trung ương. Nhiều hạng mục công trình vẫn đang chờ để thẩm định, phê duyệt, tiến độ triển khai còn chậm. Việc giải ngân các nguồn vốn ngân sách Trung ương đạt tỷ lệ thấp. Nợ đọng xây dựng cơ bản thuộc Chương trình của một số xã đăng ký đạt chuẩn nông thôn mới năm 2017 còn cao. Bên cạnh đó, môi trường nông thôn đang còn là vấn đề bức xúc ở nhiều địa phương, nhất là ô nhiễm môi trường do cơ sở sản xuất công nghiệp; một số xã thiếu bãi chứa rác, phương tiện xử lý thu gom rác, nước thải; phí vận chuyển đến bãi rác tập trung còn cao; kiến thức về xử lý rác thải, vệ sinh môi trường đang hạn chế; tình hình an ninh trật tự, tệ nạn xã hội ở một số địa bàn còn tiềm ẩn phức tạp…

Với mục tiêu phấn đấu có thêm 09 xã đạt chuẩn nông thôn mới năm 2017, tăng bình quân 1 - 1,5 tiêu chí/xã, không có xã nào không tăng tiêu chí; huyện Tuyên Hóa và Minh Hóa có số xã dưới 10 tiêu chí còn khoảng 25%; không còn xã dưới 05 tiêu chí, thời gian tới, tỉnh tiếp tục chỉ đạo thực hiện các tiêu chí không sử dụng nhiều về kinh phí như hệ thống chính trị, tiếp cận pháp luật, an ninh trật tự xã hội; đặc biệt là tiêu chí hộ nghèo, thu nhập theo yêu cầu của Bộ tiêu chí mới; tập trung chỉ đạo, xây dựng kế hoạch thực hiện phấn đấu cho các xã dưới 05 tiêu chí đến cuối năm 2017 phải đạt trên 05 tiêu chí; tổ chức điều tra, khảo sát số liệu về sản phẩm, các tổ chức kinh tế, quy hoạch, định hướng phát triển sản phẩm.... để phục vụ việc xây dựng Đề án “Chương trình mỗi xã một sản phẩm” của tỉnh; đồng thời xác định việc triển khai “Chương trình Quốc gia mỗi xã một sản phẩm” là nhiệm vụ trọng tâm trong xây dựng nông thôn mới gắn với cơ cấu lại sản xuất nông nghiệp, phát triển kinh tế khu vực nông thôn.

Mặt khác, tỉnh cũng chú trọng giải ngân các nguồn vốn đã được phê duyệt; tổ chức tập huấn, bồi dưỡng kiến thức xây dựng nông thôn mới cho đội ngũ cán bộ xây dựng nông thôn mới các cấp, ưu tiên cán bộ xã, thôn, bản, cán bộ HTX, chủ trang trại...; nâng cao ý thức người dân trong vấn đề bảo vệ môi trường, thu gom rác thải; tiếp tục đẩy mạnh phát triển sản xuất gắn với tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng liên kết chuỗi giá trị và đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn, nâng cao thu nhập cho cư dân nông thôn...

N.Quý