Từ khi Luật Thanh tra năm 2010 có hiệu lực đến nay, các ngành, địa phương đã nghiêm túc tổ chức triển khai, quán triệt, tuyên tuyền, phổ biến Luật rộng khắp trong cán bộ, công chức, viên chức, góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật thanh tra, phát hiện và kiến nghị chấn chỉnh kịp thời sai phạm trong quản lý Nhà nước, đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật. 06 năm qua, toàn ngành Thanh tra đã thực hiện 4.465 cuộc thanh tra, trong đó 370 cuộc thanh tra hành chính (284 cuộc theo kế hoạch, 86 cuộc thanh tra đột xuất), 4.095 cuộc thanh tra, kiểm tra chuyên ngành tại 43.126 tổ chức, cá nhân. Qua thanh tra, kiểm tra phát hiện sai phạm hơn 231.915 triệu đồng, kiến nghị thu hồi và xử phạt vi phạm hành chính trên 77.638 triệu đồng, kiến nghị khác hơn 154.276 triệu đồng; xử lý hành chính 154 tập thể, 384 cá nhân...

Tuy nhiên, việc thực hiện kết luận thanh tra, quyết định xử lý về thanh tra ở nhiều nơi chưa nghiêm túc, nhất là trong việc thu hồi các khoản tiền sai phạm nộp ngân sách Nhà nước, còn thiếu biện pháp hữu hiệu, chế tài cụ thể để buộc các đối tượng phải thực hiện. Việc xây dựng chương trình, kế hoạch thanh tra còn chậm, làm giảm tính độc lập, chủ động và tự chịu trách nhiệm đối với công tác thanh tra. Hoạt động thanh tra vẫn còn sự chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ giữa Thanh tra Chính phủ, Kiểm toán Nhà nước, Thanh tra tỉnh, Thanh tra sở, ngành...

Thời gian tới, các cấp, các ngành và địa phương tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo đối với công tác thanh tra hành chính theo hướng đề cao hiệu quả, tính chịu trách nhiệm, coi đây là yếu tố quyết định trong hoạt động của tổ chức thanh tra cũng như thực hiện nhiệm vụ của cán bộ thanh tra; kiện toàn tổ chức bộ máy, nâng cao năng lực đội ngũ làm công tác thanh tra để đáp ứng yêu cầu nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác thanh tra; tăng thẩm quyền và nâng cao trách nhiệm của cơ quan thanh tra trong phát hiện, phòng ngừa và xử lý vi phạm pháp luật; phân định rõ thẩm quyền và phạm vi hoạt động của từng cơ quan thanh tra để bảo đảm được tính chủ động, tính trách nhiệm, hạn chế khắc phục, chồng chéo, bỏ sót trong hoạt động thanh tra. Bên cạnh đó, các cấp, ngành thực hiện có hiệu quả công tác phối hợp trong hoạt động thanh tra hành chính; tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo trao đổi thông tin, phối hợp thực hiện kết luận thanh tra, quyết định xử lý trong ngành thanh tra, giữa các cơ quan thanh tra với kiểm tra, kiểm toán, điều tra đối với các vụ việc xảy ra trên địa bàn quản lý.

Mặt khác, các ngành, địa phương tăng cường tập huấn về nghiệp vụ thanh tra nhằm giúp cán bộ, công chức đảm bảo phát huy được vai trò, vị trí, hiệu lực, hiệu quả trong việc giám sát của Nhân dân đối với hoạt động của cơ quan Nhà nước, phát huy dân chủ, thực hiện phương thức dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra; thường xuyên đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao năng lực nghiệp vụ cho cán bộ, công chức thanh tra, nhất là về kỹ năng tác nghiệp thanh tra, kỹ năng tham mưu kết luận và kiến nghị xử lý các vi phạm được phát hiện qua thanh tra. Các cấp, các ngành tiếp tục phối hợp chặt chẽ trong việc lập, điều chỉnh kế hoạch thanh tra phù hợp với yêu cầu thực tế, hạn chế được việc chồng chéo, tạo điều kiện cho các cơ quan Nhà nước, doanh nghiệp có điều kiện tổ chức tốt hoạt động thường xuyên của mình, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội.

Mai Anh