Tính từ ngày 01/01 - 31/10/2017, TAND 2 cấp tỉnh đã giải quyết 1.931/2.390 vụ án các loại, đạt tỷ lệ 80,8%, trong đó giải quyết, xét xử 407/454 vụ án hình sự, đạt tỷ lệ 89,6%; 209/329 vụ án tranh chấp dân sự, đạt 63,5%; 1.226/1.483 vụ án hôn nhân và gia đình, đạt 82,7%; 44/65 vụ án về kinh doanh - thương mại, đạt 68%; 02/03 vụ án lao động, đạt 67%. Riêng án hành chính, TAND 2 cấp tỉnh đã giải quyết được 42/53 vụ, đạt 79,2%. Số vụ án còn lại hầu hết là mới thụ lý và còn trong thời hạn giải quyết theo quy định của pháp luật. Ngoài ra, công tác Thi hành án dân sự, Hội thẩm Nhân dân cũng đạt được những kết quả quan trọng, góp phần nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật trong cán bộ, Nhân dân.

Qua xét xử các vụ án cho thấy, loại tội phạm xảy ra chủ yếu là trộm cắp tài sản; tàng trữ, vận chuyển, mua bán ma túy, vi phạm quy định về điều khiển giao thông đường bộ, đánh bạc... Bên cạnh đó, số lượng các loại vụ án về tranh chấp đất đai, đền bù giải phóng mặt bằng Quốc lộ 1A, hợp đồng thế chấp tài sản, bảo lãnh tài sản, vay nợ tín dụng, kinh doanh thua lỗ không có khả năng trả nợ có chiều hướng gia tăng và khá phức tạp… Gần đây, còn xuất hiện một số tội phạm như “Vi phạm chế độ một vợ, một chồng”; “Vi phạm các quy định về bảo vệ động vật thuộc danh mục loài nguy cấp, quý hiếm được ưu tiên bảo vệ”.

Mặc dù số lượng các vụ án mà Tòa án phải giải quyết tăng hơn cùng kỳ năm trước 59 vụ nhưng chất lượng giải quyết, xét xử các loại vụ án tiếp tục được nâng cao. Tỷ lệ bản án, quyết định bị hủy do lỗi chủ quan của Thẩm phán chỉ 0,78%, bị sửa 0,1%. Hình phạt áp dụng đối với bị cáo cũng đảm bảo nghiêm minh, đúng quy định, tương xứng với tính chất mức độ hành vi phạm tội, đáp ứng được yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm trong tình hình hiện nay. Trong năm 2017, TAND 2 cấp tỉnh chưa phát hiện trường hợp nào kết án oan người không phạm tội.

Để có được kết quả đó, trong quá trình giải quyết tất cả các loại vụ án, TAND 2 cấp đã tập trung nâng cao chất lượng tranh tụng tại phiên tòa, đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, công dân. Các phán quyết của Tòa án căn cứ chủ yếu vào kết quả tranh tụng và trên cơ sở xem xét toàn diện, khách quan các chứng cứ của vụ án nên chất lượng giải quyết, xét xử tiếp tục được nâng lên. Năm 2017, TAND tỉnh cũng đã chọn vụ án điểm, phức tạp, dư luận quan tâm để tổ chức phiên tòa mời các cơ quan, ban ngành và địa phương dự nhằm rút kinh nghiệm về công tác xét xử, đặc biệt là vấn đề tranh tụng tại phiên tòa theo Nghị quyết số 49/NQ-TW của Bộ Chính trị; đồng thời giao chỉ tiêu mỗi Thẩm phán trong hệ thống TAND chủ tọa xét xử ít nhất một phiên tòa rút kinh nghiệm.

Đối với việc xét xử các vụ án hình sự, TAND 2 cấp đã tăng cường phối hợp với cơ quan tiến hành tố tụng để giải quyết nên hầu hết các vụ án, nhất là vụ án lớn, đặc biệt nghiêm trọng, dư luận xã hội quan tâm được khẩn trương đưa ra xét xử kịp thời, đáp ứng yêu cầu phục vụ nhiệm vụ chính trị của địa phương. Bên cạnh đó, TAND 2 cấp cũng làm tốt công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật trong Nhân dân thông qua việc xét xử lưu động 107 vụ án hình sự, góp phần nâng cao ý thức pháp luật và tinh thần đấu tranh phòng, chống tội phạm trong quần chúng Nhân dân. Để giải quyết thành công, nhanh chóng và dứt điểm các loại án Dân sự, Hôn nhân và gia đình, Hành chính, Kinh tế, Lao động, năm 2017, TAND 2 cấp cũng đã chú trọng công tác hòa giải, tạo điều kiện cho đương sự tự thoả thuận, nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của công dân với 808 vụ án được hòa giải thành, đạt tỷ lệ 54,5%, xếp thứ 2 trong 12 tỉnh Miền Trung và Tây Nguyên.

Thời gian tới, tình hình tội phạm, tranh chấp dân sự và khiếu kiện hành chính trên địa bàn tỉnh còn diễn biến phức tạp. Để hoàn thành các chỉ tiêu, nhiệm vụ trong năm 2018, TAND 2 cấp tỉnh tiếp tục đẩy nhanh tiến độ và nâng cao chất lượng giải quyết, xét xử các loại vụ án, đảm bảo phán quyết của Toà án đúng pháp luật, công lý, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, nâng cao chất lượng tranh tụng tại phiên tòa; tập trung làm tốt công tác hòa giải trong giải quyết những vụ việc dân sự, hôn nhân gia đình, kinh doanh thương mai, lao động; tăng cường đối thoại trong giải quyết vụ án hành chính và tổ chức các phiên tòa rút kinh nghiệm, xét xử lưu động; không để xảy ra trường hợp trả hồ sơ yêu cầu điều tra bổ sung không đúng quy định của pháp luật và tình trạng bản án, quyết định tuyên không rõ ràng gây khó khăn cho công tác thi hành án dân sự; kiên quyết không xét xử oan, sai hoặc bỏ lọt tội phạm. Mặt khác, TAND 2 cấp cũng tập trung triển khai việc tập huấn chuyên sâu thi hành Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng hình sự mới; xây dựng cơ chế và thực hiện tốt giải pháp nâng cao hiệu quả giải quyết đơn khiếu nại, tố cáo; chú trọng bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho Thẩm phán, Thẩm tra viên, Thư ký và Hội thẩm Tòa án 2 cấp để nâng cao chất lượng xét xử...

N.Quý