Toàn tỉnh hiện có 195.112 thanh niên trong độ tuổi, chiếm 22,3% dân số. Tỷ lệ tập hợp thanh niên vào tổ chức Đoàn đạt trên 69,5%. Phát huy các giá trị truyền thống tốt đẹp của tuổi trẻ Việt Nam và quê hương cách mạng anh hùng, thanh niên Quảng Bình đã có bước trưởng thành nhanh chóng. Phần lớn thanh niên sống có lý tưởng, niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng và sự phát triển của tỉnh nhà; không ngừng học tập, rèn luyện, nâng cao trình độ học vấn, chuyên môn, nghiệp vụ; sẵn sàng đảm nhận những việc mới, việc khó, biết sẻ chia, chung sức cùng cộng đồng xã hội.

Để thực hiện trách nhiệm đối với thanh niên, bên cạnh việc ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, tỉnh cũng xác định công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật liên quan đến thanh niên là hết sức quan trọng nhằm không ngừng nâng cao nhận thức cho Nhân dân về vai trò của thanh niên; chỉ đạo cấp ủy Đảng, chính quyền tổ chức hội nghị tuyên truyền, quán triệt về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đối với công tác thanh niên cho đối tượng là lãnh đạo các cấp chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và đoàn thể, qua đó việc nhận thức và chỉ đạo về công tác thanh niên của lãnh đạo các cấp đã được quan tâm bằng những chương trình hành động thiết thực. Cùng với đó, công tác giáo dục và chăm lo đến thanh niên trên địa bàn tỉnh ngày càng có nhiều tiến bộ, đặc biệt là đội ngũ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và Hội Liên hiệp Thanh niên để trở thành lực lượng đi đầu trong việc bảo vệ lợi ích chính đáng của thanh niên, giáo dục thanh niên về ý thức chấp hành pháp luật, trách nhiệm đối với tổ quốc, động viên thanh niên tham gia tích cực vào các phong trào hành động cách mạng tại địa phương.

Trong việc bảo đảm thực hiện quyền và nghĩa vụ của thanh niên, tỉnh cũng đã chỉ đạo sở, ngành, đơn vị liên quan tập trung tổ chức các hoạt động giáo dục về chính trị tư tưởng, truyền thống dân tộc, truyền thống cách mạng, đạo đức lối sống, ý thức công dân cho thanh, thiếu niên thông qua nhiều hội thi như tìm hiểu “Chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh”, “Huyền thoại đường Hồ Chí Minh trên biển”, “Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không”, “Di sản thiên nhiên thế giới Vườn Quốc Gia Phong Nha - Kẻ Bàng”... thu hút hơn 650.000 lượt thanh niên tham gia.

Bên cạnh đó, hàng năm, địa phương cũng tổ chức Cuộc thi sáng tạo khoa học kỹ thuật nhằm tìm kiếm những ý tưởng hay, có khả năng ứng dụng vào thực tế, được đoàn viên, thanh niên các cấp tích cực hưởng ứng và mạng lại hiệu quả cao về kinh tế, kỹ thuật. Đặc biệt, Phong trào “Sáng tạo trẻ” đã thu hút đông đảo đoàn viên thanh niên tham gia, trong đó thanh niên công nhân luôn là lực lượng xung kích, đi đầu tham gia cải tiến kỹ thuật với hơn 650 sáng kiến, công trình làm lợi cho các doanh nghiệp hàng chục tỷ đồng, tiêu biểu như Đề tài sáng kiến “Sử dụng lô dây làm buly chuyển hướng thay dây khoảng cột, khoảng néo địa hình phức tạp”, “Người thợ trẻ giỏi toàn quốc năm 2012”, “Hoàn thiện nguồn điều khiển, bảo vệ các máy cắt tại trạm cắt Mỹ Đức”...

Ngoài ra, UBND tỉnh cũng đã chỉ đạo cơ quan chức năng tổ chức các hoạt động tình nguyện, xã hội để đoàn viên, thanh niên tham gia, tiêu biểu là Hiến máu tình nguyện. Trong 10 năm qua, toàn tỉnh đã có hơn 65.000 lượt đoàn viên thanh niên đăng ký tham gia hiến máu và thu được trên 34.000 đơn vị máu, vượt chỉ tiêu hàng năm do Ban Chỉ đạo hiến máu nhân đạo của tỉnh giao. Các hoạt động xung kích tình nguyện vì cộng đồng cũng có những đổi mới theo hướng thiết thực với nhiều mô hình, cách làm hay, sáng tạo, ngày càng đi vào chiều sâu, mở rộng về quy mô, nội dung, hình thức, thu hút nhiều đối tượng tham gia, thực sự trở thành môi trường rèn luyện tốt cho thanh niên, đồng thời đóng góp thiết thực cho các địa phương và Nhân dân, góp phần đảm bảo an sinh xã hội.

Xác định thanh niên là nguồn lao động chính, tạo ra nhiều cơ hội mới để phát triển đất nước trong thời kỳ hội nhập, tỉnh cũng đã xây dựng chính sách chăm lo lợi ích cho thanh niên, phát huy vai trò làm chủ của thanh niên đối với bản thân, gia đình và xã hội như hỗ trợ thanh niên trong mưu sinh, lập nghiệp, học tập nâng cao tay nghề, chuyên môn nghiệp vụ, rèn luyện tác phong lao động cho thanh niên nhằm đáp ứng kịp thời cho thị trường lao động. Tính đến nay, toàn tỉnh đã giới thiệu việc làm và xuất khẩu lao động cho 3.500 thanh niên sang các nước như Hàn Quốc, Đài Loan, Malaysia, Nhật Bản, các nước Trung Đông. Bên cạnh đó, tổ chức Đoàn cũng phát huy hiệu quả công tác phối hợp với các ngành, đơn vị liên quan tạo điều kiện cho thanh niên được vay vốn, tiếp cận, ứng dụng khoa học, công nghệ, kỹ thuật để phát triển kinh tế, tăng thu nhập, cải thiện cuộc sống, làm giàu chính đáng cho bản thân, gia đình và xã hội. Đối với thanh niên dân tộc thiểu số, UBND tỉnh đã tích cực triển khai các Chương trình, Đề án liên quan đến thanh niên. Kết quả, đã có hơn 62.435 thanh niên, trong đó 1.500 lượt thanh niên dân tộc được chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật trong sản xuất, kinh doanh; 15 chủ trang trại là những nhà nông trẻ xuất sắc được nhận giải thưởng Lương Đình Của do Trung ương Đoàn tặng; 510 công trình do 45.872 thanh niên tham gia xây dựng mang lại hiệu quả lớn về kinh tế cho tỉnh.

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác triển khai và áp dụng Luật Thanh niên ở một số cơ quan, đơn vị còn hạn chế; cơ chế bảo đảm cho thanh niên thực hiện quyền và nghĩa vụ theo quy định của Luật Thanh niên chưa chặt chẽ, mang tính hình thức, khó áp dụng trong thực tiễn; tư duy, sáng tạo, kiến thức, kĩ năng nghề nghiệp chưa theo kịp tốc độ phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế; tình trạng vi phạm pháp luật, tệ nạn xã hội trong thanh niên diễn biến phức tạp và có chiều hướng gia tăng...

Để công tác thanh niên trên địa bàn tỉnh tiếp tục triển khai có hiệu quả, phù hợp với thực tiễn, thời gian tới, thiết nghĩ việc sửa đổi, bổ sung Luật Thanh niên là cần thiết, trong đó cần làm rõ quyền và nghĩa vụ đặc thù của thanh niên; tập trung vào nội dung về quyền phát triển của thanh niên, quyền và nghĩa vụ của thanh niên trong giáo dục - đào tạo, kinh tế và chăm lo cuộc sống của thanh niên. Bên cạnh đó, Chính phủ cần có những chương trình, đề án lớn nhằm phát triển toàn diện lực lượng thanh niên cũng như phát huy vai trò của thanh niên trên các lĩnh vực của đời sống xã hội, đặc biệt chú trọng đến vấn đề về hỗ trợ thanh niên trong lập nghiệp, bảo đảm nguồn lực thực hiện các chương trình, đề án về thanh niên trên thực tế...

N.Quý