Bên cạnh đó, các ban, ngành, đoàn thể, địa phương đã chú trọng xây dựng, nhân rộng, phát huy hiệu quả mô hình, điển hình tiên tiến, câu lạc bộ phòng, chống ma túy trên địa bàn. Hiện toàn tỉnh có trên 73 mô hình được xây dựng, đang hoạt động, trong đó có nhiều mô hình phòng, chống ma túy hoạt động hiệu quả như: Mô hình “Bản không có ma túy” (huyện Minh Hóa); “Khu dân cư, trường học không có ma túy và tệ nạn xã hội” (các huyện Quảng Ninh, Lệ Thủy và thị xã Ba Đồn); mô hình “5 + 1” (huyện Lệ Thủy); “4 giúp 1”, “Tổ truyền thông về ma túy” (thành phố Đồng Hới); “Cụm liên hoàn an toàn về an ninh, trật tự” (các huyện Lệ Thủy và Quảng Ninh); “Tổ xung kích tự quản về an ninh, trật tự” (huyện Bố Trạch); Câu lạc bộ “Phụ nữ không có chồng, con vi phạm pháp luật và tệ nạn ma túy” (các huyện Tuyên Hóa, Bố Trạch); Câu lạc bộ “Quản lý, giáo dục người nghiện” (các huyện Lệ Thủy, Minh Hóa); “Xã, phường, thị trấn không có tệ nạn ma túy”, “Trường, xã, phường bảo đảm an ninh, trật tự”...

Mặt khác, Tỉnh ủy, UBND tỉnh và Ban Chỉ đạo 138 tỉnh đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo lực lượng chuyên trách, nòng cốt là Công an, Bộ đội Biên phòng, Hải quan thực hiện quyết liệt biện pháp phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm ma túy; phối hợp chặt chẽ trong công tác nắm tình hình, điều tra, xử lý nghiêm tội phạm ma túy trên tuyến biên giới, khu vực Cửa khẩu Quốc tế Cha Lo, tuyến biển; mở nhiều đợt cao điểm đấu tranh trấn áp tội phạm ma túy, các đường dây, ổ, nhóm và tụ điểm ma túy. Kết quả, lực lượng Công an tỉnh đã đấu tranh, triệt xóa 113 đường dây vận chuyển, mua bán trái phép chất ma túy, xóa 129 điểm phức tạp về ma túy; bắt 529 vụ, 827 đối tượng, thu giữ 1.740,65 g hêroin, 313.201 kg và 79.286 viên ma túy tổng hợp, 35,88 kg cần sa, 1,38 kg cỏ Mỹ, 1,5 kg quả tươi thuốc phiện và các tang vật khác; khởi tố 441 vụ, 561 bị can; xử lý vi phạm hành chính 223 vụ, 440 đối tượng. Lực lượng phòng, chống tội phạm ma túy Bộ đội Biên phòng tỉnh đã trực tiếp bắt, xử lý 100 vụ, 148 đối tượng tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép chất ma túy. Hải quan tỉnh tổ chức 432 đợt tuần tra, kiểm soát khu vực cửa khẩu nhằm chủ động phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn tội phạm ma túy, đồng thời phối hợp với lực lượng Công an, Bộ đội Biên phòng phát hiện, bắt giữ 42 vụ tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép chất ma túy, thu giữ 124,497g hêrôin, 59,950 viên ma túy tổng hợp, 21,859kg cần sa và các tang vật khác. Viện Kiểm sát Nhân dân hai cấp truy tố 491 vụ, 669 bị can phạm tội về ma túy; Tòa án Nhân dân hai cấp đưa ra xét xử 578 vụ, 777 bị cáo phạm tội về ma túy, đưa ra xét xử lưu động 143 vụ án ma túy…

Ngoài ra, các ngành, lực lượng chức năng đã tăng cường quản lý, theo dõi và thực hiện biện pháp cai nghiện tại gia đình, cộng đồng và lập hồ sơ đưa đi cai nghiện bắt buộc hoặc tự nguyện tại trung tâm cai nghiện. Hiện nay, tỉnh đã thành lập được 48 tổ công tác cai nghiện ma túy và 03 điểm tư vấn chăm sóc người nghiện ma túy và 03 nhóm tự lực người nghiện ma túy. Để tăng cường hiệu quả giúp đỡ tái hòa nhập cộng đồng, các địa phương cũng đã thành lập 159 câu lạc bộ, giúp 4.470 hội viên trao đổi kinh nghiệm phòng, chống tái nghiện. Điển hình phường Đồng Sơn và thị trấn Nông trường Lệ Ninh có mô hình góp vốn hỗ trợ người cai nghiện thành công vay vốn sản xuất…

Tuy nhiên, các ngành, tổ chức chính trị - xã hội chưa thực sự quan tâm đến công tác phối hợp phòng, chống ma túy, còn có tư tưởng xem phòng, chống ma túy là công việc của riêng lực lượng Công an. Một số người dân khi phát hiện đối tượng phạm tội về ma túy đã không tố giác hoặc cung cấp thông tin liên quan đến tội phạm ma túy cho lực lượng chức năng vì sợ bị trả thù hoặc do ngại va chạm. Lực lượng chuyên trách đấu tranh phòng, chống ma túy ở các địa phương thiếu quân số, bố trí chưa hợp lý so với đặc điểm tình hình ma túy ở địa bàn và nhiệm vụ được giao; nhiều cán bộ trẻ thực thi nhiệm vụ phòng, chống tội phạm về ma túy còn thiếu kinh nghiệm thực tiễn. Bên cạnh đó, chế độ, chính sách đối với lực lượng thực hiện nhiệm vụ đấu tranh phòng, chống tội phạm về ma túy còn thấp; trang thiết bị phục vụ công tác đấu tranh chống tội phạm ma túy còn thiếu, nhiều công cụ hỗ trợ trang cấp khá lâu, đã lạc hậu, xuống cấp, hạn chế hiệu quả sử dụng. Một số người nghiện thuộc diện cai nghiện ma túy lâu năm, đã cai nghiện nhiều lần nhưng vẫn tái nghiện, có tiền án, tiền sự… không hợp tác với cơ quan chức năng, chính quyền địa phương trong công tác cai nghiện ma túy…

Trước tình hình tội phạm, tệ nạn ma túy trên địa bàn tỉnh diễn biến ngày càng phức tạp cả về tính chất và mức độ, đối tượng phạm tội ma túy hoạt động tinh vi, xảo quyệt, manh động, có nhiều thủ đoạn che dấu, đối phó, sẵn sàng chống trả lực lượng chức năng khi bị phát hiện, bắt giữ…, để hoàn thành mục tiêu đến hết năm 2020 giảm 05% số xã, phường, thị trấn có tệ nạn về ma túy, trong những năm tới, các cấp, các ngành và địa phương trên địa bàn tỉnh xác định tiếp tục tăng cường, phát huy vai trò quản lý trong công tác phòng, chống ma túy; đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục về phòng, chống ma túy; nâng cao năng lực chuyên môn cho cán bộ làm công tác phòng, chống ma túy; rà soát, thống kê, phân loại tình trạng tệ nạn ma túy tại xã, phường, thị trấn; phân loại người nghiện ma túy, lập hồ sơ quản lý; thực hiện tốt công tác điều trị nghiện, cai nghiện ma túy và quản lý sau cai nghiện. Bên cạnh đó, các ngành, địa phương tập trung tổ chức các hoạt động phòng ngừa và đấu tranh với tội phạm về ma tuý; quản lý địa bàn không để hình thành điểm nóng về ma túy ở cơ sở; vận động Nhân dân không trồng cây có chứa chất ma túy; tổ chức kiểm tra, phát hiện và triệt phá các điểm trồng cây có chứa chất ma túy…

Mai Anh