Trong thời gian qua, việc phát triển KKTCK đã được Đảng và Nhà nước quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo điều hành thông qua việc ban hành chính sách phù hợp với thực tế, góp phần thúc đẩy phát triển khu vực biên giới, gắn phát triển kinh tế - xã hội với an ninh - quốc phòng. Trên cơ sở đó, KKTCK Cha Lo cũng đã áp dụng cơ chế, chính sách tại KKTCK và mang lại những tác động tích cực, làm thay đổi bộ mặt nơi đây. Trước đây, KKTCK Cha Lo là vùng sâu, vùng xa, kinh tế chậm phát triển thì đến nay đã dần trở thành trung tâm kinh tế thương mại phát triển năng động phía Tây của tỉnh Quảng Bình, đồng thời là đầu mối trung chuyển hàng hóa, tạo điều kiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế của địa phương theo hướng phát triển các ngành thương mại, dịch vụ, du lịch, công nghiệp, logistic... làm động lực lan tỏa cho các khu vực lân cận phát triển.

Xác định tầm quan trọng của việc xây dựng, phát triển hạ tầng kỹ thuật KKTCK, trong những năm qua, UBND tỉnh cũng đã quan tâm chỉ đạo và ưu tiên đầu tư một số hạng mục công trình thiết yếu, đồng thời tranh thủ sự giúp đỡ về vốn của Chính phủ để tập trung giải phóng mặt bằng, đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật nên bước đầu đáp ứng được nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong KKTCK Cha Lo.

Căn cứ Quyết định số 283/QĐ-TTg ngày 21/02/2014 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Quy hoạch chung xây dựng KKTCK Cha Lo, tỉnh Quảng Bình đến năm 2030, Ban Quản lý Khu Kinh tế đã tham mưu cho tỉnh lập quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết một số khu chức năng trong KKTCK Cha Lo như: Khu phi thuế quan, Khu đô thị Hóa Tiến, Khu trung tâm cửa khẩu, Khu vực Bãi Dinh, Khu vực Ngã ba Khe Ve, các điểm dịch vụ thương mại dọc hành lang Quốc lộ 12A... với quy mô diện tích khoảng 540 ha/2.060 ha, chiếm tỷ lệ 26,2% diện tích đất xây dựng các khu chức năng và tiếp tục rà soát, đề xuất điều chỉnh quy hoạch chung nhằm đảm bảo phù hợp với xu hướng phát triển mới, quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, sử dụng đất, phát triển các ngành công nghiệp… và điều kiện kinh tế - xã hội địa phương, góp phần hình thành kết cấu hạ tầng KKTCK Cha Lo.

Đến nay, tại KKTCK Cha Lo có 19 dự án đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng với tổng mức đầu tư khoảng 852 tỷ đồng, tính đến cuối năm 2018 đã giải ngân 466 tỷ đồng, trong đó giai đoạn 2016 - 2020 có 06 dự án với tổng mức đầu tư khoảng 635 tỷ đồng. Tính đến năm 2019, Trung ương đã phân bổ hỗ trợ đầu tư hạ tầng KKTCK Cha Lo là 384 tỷ đồng, tỉnh Quảng Bình phân bổ 132 tỷ đồng. Từ nguồn vốn ngân sách Trung ương và địa phương hỗ trợ đã tập trung đầu tư cho các công trình thiết yếu đáp ứng hạ tầng bến bãi khu vực cửa khẩu, hoạt động của lực lượng chức năng, phục vụ sản xuất, kinh doanh nhằm phát huy hiệu quả đầu tư, hình thành không gian kinh tế phía Tây của tỉnh, góp phần quan trọng chuyển dịch cơ cấu kinh tế của địa phương; phù hợp mục tiêu định hướng đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI, nhiệm kỳ 2015 - 2020 là xác định việc mở rộng hành lang kinh tế Đông Tây, phát triển KKTCK Cha Lo, kết nối cửa khẩu quốc tế Cha Lo ra cảng Hòn La trở thành trục hành lang kinh tế quan trọng, cửa ngõ thông ra biển của vùng Trung Lào, Đông Bắc Thái Lan và Myanmar.

Trong những năm qua, hoạt động xuất nhập khẩu qua KKTCK Cha Lo liên tục phát triển, có sự tăng trưởng vượt bậc, đóng góp ngày càng tăng cho ngân sách Nhà nước, đồng thời góp phần phát triển du lịch, dịch vụ, kinh tế, giao thương của tỉnh Quảng Bình với các nước láng giềng. Giai đoạn 2016 - 2018, tổng doanh thu hoạt động sản xuất kinh doanh đạt 623 tỷ đồng; tổng giá trị kim ngạch xuất nhập khẩu, quá cảnh, phi mậu dịch đạt 5,1 tỷ USD; tổng lượng hàng hóa xuất nhập khẩu đạt 6.667.500 tấn; thu ngân sách Nhà nước tại KKTCK Cha Lo đạt 196,6 tỷ đồng... Hàng hóa qua cửa khẩu đa dạng, bao gồm vật liệu xây dựng, nông sản, hàng tiêu dùng, may mặc của Việt Nam xuất sang Lào, Thái Lan; quặng, phân bón, thạch cao, trái cây, hàng gia dụng Lào, Thái Lan nhập khẩu vào Việt Nam tăng mạnh...

Đặc biệt, Thủ tướng Chính phủ lựa chọn KKTCK Cha Lo là 01 trong 09 KKTCK trọng điểm của cả nước được tập trung đầu tư phát triển từ nguồn ngân sách Nhà nước giai đoạn 2016 - 2020. Đây là cơ sở để thu hút nguồn vốn đầu tư xây dựng, hoàn thiện kết cấu hạ tầng trong khu kinh tế, góp phần đảm bảo quốc phòng, an ninh, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội khu vực phía Tây của tỉnh.

Tính đến cuối năm 2018, tại KKTCK Cha Lo đã thu hút được 25 dự án với tổng số vốn đăng ký đầu tư đạt trên 580 tỷ đồng, vốn thực hiện ước đạt khoảng 325 tỷ đồng. Các dự án kêu gọi xúc tiến đầu tư vào KKTCK Cha Lo chủ yếu là lĩnh vực kinh doanh vận tải, dịch vụ nhà hàng, khách sạn, dịch vụ ngoại hối, buôn bán hàng hóa, kho bãi trung chuyển, kho ngoại quan. Các dự án đầu tư đi vào hoạt động đã góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp trong KKTCK Cha Lo, bước đầu tạo được sự chuyển biến tích cực trong sản xuất kinh doanh, thu hút đầu tư, giải quyết công ăn việc làm và thu ngân sách Nhà nước.

Để tiếp tục phát huy hiệu quả hoạt động của KKTCK Cha Lo, bên cạnh đề nghị Bộ Kế hoạch và Đầu tư, các Bộ, ngành Trung ương trình Thủ tướng Chính phủ tiếp tục đưa KKTCK Cha Lo vào danh mục những KKTCK được tập trung đầu tư phát triển từ nguồn vốn ngân sách Nhà nước giai đoạn 2021 - 2025; ưu tiên đầu tư nâng cấp đoạn đường từ Cửa khẩu Cha Lo (cột mốc) sang đến thị trấn Lằng Khằng (Lào); ban hành cơ chế, chính sách..., tỉnh Quảng Bình xác định tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, quảng bá về chính sách ưu đãi đầu tư; tăng cường hoạt động xúc tiến đầu tư; thực hiện quyết liệt các giải pháp về cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh và rút ngắn thời gian giải quyết các thủ tục hành chính…

Mai Anh