Cùng với việc quan tâm tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) trên tất cả các lĩnh vực, Sở Tư pháp đã tăng cường tuyên truyền PBGDPL trong lĩnh vực cải cách tư pháp nhằm nâng cao nhận thức của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và các tầng lớp Nhân dân trên địa bàn tỉnh. Để các văn bản pháp luật về lĩnh vực cải cách tư pháp đi vào cuộc sống, Sở đã triển khai phổ biến bằng nhiều hình thức phong phú và phù hợp với từng nhóm đối tượng, địa bàn, trong đó tập trung tuyên truyền Hiến pháp năm 2013, các Bộ Luật về Dân sự, Hình sự, Tố tụng dân sự, Tố tụng hình sự; văn bản pháp luật về Luật sư, Công chứng, Giám định tư pháp, Trợ giúp pháp lý, thừa phát lại; Luật Lý lịch tư pháp, Luật Hộ tịch, Luật Quốc tịch…

Cụ thể, trong 9 tháng, Sở Tư pháp đã tổ chức 36 hội nghị tuyên truyền, bồi dưỡng kiến thức pháp luật cho cán bộ và Nhân dân trên địa bàn tỉnh, trong đó 03 hội nghị báo cáo viên pháp luật cấp tỉnh, 08 lớp tập huấn, bồi dưỡng kiến thức pháp luật cho các hòa giải viên, 07 lớp cho cán bộ, Nhân dân tại địa bàn trọng điểm và 11 lớp tập huấn, bồi dưỡng kiến thức pháp luật ở các xã đăng ký đạt chuẩn nông thôn mới năm 2019; 01 hội nghị cộng tác viên Bản tin Tư pháp; phối hợp với Bộ Tư pháp tổ chức 06 hội nghị, hội thảo tại Quảng Bình. Bên cạnh đó, Sở cũng in ấn, phát hành 47.300 tài liệu tuyên truyền, gồm Bản tin Tư pháp, tờ gấp, sách hỏi đáp, tài liệu tìm hiểu pháp luật trên các lĩnh vực; phối hợp thực hiện 09 chuyên mục Pháp luật và Đời sống phát trên sóng Đài Phát thanh - Truyền hình Quảng Bình, 09 chuyên mục PBGDPL trên báo Quảng Bình; phát động hưởng ứng Cuộc thi “Tìm hiểu pháp luật trực tuyến” năm 2019 do Bộ Tư pháp tổ chức; tiếp tục tổ chức Cuộc thi “Tìm hiểu pháp luật qua Trang Thông tin điện tử Sở Tư pháp tỉnh Quảng Bình” có nội dung liên quan đến Hiến pháp năm 2013, Bộ Luật Dân sự năm 2015, Luật Trợ giúp pháp lý, Luật Tiếp cận thông tin, Luật Hộ tịch...; cung cấp tài liệu, đề cương và hướng dẫn các đơn vị, địa phương tuyên truyền PBGDPL nói chung và pháp luật trong lĩnh vực cải cách tư pháp nói riêng.

Bên cạnh các hoạt động tuyên truyền PBGDPL, công tác thẩm định, góp ý, rà soát văn bản pháp luật và theo dõi thi hành pháp luật cũng được chú trọng. Sở Tư pháp đã thẩm định, góp ý 110 văn bản quy phạm pháp luật và cá biệt của Trung ương, địa phương; tự kiểm tra, kiểm tra theo thẩm quyền 25 văn bản quy phạm pháp luật; rà soát 149 văn bản quy phạm pháp luật do HĐND, UBND tỉnh ban hành, trong đó có các văn bản liên quan đến nhiệm vụ cải cách tư pháp. Mặt khác, Sở cũng tích cực hướng dẫn nghiệp vụ nhằm giúp các tổ chức hành nghề công chứng tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình hoạt động; chỉ đạo tổ chức hành nghề công chứng cung cấp các hợp đồng công chứng liên quan đến chuyển nhượng quyền sử dụng đất đã vượt quá thời hạn nhưng không nộp hồ sơ đăng ký cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; đã thực hiện xóa đăng ký hành nghề công chứng 01 trường hợp; miễn nhiệm 01công chứng viên; đăng ký tập sự hành nghề công chứng đối với 02 trường hợp; thông báo chấm dứt tập sự và xóa tên người đăng ký tập sự ra khỏi danh sách người tập sự hành nghề công chứng đối với 01 trường hợp; xác nhận Giấy đăng ký hoạt động của 01 Văn phòng công chứng theo đề nghị của cơ quan, tổ chức. Đến nay, trên địa bàn tỉnh có 07 tổ chức hành nghề công chứng hoạt động tại 5/8 đơn vị cấp huyện với 15 công chứng viên. 9 tháng năm 2019, các tổ chức hành nghề công chứng đã thực hiện 32.712 việc làm công chứng, thu được số phí trên 14,8 tỷ đồng, nộp ngân sách Nhà nước hơn 02 tỷ đồng. Cùng với đó, các tổ chức hành nghề luật sư cũng đã thực hiện 78 việc; doanh thu đạt trên 662 triệu đồng, nộp ngân sách Nhà nước hơn 49 triệu đồng.
Đặc biệt, Sở Tư pháp đã tích cực ban hành các văn bản hướng dẫn nghiệp vụ, tăng cường thanh tra, kiểm tra các tổ chức đấu giá tài sản. Từ đầu năm đến nay, Sở đã thực hiện 02 thủ tục cấp Thẻ đấu giá viên; 01 thủ tục đăng ký hoạt động của doanh nghiệp đấu giá tài sản; 01 thủ tục đăng ký tham dự kiểm tra kết quả tập sự hành nghề đấu giá. Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có 05 tổ chức đấu giá tài sản, 05 Văn phòng đại diện của doanh nghiệp đấu giá và 14 đấu giá viên. 9 tháng, các tổ chức đấu giá đã tổ chức 561 cuộc đấu giá, trong đó có 537 cuộc đấu giá thành, tổng giá trị tài sản bán được trên 1,4 tỷ đồng. Ngoài ra, công tác quản lý Nhà nước về giám định Tư pháp cũng được tăng cường. Các tổ chức giám định tư pháp công lập đã thực hiện được 931 vụ việc, trong đó Công an tỉnh thực hiện 715 vụ việc, Trung tâm Giám định Y khoa Pháp y tỉnh thực hiện 216 vụ việc. Về trợ giúp pháp lý, Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước cũng đã thực hiện 172 vụ việc cho 172 đối tượng.

Để đội ngũ công chức, viên chức Tư pháp và bổ trợ Tư pháp hoạt động chuyên môn đáp ứng yêu cầu của công tác cải cách Tư pháp, Sở cũng đã tích cực đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ. Trong 9 tháng, ngành Tư pháp đã tổ chức 38 lớp tập huấn nghiệp vụ cho cán bộ, công chức từ cấp tỉnh đến cấp xã thực hiện các nhiệm vụ có liên quan đến công tác tư pháp như: Pháp chế, xây dựng pháp luật, hòa giải cơ sở... với hơn 3.800 người tham dự. Song song với đó, Sở Tư pháp còn chú trọng giáo dục chính trị, tư tưởng, phẩm chất đạo đức lối sống, nghề nghiệp thông qua việc thường xuyên quán triệt, triển khai thực hiện nghiêm túc các văn bản hướng dẫn của Tỉnh ủy, UBND tỉnh, Đảng ủy Khối các cơ quan tỉnh về “Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”, Quyết định của Bộ trưởng Bộ Tư pháp về chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp của cán bộ, công chức, viên chức ngành Tư pháp và Quy tắc đạo đức hành nghề công chứng, chấn chỉnh kỷ luật, kỷ cương, nâng cao trách nhiệm thực thi công vụ; thực hiện công tác thanh tra, kiểm tra trách nhiệm công vụ, việc chấp hành pháp luật trong các lĩnh vực công tác của Ngành.

Mặc dù đã có những chuyển biến tích cực, song công tác cải cách tư pháp vẫn còn nhiều khó khăn như chỉ tiêu trình độ ngoại ngữ, tin học, luật sư chuyên sâu trong lĩnh vực thương mại chưa đạt yêu cầu. Đến nay, toàn tỉnh mới chỉ có 5/8 đơn vị cấp huyện có tổ chức hành nghề luật sư; các huyện: Quảng Trạch, Tuyên Hóa và Bố Trạch chưa có tổ chức hành nghề luật sư hoạt động. Việc đào tạo luật sư thực sự còn bất cập. Số lượng công chứng viên và nguồn bổ nhiệm công chứng còn ít. Việc đánh giá về tổ chức, chất lượng hoạt động giám định tư pháp chưa có quy định để căn cứ làm cơ sở; hoạt động quản lý Nhà nước về đấu giá tài sản còn hạn chế…

Thời gian tới, Sở Tư pháp tiếp tục tham mưu UBND tỉnh các giải pháp để phát triển tổ chức hành nghề công chứng theo đúng Luật Quy hoạch và Luật Công chứng 2014; triển khai Đề án Cơ sở dữ liệu về hợp đồng, giao dịch liên quan đến bất động sản đã được công chứng trên địa bàn tỉnh; tăng cường thanh tra, kiểm tra về tình hình tổ chức và hoạt động của tổ chức hành nghề công chứng, luật sư, giám định tư pháp; thực hiện chính sách trợ giúp pháp lý theo Chương trình, mục tiêu Quốc gia giảm nghèo; trợ giúp pháp lý cho người nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số tại các huyện nghèo, xã nghèo, thôn bản đặc biệt khó khăn… Bên cạnh đó, Sở cũng tiếp tục tăng cường phối hợp trợ giúp pháp lý trong hoạt động tố tụng; theo dõi, giám sát chất lượng vụ việc trợ giúp pháp lý; thường xuyên rà soát, củng cố, kiện toàn và phát triển đội ngũ giám định tư pháp đủ về số lượng, đáp ứng về trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và có kiến thức pháp lý cần thiết để phục vụ đắc lực hoạt động tố tụng trước yêu cầu ngày càng cao của cải cách tư pháp; tiếp tục tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc, bất cập trong lĩnh vực luật sư, đấu giá, công chứng, giám định tư pháp, lý lịch tư pháp…; tăng cường công tác giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng nâng cao kỹ năng về nghiệp vụ để công chức ngành Tư pháp hoạt động chuyên môn đáp ứng yêu cầu của công tác cải cách Tư pháp trong giai đoạn mới.

N.Q