Luôn coi trọng và xác định công tác phòng, chống thiên tai là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, được ưu tiên hàng đầu, là yếu tố quan trọng, quyết định đến quy mô, tốc độ tăng trưởng, phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, trong những năm qua, UBND tỉnh đã tích cực tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật của Nhà nước về phòng, chống thiên tai đến các sở, ngành, đơn vị, địa phương trong tỉnh; kịp thời xây dựng, ban hành Kế hoạch phòng, chống thiên tai và chỉ đạo các sở, ngành, địa phương triển khai thực hiện, đồng thời rà soát bổ sung vào kế hoạch hàng năm để phù hợp với tình hình thực tế. Cụ thể, từ năm 2014 -2019, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch phòng, chống thiên tai tỉnh Quảng Bình; Phương án ứng phó bão mạnh, siêu bão; Kế hoạch ứng phó sự cố tràn dầu; Kế hoạch ứng phó với động đất, sóng thần; Kế hoạch ứng phó tai nạn giao thông đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa đặc biệt nghiêm trọng...

Trong 05 năm, bằng nhiều nguồn vốn, tỉnh đã đầu tư củng cố, nâng cấp hoàn thành khoảng 35,0km hệ thống đê biển, đê sông chống xói lở như: Đê, kè tả Lệ Kỳ; kè cửa sông Nhật Lệ; khắc phục, sửa chữa đê Mỹ Cương xã Đức Ninh với tổng mức đầu tư 148 tỷ đồng; nạo vét cửa sông Nhật Lệ có tổng mức đầu tư 05 tỷ đồng đã phát huy tác dụng phòng, chống lũ, bão, xâm nhập mặn. Công tác quy hoạch và xây dựng các khu trú, tránh bão cho tàu thuyền cũng được chú trọng. Toàn tỉnh có 04 khu neo đậu tàu thuyền (Khu neo đậu tránh trú bão tàu cá Nhật Lệ, khu neo đậu tránh trú bão tàu cá Cảng Gianh, Khu neo đậu tránh trú bão tàu cá Roòn, khu neo đậu tàu thuyền Hòn La) với tổng công suất có thể neo đậu được khoảng 2.000 tàu.

Bên cạnh đó, tỉnh cũng nhận được sự hỗ trợ trong việc ứng phó cũng như khắc phục thiệt hại do thiên tai gây ra. Giai đoạn 2014 - 2019, tỉnh đã được Trung ương hỗ trợ 250 tỷ đồng; các tổ chức, cá nhân hỗ trợ tiền, hàng để khắc phục hậu quả thiên tai. Hiện, UBND tỉnh đã thành lập Quỹ Phòng, chống thiên tai theo quy định.

Mặt khác, do tình hình lũ, lụt, bão, hạn hán, rét đậm, rét hại thường xảy ra, ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt và sản xuất, để chủ động ứng phó, giảm thiệt hại do rủi ro thiên tai, các địa phương trên địa bàn tỉnh cũng đã có những mô hình phòng, chống thiên tai hiệu quả. Cụ thể như: Mô hình nhà chống bão, đối với nhà mái lợp bằng lá thì dùng giằng chữ A và dây neo để chống tốc mái, đổ nhà; nhà có mái tôn, fibro xi măng thì chống tốc mái bằng bao cát; trường hợp bão mạnh giật cấp 12, 13 trở lên thì làm hầm tránh bão, tùy theo số lượng người trú ẩn mà đào hầm theo diện tích rộng, hẹp rồi dùng bao tải cho vào đầy cát và che chắn quanh hầm, độ sâu của hầm không quá sâu chỉ vừa đủ để người ra vào nhằm đảm bảo an toàn cho người trú ẩn. Đặc biệt, để tránh lũ ngập lâu ngày, người dân ở xã Minh Hóa, huyện Minh Hóa và một số xã hay bị ngập lụt trong tỉnh đã làm mô hình Nhà nổi tránh lũ rất hiệu quả. Ngoài ra, trong sản xuất trồng trọt, để tránh lũ lụt, khi thu hoạch vụ Đông Xuân, các địa phương cũng hướng dẫn người dân tiến hành gieo trồng vụ Hè Thu, đồng thời chọn những giống ngắn ngày để gieo trồng nhằm kết thúc trước mùa mưa lũ hàng năm. Trong chăn nuôi, người dân cũng áp dụng mô hình chăn nuôi lợn thích ứng với biến đổi khí hậu, đó là xây dựng mô hình chuồng sàn để có thể chăn nuôi lợn trong mùa lũ lụt. Khi chuồng trại bị ngập lụt, lợn được đưa lên sàn tránh lụt bằng cầu thang được thiết kế khi lắp thì bám chắc vào thành sàn với độ dốc thoải đảm bảo cho lợn đi lên ô sàn dễ dàng, hoặc mô hình đắp nền cao từ 02 - 2,5 m để làm chuồng cho trâu, bò tránh trú trong mùa lũ…

Tuy nhiên, hiện nay, công tác phòng, chống thiên tai trên địa bàn tỉnh còn gặp nhiều khó khăn như việc tránh, trú bão cho tàu thuyền mới chỉ đáp ứng được 50% nhu cầu neo đậu; phần lớn đê sông, đê biển cũng mới chỉ phòng, chống được bão cấp 10. Những mô hình phòng, chống lụt bão ở các địa phương cũng chỉ là giải pháp trước mắt, về lâu dài sẽ không đảm bảo…

Để tiếp tục chủ động ứng phó hiệu quả với thiên tai, giảm thiệt hại do rủi ro thiên tai gây ra, thời gian tới, UBND tỉnh sẽ tập trung nguồn lực đầu tư, sửa chữa khẩn cấp các công trình đê điều, hồ đập, vị trí trọng điểm xung yếu nhằm sẵn sàng chống chịu khi mưa lũ lớn xảy ra; nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo, thông tin, truyền thông về thời tiết, thiên tai nhất là mưa lớn; tăng cường công tác quan trắc chuyên ngành, theo dõi, giám sát cung cấp thông tin phòng, chống thiên tai; tăng cường quản lý tàu thuyền và các hoạt động trên biển, trong đó tập trung quản lý việc ra khơi, kỹ thuật neo đậu đảm bảo an toàn tại các khu tránh trú và quản lý các tàu vận tải, tàu vãng lai khi có bão, áp thấp nhiệt đới trên biển Đông.

Bên cạnh đó, tỉnh cũng sẽ nghiên cứu, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi đối với vùng thường xuyên bị ảnh hưởng ngập lụt, gió bão mạnh; tiếp tục đầu tư cho quản lý và bảo vệ nghiêm ngặt rừng phòng hộ; đồng thời tăng đầu tư các loại rừng khác, đảm bảo độ che phủ cũng như khả năng điều tiết của rừng phòng hộ; đẩy mạnh xã hội hóa trong đầu tư, quản lý khu neo đậu kết hợp dịch vụ hậu cần nghề cá; củng cố, nâng cấp các hồ chứa thủy lợi, thủy điện, hệ thống đê cửa sông, bảo vệ bờ biển; đầu tư cơ sở hạ tầng, trang thiết bị xây dựng hệ thống chỉ đạo vận hành hồ chứa, liên hồ chứa theo thời gian thực để nâng cao năng lực phối hợp vận hành hồ chứa giảm lũ, trong đó có tình huống khẩn cấp và sử dụng hiệu quả nguồn nước; đồng thời hỗ trợ xây dựng nhà ở vượt lũ cho dân đối với khu vực thường xuyên bị ngập lũ.

N.Q