Trên cơ sở Chỉ thị số 49-CT/TW của Ban Bí thư, Ban Cán sự Đảng UBND tỉnh đã chỉ đạo các sở, ban, ngành, UBND các huyện, thị xã, thành phố chủ động cụ thể hóa các nội dung thông qua ban hành văn bản và tổ chức hoạt động tuyên truyền rộng rãi trong cán bộ, đảng viên, các tầng lớp Nhân dân, góp phần nâng cao nhận thức, xây dựng gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, để gia đình thực sự là tổ ấm của mỗi người, tế bào lành mạnh của xã hội. Bên cạnh đó, nội dung của Chỉ thị được cụ thể hóa bằng các hoạt động hàng năm, tuyên truyền trực quan vào dịp các ngày lễ về gia đình như: Ngày Gia đình Việt Nam 28/6, Tháng hành động Quốc gia về phòng, chống bạo lực gia đình, Ngày Quốc tế Hạnh phúc 20/3, Ngày Quốc tế xóa bỏ bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em gái 25/11… Các sở, ban, ngành, địa phương đã cung cấp tài liệu tuyên truyền về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, kiến thức kỹ năng làm cha mẹ, ứng xử giữa các thành viên trong gia đình; tổ chức hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, hội thi, hội diễn về gia đình và phòng, chống bạo lực gia đình, xây dựng gia đình hạnh phúc; vận động các gia đình tự nguyện, tự giác tích cực thực hiện nếp sống văn minh, xóa bỏ phong tục, tập quán lạc hậu về hôn nhân và gia đình; giữ gìn, phát huy văn hóa gia đình, truyền thống tốt đẹp của dòng họ gắn với xây dựng những giá trị tiên tiến của gia đình trong xã hội phát triển.

Mặt khác, các sở, ngành cũng tổ chức nhiều hoạt động, phong trào hiệu quả như “Hỗ trợ phụ nữ phát triển toàn diện, xây dựng gia đình hạnh phúc”, mô hình “Gia đình hạnh phúc”, “Gia đình trẻ no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh”… Tại các xã, phường, thị trấn đã xây dựng pano, áp phích, băng rôn, khẩu hiệu tuyên truyền về giáo dục đạo đức, lối sống, xây dựng gia đình thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa; phòng, chống bạo lực gia đình, tuyên truyền các ngày kỷ niệm về gia đình... nhằm nâng cao nhận thức cho Nhân dân, góp phần giảm thiểu tình trạng bạo lực gia đình, giảm thiểu các tệ nạn xã hội ảnh hưởng và xâm nhập vào gia đình, tăng cường giữ gìn và phát huy giá trị đạo đức, lối sống, cách ứng xử tốt đẹp trong gia đình.

Xác định vị trí, vai trò của gia đình đối với xã hội là vô cùng quan trọng, Ban Cán sự Đảng UBND tỉnh đã chỉ đạo UBND tỉnh triển khai thực hiện công tác giáo dục đời sống gia đình, hướng dẫn các sở, ban, ngành, địa phương phối hợp tuyên truyền, phổ biến nội dung giáo dục đời sống gia đình trên phương tiện thông tin đại chúng, phù hợp với tình hình thực tế của cơ sở; lồng ghép qua các lớp tập huấn, sinh hoạt Câu lạc bộ gia đình phát triển bền vững, nhóm phòng, chống bạo lực gia đình để tuyên truyền sâu rộng đến người dân kiến thức chung về đời sống gia đình, những điều cần thiết chuẩn bị cho hôn nhân và gia đình, tầm quan trọng của gia đình và nội dung giáo dục đời sống gia đình.

Qua 15 năm thực hiện Chỉ thị 49-CT/TW ngày 21/02/2005 của Ban Bí thư Trung ương Đảng “về xây dựng gia đình thời kỳ CNH, HĐH đất nước”, kinh tế hộ gia đình trên địa bàn tỉnh đã có bước chuyển biến mạnh mẽ, ngày càng ổn định và phát triển. Chất lượng cuộc sống của hộ gia đình, mỗi thành viên ngày càng được nâng cao, kinh tế hộ gia đình phát triển năng động, người dân đã biết phát huy lợi thế trong từng hộ gia đình để mở mang sản xuất, ngành nghề dịch vụ, tăng thu nhập, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, phát triển các hình thức kinh tế hợp tác, hợp tác xã, kinh tế trang trại. Tại các địa phương, nhiều mô hình, điển hình tiên tiến trong phát triển kinh tế hộ gia đình, làm giàu từ sản xuất, kinh doanh, khai thác tiềm năng, lợi thế về nguồn vốn, đất đai, lao động và điều kiện cụ thể trên địa bàn. Thu nhập bình quân đầu người tăng từ 18 triệu đồng năm 2011 lên 42,6 triệu đồng năm 2019. Công tác xóa đói, giảm nghèo, giải quyết việc làm đạt được nhiều kết quả tích cực, tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 4,0% (năm 2011) xuống còn 2,0% (năm 2019); giải quyết việc làm cho 3.1 vạn lao động (năm 2011) đến năm 2019 giải quyết cho 3,676 vạn lao động...

Phong trào xây dựng gia đình văn hóa đạt được những kết quả cụ thể, thiết thực nhằm phát huy được truyền thống văn hóa gia đình, dòng họ, cộng đồng; nhiều giá trị đạo đức truyền thống tốt đẹp của gia đình Việt Nam được giữ gìn và phát huy. Công tác bình đẳng giới, phòng, chống bạo lực gia đình đạt nhiều kết quả tích cực, số vụ bạo lực gia đình giảm qua các năm; vai trò của gia đình trong việc chăm sóc, bảo vệ các thành viên, đặc biệt là trẻ em, phụ nữ và người cao tuổi được nâng cao; triển khai thực hiện tốt chương trình bảo vệ, chăm sóc trẻ em... góp phần vào việc hoàn thành các chỉ tiêu phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của địa phương. Tại các khu dân cư, danh hiệu gia đình văn hóa tăng lên cả số lượng và chất lượng, có tính bền vững và sức lan tỏa rộng khắp. Qua thực hiện phong trào xây dựng gia đình văn hóa, xuất hiện ngày càng nhiều hộ gia đình văn hóa tiêu biểu trên các lĩnh vực sản xuất kinh tế, xây dựng gia đình hạnh phúc, gia đình hiếu học, ông bà mẫu mực, con cháu thảo hiền, nêu cao tinh thần tương thân tương ái. Số hộ gia đình được công nhận gia đình văn hóa tăng hàng năm từ 69,3% (năm 2010) và đến năm 2019 đạt tỷ lệ 85,3%.

Ngoài ra, các đơn vị, địa phương đã tổ chức hoạt động tuyên truyền, phổ biến, giới thiệu văn bản về công tác gia đình và phòng, chống bạo lực gia đình trên địa bàn tỉnh thông qua phương tiện thông tin đại chúng, hệ thống truyền thanh cơ sở. Cụ thể, trong 15 năm qua, Sở Tư pháp đã tổ chức, phối hợp tổ chức hơn 1.600 hội nghị, lớp tập huấn, bồi dưỡng kiến thức pháp luật cho trên 55.900 lượt người tham dự, trong đó có lồng ghép phổ biến, quán triệt, bồi dưỡng kiến thức pháp luật liên quan về công tác gia đình; Sở Văn hóa và Thể thao tiếp tục đẩy mạnh công tác triển khai hoạt động, duy trì 12 mô hình phòng, chống bạo lực gia đình tại 12 xã trong tỉnh theo chuẩn của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, đồng thời phát triển 246 Câu lạc bộ gia đình phát triển bền vững, 343 nhóm phòng, chống bạo lực gia đình, 1.087 địa chỉ tin cậy tại cộng đồng… góp phần làm giảm số vụ bạo lực gia đình.

Tuy nhiên, công tác tuyên truyền hệ thống văn bản liên quan đến lĩnh vực gia đình trên phương tiện truyền thông đại chúng, đặc biệt hệ thống truyền thanh của xã, phường, thị trấn chưa được triển khai thường xuyên, còn mang tính thời vụ. Cấp ủy Đảng, chính quyền một số địa phương, cơ sở chưa nhận thức đầy đủ, thực sự quan tâm đến công tác gia đình. Việc phối hợp giữa các cấp, ngành, cơ quan, giữa nhà trường, gia đình và xã hội thiếu thường xuyên, liên tục nên chất lượng, hiệu quả còn hạn chế. Bên cạnh đó, nhận thức của một bộ phận người dân về vị trí, vai trò của gia đình còn hạn chế. Công tác giáo dục đời sống gia đình, việc cung cấp kiến thức làm cha, làm mẹ, kỹ năng ứng xử của thành viên trong gia đình tại nhiều gia đình, cộng đồng chưa được coi trọng. Nhiều gia đình do tập trung làm kinh tế đã xem nhẹ việc chăm sóc, giáo dục và bảo vệ các thành viên, đặc biệt là trẻ em… đang là vấn đề cản trở rất lớn trong quá trình xây dựng gia đình văn hóa ở địa phương.

Để đạt được mục tiêu “Xây dựng gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc thật sự là tế bào lành mạnh của xã hội”, tạo nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp xây dựng quê hương, đất nước, thời gian tới, toàn tỉnh tiếp tục tăng cường vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy Đảng, chính quyền các cấp đối với công tác gia đình, coi đây là nhiệm vụ thường xuyên; chủ động rà soát, đánh giá tình hình công tác gia đình tại địa phương, xây dựng, triển khai kế hoạch, đề án cụ thể; giải quyết những khó khăn, thách thức về gia đình và công tác gia đình, đặc biệt quan tâm xóa bỏ các hủ tục, tập quán lạc hậu trong hôn nhân, gia đình; tăng cường bảo vệ, chăm sóc trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn; có kế hoạch, biện pháp cụ thể đẩy mạnh tuyên truyền, thực hiện phòng, chống bạo hành trong gia đình. Bên cạnh đó, các cấp, ngành và địa phương tập trung kiện toàn đội ngũ cán bộ làm công tác gia đình, coi trọng chất lượng, lựa chọn, đào tạo, bồi dưỡng và có chế độ đãi ngộ xứng đáng nhằm không ngừng phát huy vai trò trách nhiệm, nâng cao trình độ năng lực, tạo sự bền vững, hiệu quả phục vụ công tác gia đình; tăng cường phối hợp chặt chẽ, thường xuyên giữa các ngành, đoàn thể, Nhân dân; tập trung tuyên truyền pháp luật, làm tốt công tác truyền thông, giáo dục nâng cao nhận thức cho các đối tượng về công tác gia đình; đổi mới nội dung, đa dạng hóa hình thức truyền thông về xây dựng gia đình, phòng, chống bạo lực gia đình; tích cực đẩy mạnh tuyên truyền nêu gương người tốt việc tốt, phê phán những biểu hiện không đúng trong việc xây dựng gia đình Việt Nam ấm no, tiến bộ, hạnh phúc, phê phán những biểu hiện không lành mạnh ảnh hưởng đến cuộc sống gia đình, cánh báo các nguy cơ và hậu quả về mất cân bằng giới tính khi sinh.

Mặt khác, các ngành, địa phương nâng cao nhận thức của mỗi cá nhân cũng như toàn xã hội về vai trò, vị trí đặc biệt của gia đình đối với xã hội; trách nhiệm của gia đình và cộng đồng trong việc tuyên truyền pháp luật, chính sách liên quan đến vấn đề xây dựng gia đình, đặc biệt là Luật Hôn nhân và Gia đình, Luật Bảo vệ, Chăm sóc và Giáo dục trẻ em, Luật Bình đẳng giới, Luật Phòng, chống bạo lực gia đình, Pháp lệnh Dân số...; đưa chủ đề gia đình vào chương trình tuyên truyền, nêu gương người tốt, việc tốt và phê phán những biểu hiện không lành mạnh ảnh hưởng đến cuộc sống gia đình. Đặc biệt, toàn tỉnh chú trọng tổ chức các hoạt động nhân Ngày Gia đình Việt Nam 28/6, Tháng hành động Quốc gia về phòng, chống bạo lực gia đình như tổ chức hội thi tìm hiểu Luật phòng, chống bạo lực gia đình, hội nghị, diễn đàn về hôn nhân và gia đình… qua đó giúp các gia đình có kỹ năng sống và chủ động phòng, chống sự xâm nhập các tệ nạn xã hội vào gia đình; kế thừa, phát huy những giá trị văn hóa tốt đẹp của dân tộc và tiếp thu những giá trị tiên tiến của gia đình trong thời kỳ CNH, HĐH hóa đất nước...

Mai Anh