Cư dân vạn chài hình thành nên làng

Nằm dọc theo con đê bên cửa sông Gianh, thôn Xuân Lộc (xã Quảng Phúc) là thôn có lịch sử hình thành và phát triển muộn hơn so với các thôn trong xã. Theo các cụ cao tuổi trong thôn Xuân Lộc kể lại rằng: Thôn được hình thành từ trước năm 1963 do những ngư dân vạn chài Xuân Hồi ở xã Liên Thủy (Lệ Thủy) theo con nước mưu sinh trôi nổi nay đây mai đó về định cư. Trước đây, cuộc sống của người Xuân Hồi thường sống vô gia cư, chết vô địa táng, thấy vùng đất bên cửa sông Gianh bằng phẳng thuận tiện cho việc chài lưới nên họ đã mạnh dạn lên cắm chiếc chòi tre để an cư lạc nghiệp. Ngày tháng dần qua, những ngư dân vạn chài đã cùng nhau hình thành nên thôn Xuân Lộc ngày nay. Theo cụ Nguyễn Mạnh Tuất, 69 tuổi, Chi hội trưởng người cao tuổi thôn nhớ lại: Khoảng năm 1954, thôn Xuân Lộc chỉ có 13 hộ dân, người dân chủ yếu sống bằng nghề chài lưới trên sông. Dần dần về sau, ngư dân vạn chài tập trung về đông hơn khoảng 30 - 40 hộ dân. Năm 1963, thôn Xuân Hồi được thành lập, chính quyền địa phương đã cấp đất ở, làm giấy tờ cho các hộ dân cư trú tại nơi đây. “Từ nôốc năm ván, nôốc bảy ván, ngư dân làng Xuân Lộc đã phát triển được một đội tàu đánh bắt xa bờ hùng hậu như ngày nay với cả trăm chiếc thuyền”, ông Tuất cho hay.

Cuộc sống đổi thay từng ngày

Trưởng thôn Xuân Lộc, ông Nguyễn Ngọc Gản cho biết: Đến nay, thôn Xuân Lộc có khoảng 162 hộ với gần 1.200 nhân khẩu, bà con trong thôn chủ yếu làm nghề đánh bắt thủy hải sản trên sông, trên biển. Toàn thôn hiện có 75 chiếc tàu thuyền từ 200 đến 440 CV để đánh bắt thủy sản xa bờ. Nhiều hộ gia đình đã đóng mới tàu thuyền có công suất lớn để bám biển dài ngày, vươn ra ngư trường Hoàng Sa, Trường Sa. Nhìn chung, cuộc sống của ngư dân nơi đây đang đổi thay từng ngày nhờ tinh thần đoàn kết, bám biển vươn khơi.

Để mưu sinh và nâng cao đời sống, ngay từ những năm 1995, các ngư dân như Hoàng Văn Phọt, Nguyễn Đình Thảo, Nguyễn Văn Hảo đã đầu tư tiền của, mạnh dạn đóng những chiếc thuyền có công suất lớn để vươn khơi xa. Cùng với đó, nhờ giúp đỡ của Đảng và Nhà nước trong việc hỗ trợ máy liên lạc tầm xa, bảo hiểm ngư dân và nhận thấy hiệu quả thiết thực của việc đánh bắt trên ngư trường xa, nên thời gian qua, bà con trong thôn đã tích góp tiền, vay thêm vốn đóng mới tàu thuyền công suất lớn. Do đó, cuộc sống của ngư dân làng biển Xuân Lộc phát triển từng ngày, nhiều hộ gia đình đã trả được nợ ngân hàng, xây được nhà cao tầng và mua sắm thêm nhiều ngư lưới cụ phục vụ cho việc đánh bắt. Hiện, ở thôn Xuân Lộc có khoảng 30 ngôi nhà cao tầng, khang trang, 60% hộ khá, giàu nhờ phát triển nghề biển; toàn thôn chỉ còn 4 ngôi nhà tạm.

Không chỉ quan tâm đến phát triển kinh tế, người dân thôn Xuân Lộc đang nâng cao các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao. Hằng năm, các tổ chức đoàn thể trong thôn đã có kế hoạch hoạt động, tuyên truyền thông qua buổi văn nghệ, hoặc hội họp từ đó vừa đẩy mạnh chất lượng phong trào, để ngư dân nâng cao nhận thức. Đặc biệt, thôn không có tệ nạn xã hội, không có đơn thư khiếu nại, khiếu kiện, an ninh trật tự được đảm bảo. Dọc theo trục đường chính, bà con đã “đồng sức đồng lòng xây dựng được đường điện chiếu sáng; hệ thống nước sạch đã chảy về tận thôn thông qua chính sách Nhà nước và nhân dân cùng làm. Đặc biệt để duy trì và phát triển nét văn hóa làng biển, hằng năm, tại Nhà văn hóa thôn, Hội người cao tuổi thôn tổ chức các hoạt động truyền thống của làng như lễ hội Đua thuyền vào Rằm tháng Giêng để cầu bình an, “cá được ruốc đầy, thuyền yên biển lặng”…

Bám biển để làm giàu

Để phát huy hiệu quả nghề biển, làm giàu từ biển, Hợp tác xã Ngư nghiệp Xuân Lộc đã ra đời, tạo điều kiện thuận lợi cho các ngư dân bám biển, phát triển sản xuất. Tinh thần đoàn kết được thể hiện rõ ở mỗi gia đình, mỗi tổ đoàn kết, đó là việc cùng nhau chung vốn đóng mới tàu có công suất lớn để vươn ra ngư trường xa. Được sự quan tâm, phối hợp, giúp đỡ của Đồn Biên phòng Cảng Giang, chính quyền, các tổ chức đoàn thể trong thôn đã nâng cao công tác tuyên truyền, vận động ngư dân về ý thức chủ quyền biển đảo. Hiện, toàn thôn Xuân Lộc đã thành lập được 21 tổ đoàn kết để bám biển, trong đó có 4 tổ đánh bắt gần bờ, 17 tổ đánh bắt xa bờ đã phát huy hiệu quả trong việc khai thác, đánh bắt thủy sản và cứu hộ, cứu nạn mỗi khi biển động. Trong những năm qua, chính quyền, đoàn thể cùng nhân dân đã đoàn kết, giúp đỡ nhau khi gặp khó khăn, hoạn nạn. Cùng với đó, nhiều hộ gia đình khá giả đã giúp đỡ, hỗ trợ, cho mượn tiền không tính lãi để các hộ nghèo, khó khăn mua sắm thêm ngư lưới cụ hay đóng mới tàu thuyền. Tiêu biểu có hộ gia đình anh Nguyễn Văn Hiệp, Tổ trưởng tổ hợp tác xã Hồng Xuân; gia đình anh Nguyễn Văn Trung… là những hộ sản xuất tiêu biểu trong thôn, mỗi năm thu nhập hàng trăm triệu đồng từ biển, qua đó vừa giải quyết việc làm cho hàng chục người lao động, vừa hỗ trợ, giúp đỡ vốn, kinh nghiệm cho các gia đình khác. Ngoài phát triển nghề biển, đến nay ở thôn Xuân Lộc đã có gần 40 người đi xuất khẩu lao động ở các nước. Có thể nói, cùng với nguồn vốn có được trong sản xuất thì nguồn tiền từ nước ngoài gửi về đã góp phần mua sắm, đóng mới thêm nhiều tàu thuyền để ổn định cuộc sống và vươn lên làm giàu.

Với những nỗ lực trong phát triển kinh tế nhằm nâng cao đời sống nhân dân, đến nay, bộ mặt cơ sở hạ tầng ở thôn Xuân Lộc đang ngày càng khởi sắc, thôn đã đạt danh hiệu Khu dân cư tiên tiến. Trong thời gian tới, chính quyền và nhân dân thôn Xuân Lộc quyết tâm, phấn đấu đạt danh hiệu Khu dân cư văn hóa. Một mùa xuân mới lại về trên quê hương làng biển Xuân Lộc.

Xuân Thi