Với sự hiện diện của hàng chục nhà khoa học đến từ 18 quốc gia trên thế giới, trong đó có nhiều Viện sĩ, GSTSKH danh tiếng trên lĩnh vực công nghệ thông tin, đây được xem Hội nghị tin học lớn nhất từ trước tới nay ở tỉnh ta và cả khu vực miền Trung.

Trước ngày diễn ra sự kiện này, chúng tôi đã được GS Nguyễn Ngọc Thành tiếp chuyện ngay tại nhà riêng ở xã Quảng Hưng huyện Quảng Trạch. Ấn tượng đầu tiên mà chúng tôi thấy ở người GS trẻ này chính là tình cảm thân thiết, gần gũi với quê hương, nguồn cội. GS Thành được Tổng thống Ba Lan đặc cách vừa có quốc tịch Ba Lan vừa giữ nguyên quốc tịch Việt Nam và đó cũng là ý nguyện của GS. Dù đã bước chân đi khắp thế giới, qua hàng vạn ki-lô-mét đường phố, núi rừng, sông biển ở đất khách quê người nhưng GS Thành vẫn thấy con đường đáng nhớ nhất là những con đường làng trên quê hương Việt Nam, con đường thủa thiếu thời dẫn ông tới ngôi trường làng. Ông nói: Ngôi nhà ngói đơn sơ có đồng lúa xanh, có cây khế, cây cau, giếng nước, có hình bóng người thân gia đình, bà con xóm giềng đưa đến cho ông nhiều cảm xúc nhất. Khi chưa gặp ông, tôi cứ hình dung sẽ gặp một vị cao niên ít ra tuổi cũng gần 60 mái tóc đã điểm bạc nhưng thật bất ngờ khi trước mắt tôi là một GS tuổi mới ngoài bốn mươi. Câu chuyện của vị GS trẻ thu hút tôi ngay từ câu mở đề. Thế hệ chúng tôi lớn lên trên đất Quảng Bình những ngày đánh Mỹ. Những năm đó, chúng tôi phải đội mũ rơm đi học cấp một, cấp hai trường làng tại xã Quảng Hưng.

Lên lớp 8, thế hệ học trò chúng tôi chứng kiến đợt nhập tỉnh Bình Trị Thiên. Tôi được vào học lớp chuyên toán tại Trường Quốc học Huế. Lúc ấy, có sự khác biệt về trình độ giữa hai loại hình đào tạo - chúng tôi từ Quảng Bình vô mới lớp 9 còn các bạn Huế đã lớp 11 - Có khi thầy giáo cử một bạn Huế dạy lại chúng tôi thế là tính tự ái tuổi học trò trỗi dậy. Tôi đề ra quyết tâm phải học thật tốt bằng mọi giá để không thua kém bạn. Vậy là một cuộc thi đua ngầm được tôi duy trì. Tôi muốn chứng minh cho các bạn tại Huế hiểu rằng, học sinh Quảng Bình là những người có khả năng học giỏi. Tốt nghiệp cấp 3 (nay là THPT) với loại xuất sắc, tôi được Nhà nước cho du học tại Ba Lan. Lúc này một tâm lý khác xuất hiện trong tôi là bằng mọi giá không để người nước ngoài xem thường người Việt Nam. "GS đến với công nghệ thông tin do sự tình cờ hay được tư vấn hướng nghiệp?" - Tôi hỏi. GS Thành cho biết: Đó là sự may mắn tình cờ. Hồi đó tại Ba Lan tôi được phân về học tại khoa Toán ứng dụng Trường Đại học Bách khoa. Trường này cũng có khoa Máy tính. Vốn là thanh niên hiếu động thích làm quen với những điều mới lạ, tôi thấy từ máy tính có nghĩa là máy biết tính toán như người nên mạnh dạn bỏ khoa Toán ứng dụng xin vào học ở khoa Máy tính. Những năm 70-80 của thế kỷ hai mươi, có nhiều buổi học kèm theo đói. Ước mơ muốn có một bữa cơm no trở nên khó khăn với những học sinh nghèo. Sang Ba Lan du học thủa ban đầu hàng rào ngôn ngữ gây không ít khó khăn cho tôi. Buổi đầu khi chập chững bước vào con đường nghiên cứu khoa học do chưa quen nên một số công trình bị hội đồng nghiên cứu khoa học gạt đi. Tôi đã xác định rằng, thất bại là động lực của những người làm khoa học và tiếp tục học hỏi, chiến thắng mọi thất bại để minh chứng cho bạn bè quốc tế hiểu người Việt Nam có đầy đủ nghị lực, niềm tin để làm chủ tri thức về công nghệ thông tin. Tôi có một niềm đau đáu hướng về Tổ quốc Việt Nam và quê hương Quảng Bình...

Dòng họ, mà cụ thể là cố nội của GS là một nhà khoa bảng đỗ đạt cao. Cha ông là một giáo viên dạy toán rất tâm huyết và chính ông cụ đã truyền cho GS niềm say mê học tập ngay từ khi còn nhỏ. GS Nguyễn Ngọc Thành đã đạt được nhiều thành tựu rực rỡ trong sự nghiệp nghiên cứu khoa học: Được nhận bằng tiến sĩ khi mới 26 tuổi, được phong hàm PGS năm 2002, phong hàm GS năm 2006 khi mới 43 tuổi. Ông còn có 2 bằng phát minh được công bố năm 2006. GS Nguyễn Ngọc Thành là thành viên cao cấp của tổ chức lớn nhất thế giới về máy tính IEEE, ACM (Mỹ), Phó chủ tịch các tổ chức KE S (Anh), Phó chủ tịch tổ chức l SAI (Mỹ) ... Ông là tổng biên tập tạp chí khoa học tại Thụy Sĩ, là thành viên ban biên tập của 20 tạp chí quốc tế và 10 kỷ yếu hội thảo quốc tế, là tác giả và đồng tác giả của 11 cuốn sách, hơn 170 công trình khoa học đã được công bố ở Ba Lan và các nước trên thế giới, là giảng viên của trên 30 trường đại học có uy tín của các châu lục trên toàn thế giới. Ông cũng là người sáng lập Hội thảo quốc tế hàng năm mang tên "Các hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu thông minh" lần đầu tổ chức tại Đại học Quảng Bình, lần thứ hai sẽ được tổ chức tại Đại học Huế (2010) và có rất nhiều thành tựu khoa học khác...

Ông tâm sự: Ước mơ của tôi là mong sao thế hệ trẻ trên quê hương Quảng Bình sớm tiếp cận với các nhà khoa học nổi tiếng thế giới. Tôi luôn động viên các em sinh viên hãy mạnh dạn đặt câu hỏi khi tiếp cận với các nhà khoa học, cần cho họ biết rằng thế hệ trẻ Quảng Bình có nhiều người tài năng. Lãnh vực tin học còn có rất nhiều điều để khám phá phát minh và ứng dụng. Tôi biết trong số các sinh viên Đại học Quảng Bình cũng có bạn xuất thân từ gia đình nghèo nhưng luôn khao khát được học tin học như chúng tôi ngày trước nên tôi đã liên hệ với chính phủ một nước có công nghệ thông tin phát triển xin học bổng đào tạo tiến sĩ tin học cho sinh viên Đại học Quảng Bình. Tôi đã có kế hoạch giúp đào tạo nghiên cứu sinh cho các em sinh viên Quảng Bình với hy vọng sẽ mang đến cho thế hệ trẻ Quảng Bình một niềm tin làm chủ công nghệ thông tin góp phần vào công cuộc CNH, HĐH quê hương. Từ Ba Lan xa xôi, tôi luôn nghĩ về Việt Nam, nghĩ về vùng gió lào cát trắng quê hương mình. Đặc biệt 3 tháng trước ngày diễn ra Hội nghị tin học quốc tế lần đầu tổ chức tại Đại học Quảng Bình tôi đã dành thời gian cho công việc này khá nhiều. Trên 240 bài nghiên cứu khoa học từ 27 quốc gia gửi đến, tôi đã biên tập, chọn bài, chọn nhà khoa học phản biện, viết thư cám ơn, gửi thông tin cho các nhà xuất bản... rồi liên lạc chuẩn bị khâu hậu cần. Tôi rất tin chuyến du lịch bên lề hội nghị thăm danh lam thắng cảnh trên quê hương Quảng Bình như Di sản thiên nhiên thế giới Phong Nha - Kẻ Bàng cùng đường Hồ Chí Minh huyền thoại và biết bao cảnh đẹp khác sẽ làm cho các nhà khoa hoc thế giới ngưỡng mộ, thán phục để Quảng Bình là địa danh mãi mãi đi vào tâm thức của các nhà khoa học quốc tế...

Trò chuyện với giáo sư dẫu chỉ có một giờ ngắn ngủi nhưng tôi tin rằng, Hội nghị quốc tế về tin học lần đầu tiên tố chức trên quê hương Quảng Bình sẽ mở ra tương lai tươi sáng đối với sự phát triển của công nghệ thông tin tỉnh nhà trên bước đường thực hiện công cuộc CNH, HĐH.

Theo PHAN HÒA