Nhiều tuyến đường thi công ì ạch
Năm 2003 thị xã Ðồng Hới được công nhận là đô thị loại III, tỉnh Quảng Bình đã triển khai quy hoạch và phát triển hệ thống đường giao thông nội thành, trong đó có tuyến đường rộng 36 m nối từ đường Trần Hưng Ðạo và đường Lê Lợi. Ðây là công trình được kỳ vọng sẽ mở rộng diện tích thành phố về phía tây với các khu đô thị mới, các công trình văn hóa, công viên phục vụnhu cầu giải trí của nhân dân. Tuyến đường được khởi công xây dựng từ năm 2003 nhưng đến nay vẫn chưa hoàn thành, mặc dù trước đó UBND tỉnh Quảng Bình đã có quyết định cho phép kéo dài tiến độ hoàn thành dự án trong quý I-2009. Nguyên nhân chính là công tác đền bù giải phóng mặt bằng (GPMB) chưa xong. Cụ thể: ba hộ dân ở phường Ðức Ninh Ðông và sáu hộ ở phường Nam Lý chưa giải tỏa được nên việc thi công ách tắc.
Một dự án quan trọng khác cũng nằm trong tình trạng "giẫm chân tại chỗ" đó là đường Nam Lý - Trung Trương nối đông - tây TP Ðồng Hới. Tuyến đường rộng 22 m này đã được Dự án ARCD Quảng Bình đầu tư xây dựng mười năm trước nhưng do không giải phóng được mặt bằng toàn tuyến nên việc thi công bị đình trệ. Dự án kết thúc, tuyến đường dang dở từ đó đến nay đã gây ra bao phiền toái cho người dân trong khu vực. Tháng 7-2009, Sở Giao thông vận tải (GT-VT) Quảng Bình đã khởi công xây dựng giai đoạn 1 của tuyến đường nhưng do vướng mặt bằng nên vẫn đang loay hoay tìm phương án xử lý.
Ngay khi cầu Nhật Lệ hoàn thành cách đây năm năm, chủ trương mở rộng thành phố Ðồng Hới về phía đông đã được lãnh đạo tỉnh Quảng Bình và TP Ðồng Hới đặt ra. Dự án xây dựng tuyến đường rộng 60 m chạy dọc xã Bảo Ninh là biểu hiện cụ thể hóa của chủ trương ấy. Thế nhưng đã nhiều năm trôi qua, tuyến đường có quy mô và được đầu tư bài bản nhất tỉnh Quảng Bình hiện vẫn đang ở trên... văn bản vì chưa giải phóng được mặt bằng.
Nhiều ngôi trường dở dang
Hàng loạt các trường học ở huyện miền núi Minh Hóa được khởi công từ năm 2007 để thay cho các lớp học tạm bợ dột nát. Ðến cuối quý III-2009, nhiều công trình vẫn dang dở, chủ đầu tư (UBND xã) lao đao vì không biết tìm nhà thầu ở đâu. Ðó là các công trình: Trường tiểu học Liêm Hóa (nhà hai tầng, sáu phòng học) khởi công ngày 20-9-2007, theo kế hoạch hoàn thành ngày 31-11-2007 nhưng cho đến giữa năm 2009 ngôi trường chỉ trơ mấy bức tường tầng một. Chủ thầu xây dựng, ông Ðinh Ô Phăng, Giám đốc Công ty TNHH đầu tư xây dựng PL (đóng tại thị trấn Quy Ðạt, Minh Hóa) thì "lặn mất tăm". Trước đó, vị giám đốc này đã kịp ký với UBND xã Yên Hóa (Minh Hóa) để xây dựng Trường tiểu học Tân Kiều với số vốn 614 triệu đồng nhưng cũng chỉ xây thô xong tầng một rồi... "chạy làng".
Cũng trong tình trạng tương tự, UBND xã Tân Hóa (Minh Hóa) đang "dở khóc dở cười" với hai công trình Trường tiểu học Tân Hóa và Trường mầm non Cổ Liêm. Hai công trình đều do Công ty cổ phần xây dựng thương mại Quy Ðạt (đóng ở thị trấn Quy Ðạt) do ông Nguyễn Văn Hùng làm giám đốc trúng thầu và... ngừng thi công. Trong khi đó, chủ đầu tư đã cho nhà thầu ứng hơn 50% vốn đầu tư đối với các công trình.
Lại có những công trình ở huyện nghèo nhất tỉnh Quảng Bình này, sau lễ khởi công hoành tráng là chỉ hoàn thành... phần móng (Trường mầm non Phú Nhiêu xã Thượng Hóa, Trường mầm non Tân Sum xã Hóa Hợp). Trong khi đó, học sinh phải chen nhau trong những ngôi trường tạm bợ, dột nát. Sau nhiều lần chỉ đạo từ UBND tỉnh và các ngành chức năng, cảnh trớ trêu đang từng bước được khắc phục.
Nguyên nhân làm chậm tiến độ
Theo Trưởng Ban quản lý Dự án khu vực chuyên ngành GT-VT Quảng Bình Lê Quang Minh, các dự án xây dựng giao thông trên địa bàn thành phố Ðồng Hới thời gian qua gặp nhiều khó khăn trong việc bồi thường GPMB, trước hết là do các chế độ, chính sách có nhiều thay đổi, trong khi đó khung giá chưa rạch ròi nên khó áp vào từng trường hợp cụ thể. Thứ hai là sự tác động của giá đất trên thị trường đến tâm lý của người dân trong diện đền bù, giải tỏa. Chẳng hạn giá đền bù áp dụng chưa xong nhưng giá đất trên thị trường tăng cao khiến người dân không chịu nhận theo giá đã áp, lại phải chờ đợi để xin ý kiến chỉ đạo giải quyết hoặc phương án bổ sung. Thứ ba là một số hộ dân cố tình không chấp hành chủ trương, chính sách của Nhà nước trong việc xây dựng các công trình hạ tầng, dù đã áp giá với khung cao nhất nhưng vẫn chưa chịu nhận tiền, di dời. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình Nguyễn Ðảng, cho biết, sự phối hợp giữa chủ đầu tư và các cơ quan chức năng trong việc kiểm kê, áp giá bồi thường giải phóng mặt bằng không đồng bộ, chặt chẽ và thực hiện thiếu quyết liệt cũng là nguyên nhân dẫn đến tình trạng các công trình xây dựng giao thông bị ách tắc.
Ðối với việc xây dựng trường học ở huyện Minh Hóa, hầu hết các công trình đều được giao cho UBND xã làm chủ đầu tư, do năng lực cán bộ yếu, chưa nắm vững các quy định của Nhà nước về quản lý đầu tư xây dựng nên triển khai dự án lúng túng, xảy ra nhiều sai sót, làm chậm tiến độ đề ra. Ðiều đáng nói là các xã mặc dù biết mình không có cán bộ có trình độ chuyên môn để quản lý đầu tư XDCB, nhưng họ vẫn "ôm" để quản lý mà không thuê tư vấn quản lý dự án. Bên cạnh đó, nhiều chủ đầu tư thiếu minh bạch, rõ ràng trong khi chọn lựa nhà thầu thi công nên để cho nhà thầu không đủ năng lực vẫn trúng thầu.
Ðể tháo gỡ vấn đề này, mới đây Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình Nguyễn Ðảng đã chủ trì cùng các ngành liên quan kiểm tra một số công trình giao thông trọng điểm trên địa bàn TP Ðồng Hới để chỉ đạo giải quyết dứt điểm các vướng mắc: yêu cầu UBND thành phố Ðồng Hới hoàn thành hồ sơ áp giá GPMB bổ sung đối với các hộ còn lại để giải tỏa, lấy mặt bằng cho nhà thầu thi công. Ðối với các dự án do xã làm chủ đầu tư, trước khi phê duyệt dự án cơ quan có trách nhiệm yêu cầu chủ đầu tư xác định đơn vị tư vấn quản lý dự án để đưa luôn vào quyết định phê duyệt. Ðồng thời, việc lựa chọn nhà thầu phải được minh bạch hóa để tránh những doanh nghiệp "ảo" như đã từng xảy ra.
