Năm 2016, các chính sách hỗ trợ nước sinh hoạt, đất ở và sản xuất, đầu tư các xã biên giới, hỗ trợ trực tiếp cho người dân vùng khó khăn, Chương trình 135, Nghị quyết 30a... đã được thực hiện đồng bộ, tạo sự chuyển biến đáng kể về cơ cấu kinh tế theo hướng sản xuất hàng hóa ở vùng đồng bào DTTS và miền núi trên địa bàn tỉnh. Hệ thống kết cấu hạ tầng được quan tâm đầu tư, làm thay đổi diện mạo nông thôn miền núi. Bên cạnh đó, các chương trình, chính sách về giao thông, thủy lợi, điện lưới, trường học, trạm y tế… đã từng bước xây dựng hệ thống cơ sở hạ tầng đồng bộ, góp phần tích cực thúc đẩy sản xuất phát triển, tạo điều kiện cho hàng hóa thông thương, thực hiện có hiệu quả mục tiêu Chương trình xóa đói giảm nghèo của địa phương. Mặt khác, thông qua nguồn vốn hỗ trợ sản xuất, đồng bào dân tộc được hỗ trợ giống cây trồng, vật nuôi, thiết bị máy móc, công cụ sản xuất cùng với việc áp dụng tiến bộ kỹ thuật, chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi, góp phần nâng cao năng suất và sản lượng, từng bước cải thiện đời sống Nhân dân, đặc biệt là đồng bào DTTS.

Đến nay, hệ thống phát thanh phủ sóng trên 100% địa bàn, hơn 80% được phủ sóng truyền hình; gần 100% số xã có trường tiểu học, trong đó 29,71% đạt chuẩn Quốc gia; 100% số xã có trạm y tế với trên 31,25% trạm y tế đạt chuẩn Quốc gia; 100% số người nghèo được cấp Thẻ Bảo hiểm Y tế. Hệ thống bệnh viện tuyến tỉnh, huyện, xã được đầu tư, phát triển, góp phần giúp đồng bào DTTS và miền núi, nhất là các xã đặc biệt khó khăn được tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe cơ bản, khống chế các dịch bệnh như sốt rét, bướu cổ, lao, tỷ lệ trẻ em suy dinh dưỡng giảm xuống dưới 25%.
Mặt khác, các giá trị văn hóa dân tộc luôn được chú trọng bảo tồn, phát huy, góp phần nâng cao đời sống văn hóa vật thể và phi vật thể của đồng bào dân tộc. Nhiều gia đình, thôn, bản, khu dân cư ở vùng dân tộc và miền núi được công nhận là gia đình, đơn vị văn hóa. Cùng với đó, các thiết chế văn hóa ở cơ sở được duy trì và phát triển, đặc biệt thiết chế gia đình, dòng họ, thôn, làng trong xã hội truyền thống được chắt lọc và các tri thức tộc người, tri thức địa phương được vận dụng trong công tác xây dựng nông thôn mới… Ngoài ra, các địa phương vùng dân tộc và miền núi cũng đã chú trọng nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, nâng tỷ lệ người trong độ tuổi lao động qua đào tạo đạt khoảng 15%, trong đó trên 3,0% có trình độ đại học. Đặc biệt, một số huyện đã có các biện pháp hỗ trợ đào tạo nghề, góp phần giải quyết việc làm tại chỗ, xuất khẩu lao động nên tình trạng thanh niên không có việc làm ở nông thôn vùng dân tộc và miền núi giảm đáng kể.

Tuy nhiên, tình hình vùng dân tộc và miền núi vẫn còn gặp nhiều khó khăn, bất cập, nhất là sản xuất ở một số địa phương vẫn chậm phát triển, năng suất, chất lượng còn thấp, chưa tương xứng với tiềm năng, thế mạnh của vùng; hệ thống kết cấu hạ tầng thiết yếu ở địa bàn vùng sâu, vùng xa thiếu và thấp kém; đồng bào nhiều địa phương chưa được tiếp cận, hưởng thụ các dịch vụ về y tế, giáo dục, văn hóa, xã hội, dịch bệnh xảy ra ở một số nơi. Bên cạnh đó, chính sách dân dộc và các văn bản hướng dẫn thực hiện đôi lúc còn thiếu kịp thời, đồng bộ nên gây khó khăn cho địa phương trong quá trình triển khai; nguồn lực thực hiện chính sách cơ bản chưa đáp ứng nhu cầu; việc phân công cơ quan chủ trì quản lý, triển khai chính sách không nhất quán, cơ chế phối hợp chưa rõ ràng nên việc tổ chức thực hiện khá bất cập, tốn kém...

Năm 2017, các cấp, các ngành và địa phương tiếp tục triển khai các chính sách dân tộc và miền núi, nâng cao hiệu lực, nâng cao chất lượng quản lý Nhà nước về công tác dân tộc; rà soát, đánh giá thực trạng để tham mưu cho UBND tỉnh phê duyệt một số chỉ tiêu thực hiện các mục tiêu thiên niên kỷ đối với đồng bào DTTS trên địa bàn tỉnh. Bên cạnh đó, các cấp, các ngành và địa phương theo dõi, nắm tình hình vùng đồng bào dân tộc và tổng hợp kết quả thực hiện các chính sách để kịp thời tham mưu, phối hợp giải quyết những khó khăn, vướng mắc ở cơ sở; tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc triển khai các chính sách dân tộc nhằm chấn chỉnh kịp thời những sai sót trong quá trình thực hiện, đảm bảo các nguồn vốn được sử dụng đúng đối tượng, đúng mục đích, hiệu quả; đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật, thực hiện tốt các chính sách trợ giúp pháp lý cho đồng bào dân tộc; giải quyết kịp thời các đơn thư, tố cáo khiếu nại của đồng bào, Nhân dân trên địa bàn về các vấn đề liên quan đến chính sách dân tộc, công tác dân tộc; chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ về công tác dân tộc cho cán bộ, công chức, nhất là cán bộ người DTTS...

Mai Anh