Cụ thể, các đơn vị sự nghiệp công lập đã tạo quyền tự chủ, chủ động cho đơn vị trong việc quản lý chi tiêu tài chính; từng bước giảm bớt sự can thiệp của cơ quan quản lý ở cấp trên; thu nhập của người lao động được cải thiện, phân phối tiền lương gắn với hiệu quả chất lượng công việc thông qua quy chế chi tiêu nội bộ... Hiện nay, trên địa bàn tỉnh, tất cả đơn vị sự nghiệp công lập đều xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ, giải pháp thực hiện quy chế chi tiêu nội bộ nhằm mục đích tăng thu, tiết kiệm chi và đạt được hiệu quả cao nhất trong hoạt động. Hầu hết các đơn vị sự nghiệp công lập có thu thực hiện cơ chế tự chủ đều chú trọng giải pháp tăng thu, đặc biệt là thu từ hoạt động dịch vụ, tiết kiệm chi phí đầu vào, chi thường xuyên để từng bước cải thiện thu nhập cán bộ, viên chức và người lao động, tích lũy để tăng cường cơ sở vật chất. Về giải pháp tăng thu được thực hiện công khai, dân chủ, trong đơn vị; xây dựng kế hoạch, phương án thực hiện nhằm mở rộng hoạt động, phát triển nguồn thu sự nghiệp; chú trọng đến giải pháp tài chính để động viên cán bộ, viên chức; tạo điều kiện thuận lợi cho khách hàng tham gia vào dịch vụ...

Đối với tiết kiệm chi, lãnh đạo các đơn vị sự nghiệp công lập quán triệt, tuyên truyền và vận động cán bộ, viên chức thực hiện tốt việc thực hành tiết kiệm, chống lãng phí bằng biện pháp, giải pháp cụ thể, thiết thực tùy tình hình thực tế và tính chất công việc của mỗi cá nhân, bộ phận, tổ chức. Các đơn vị đã chủ động trong việc rà soát, sắp xếp lại bộ máy hoạt động tinh gọn, tiết kiệm chi phí... Có thể khẳng định, qua gần 10 năm thực hiện cơ chế tài chính theo Nghị định 43/2006/NĐ-CP của Chính phủ trên địa bàn tỉnh, số đơn vị có tiết kiệm được đạt khoảng 80%; một số đơn vị có hệ số thu nhập tăng thêm từ 01 - 02 lần...

Mặc dù đã có những tiến bộ nhất định nhưng quá trình thực hiện Nghị định 43/2006/NĐ-CP cũng cho thấy, các đơn vị sự nghiệp công lập chưa được giao quyền tự chủ một cách đầy đủ, do đó còn hạn chế trong việc phát triển mở rộng, nâng cao chất lượng cung ứng dịch vụ công, thu nhập cho người lao động, phấn đấu giảm yêu cầu hỗ trợ tài chính từ phía Nhà nước. Cụ thể như việc giao quyền tự chủ tài chính chưa khuyến khích các đơn vị để có đủ điều kiện phấn đấu tự chủ về chi thường xuyên và chi đầu tư; phân bổ kinh phí ngân sách Nhà nước vẫn thực hiện theo định mức chung, thiếu sự gắn kết giữa giao nhiệm vụ tương ứng với giao kinh phí; chưa khuyến khích đúng mức các đơn vị tăng thu, giảm chi ngân sách Nhà nước cấp. Bên cạnh đó, các đơn vị sự nghiệp công không thể hạch toán đầy đủ chi phí, có tích lũy để tái đầu tư phát triển, nâng cao khả năng cung cấp dịch vụ sự nghiệp công một cách bền vững. Đặc biệt, việc định giá một số loại dịch vụ công ở mức thấp đã hạn chế sức hấp dẫn các thành phần kinh tế khác cùng tham gia đầu tư cung ứng dịch vụ công.

Để tiếp tục đổi mới cơ chế quản lý, cơ chế tài chính các đơn vị sự nghiệp công lập trong thời gian tới, tỉnh đã đưa ra một số giải pháp trọng tâm cần thực hiện như: Tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục về đổi mới cơ chế quản lý tài chính đơn vị sự nghiệp công sâu rộng trong đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và Nhân dân nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm, thống nhất trong hành động của từng cấp, ngành, góp phần đẩy nhanh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; đẩy mạnh phân cấp, thực hiện trao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm cho các đơn vị sự nghiệp công lập; đồng bộ về tổ chức thực hiện nhiệm vụ, nhân lực, tài chính trên cơ sở có tính đến đặc điểm từng loại hình đơn vị, khả năng và nhu cầu thị trường, trình độ quản lý; chịu trách nhiệm giải trình với xã hội, Nhà nước về việc thực hiện tự chủ và có cơ chế giám sát, kiểm tra các đơn vị tự chủ bảo đảm thực hiện đúng nhiệm vụ được giao.

Bên cạnh đó, tỉnh tiếp tục đổi mới phương thức giao dự toán kinh phí đối với các đơn vị cung cấp dịch vụ công cơ bản, phục vụ đối tượng chính sách theo hướng Nhà nước đặt hàng cung cấp sản phẩm, dịch vụ; từng bước tính đúng, đủ các khoản chi phí hợp lý cung cấp dịch vụ sự nghiệp công, phù hợp với thị trường và khả năng của ngân sách Nhà nước; đổi mới cơ chế tài chính công đối với nhóm các đơn vị sự nghiệp công lập, cung cấp dịch vụ sự nghiệp công có khả năng xã hội hóa cao, tự bảo đảm toàn bộ chi phí hoạt động như trung tâm văn hóa - thể thao, trường đại học, cơ sở dạy nghề, cơ sở y tế....

Ngoài ra, địa phương cũng thực hiện minh bạch hóa các hoạt động liên doanh, liên kết của các đơn vị sự nghiệp công lập; đồng thời hoàn thiện chính sánh thu hút nguồn vốn đầu tư từ các thành phần kinh tế, để đầu tư nâng cấp, mở rộng, nâng cao chất lượng và đa dạng hóa dịch vụ công đối với các đơn vị sự nghiệp công lập, trên nguyên tắc không thay đổi nhiệm vụ cung cấp dịch vụ công, bảo đảm quyền sở hữu của Nhà nước, tăng về số lượng, nâng cao về chất lượng dịch vụ công cung cấp, xử lý hài hòa quyền lợi của Nhà nước, người lao động, người dân, nhà quản lý và nhà đầu tư trong khuôn khổ pháp luật.

N.Quý