Theo báo cáo của Sở Tài nguyên và Môi trường cho biết, Quy hoạch thăm dò, khai thác, sử dụng khoáng sản tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2016-2020, tầm nhìn đến năm 2025 bao gồm 49 khu vực mỏ cát, sỏi làm vật liệu xây dựng thông thường với diện tích 355,8 ha và tài nguyên dự báo 12,67 triệu m3. Thực hiện Luật Khoáng sản năm 2010, UBND tỉnh đã cấp 34 Giấy phép khai thác cát, sỏi, làm vật liệu xây dựng thông thường, đang còn hiệu lực. Việc cấp phép khai thác được thực hiện chủ yếu bằng hình thức đấu giá quyền khai thác khoáng sản, đảm bảo được tính công khai, minh bạch và tăng nguồn thu cho ngân sách. Bên cạnh việc ban hành nhiều văn bản chỉ đạo để tăng cường chấn chỉnh công tác quản lý Nhà nước về hoạt động khai thác khoáng sản, đặc biệt là quy định rõ trách nhiệm người đứng đầu chính quyền các cấp trong công tác bảo vệ khoáng sản chưa khai thác trên địa bàn quản lý, thời gian qua, tỉnh cũng đã thường xuyên thanh tra, kiểm tra hoạt động khai thác cát, sỏi lòng sông.

Kết quả cụ thể, từ năm 2015 đến hết tháng 5/2017, toàn tỉnh đã thực hiện 01 cuộc thanh tra, 02 cuộc kiểm tra theo kế hoạch và nhiều cuộc kiểm tra khi có kiến nghị, phản ánh của báo chí và cử tri về hoạt động khai thác cát, sỏi lòng sông. Qua kết quả đã xử phạt vi phạm hành chính đối với 13 trường hợp, với tổng số tiền nộp phạt 73 triệu đồng về các hành vi: Cắm mốc ranh giới khu vực mỏ không đúng quy định; chưa đăng ký ngày hoạt động khai thác với cơ quan có thẩm quyền, khai thác khoáng sản trái phép; vi phạm chủ yếu là hộ gia đình, cá nhân...

Tuy nhiên, hiện có một số tổ chức, cá nhân được cấp phép khai thác cát, sỏi chưa chấp hành nghiêm pháp luật về khoáng sản, chưa trung thực trong việc kê khai sản lượng khai thác thực tế; vấn đề nợ đọng thuế tài nguyên, phí bảo vệ môi trường còn xảy ra. Việc cắm mốc thực địa khu vực mỏ trên sông chủ yếu là mốc gửi trên bờ gây khó khăn cho quản lý. Tình trạng khai thác cát, sỏi lòng sông trái phép vẫn còn xảy ra trên địa bàn tỉnh ở quy mô nhỏ của một số hộ gia đình, chủ yếu vào ban đêm khi lực lượng chức năng không hoạt động tuần tra, kiểm tra và tập trung tại các khu vực chưa đưa vào quy hoạch khoáng sản của tỉnh...

Để chấn chỉnh tình trạng khai thác cát, sỏi trái phép trên địa bàn, thời gian tới, tỉnh yêu cầu các sở, ban, ngành rà soát lại tất cả mỏ khoáng sản đã cấp phép; phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương trong việc xử lý những trường hợp vi phạm, đặc biệt là khai thác cát, sỏi lòng sông trái phép; nâng cao chất lượng đánh giá tác động môi trường, phương án cải tạo, phục hồi môi trường đối với các dự án khai thác khoáng sản nhằm đảm bảo hài hòa giữa khai thác khoáng sản và bảo vệ môi trường; rà soát lại nhu cầu về vật liệu xây dựng trên địa bàn; thường xuyên kiểm tra, thanh tra, theo dõi vấn đề kê khai nộp thuế của tổ chức, doanh nghiệp khai thác khoáng sản, kiên quyết tìm ra các doanh nghiệp khai thác khoáng sản trái phép, khai thác vượt công suất, lợi dụng mua bán hóa đơn, làm thất thu thuế, thất thoát nguồn tài nguyên, ảnh hưởng đến người tiêu dùng...

Song song với đó, các cơ quan, đơn vị và địa phương tăng cường tuần tra, kiểm soát, phát hiện tàu thuyền không có đăng ký, đăng kiểm, đủ điều kiện hoạt động tham gia giao thông đường thủy nhằm giảm bớt tình trạng khai thác, vận chuyển cát, sỏi trái phép; kiểm tra, quản lý nguồn gốc, chất lượng cát, sỏi vận chuyển đi trên đường và tiêu thụ; cung cấp thông tin chính thống cho báo chí minh bạch về công tác quản lý Nhà nước trong lĩnh vực khai thác khoáng sản; mở đợt tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật, vận động người dân, doanh nghiệp chấp hành tốt quy định của pháp luật trong hoạt động khai thác khoáng sản, bảo vệ tài nguyên khoáng sản chưa khai thác trên địa bàn.

Ngoài ra, các huyện, thị xã, thành phố tiếp tục xác định bổ sung quy hoạch khu vực mỏ thuận lợi để cấp cho hợp tác xã khai thác nhằm đảm bảo ổn định cuộc sống người dân, đóng góp ngân sách Nhà nước và quản lý hiệu quả việc khai thác khoáng sản theo đúng quy định của pháp luật.

Minh Huyền