Sau khi chuyển đổi theo Luật HTX năm 2012, các HTX tiếp tục củng cố tổ chức, ổn định và phát triển hoạt động sản xuất kinh doanh, góp phần phát triển kinh tế, ổn định an sinh xã hội địa phương, đảm bảo các mục tiêu, phương hướng, nhiệm vụ đã đề ra. Các HTX nông nghiệp đã chú trọng thực hiện dịch vụ đầu vào cho sản xuất nông nghiệp như tưới tiêu, thủy lợi, nội đồng, giống cây trồng, làm đất, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, quản lý và bảo vệ nội đồng, hướng dẫn kỹ thuật canh tác, thu hoạch sản phẩm… Bên cạnh đó, nhiều HTX đã triển khai việc dồn điền đổi thửa “cánh đồng lớn” để đầu tư máy móc, thiết bị, ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất; mở dịch vụ, kinh doanh tổng hợp, tiêu thụ sản phẩm cho thành viên HTX. Mặt khác, các HTX phi nông nghiệp mạnh dạn đầu tư, đổi mới công nghệ, đa dạng hóa sản phẩm, tìm kiếm đối tác, mở rộng thị trường, duy trì sản xuất, bảo đảm việc làm và thu nhập ổn định cho người lao động. Các HTX thương mại tiếp tục giữ vững hoạt động, đổi mới phương thức kinh doanh, mở rộng thị trường với đa dạng hóa sản phẩm hàng hóa, tìm biện pháp thích ứng với điều kiện của địa phương. Các HTX về môi trường bước đầu đẩy mạnh xã hội hóa công tác bảo vệ môi trường, huy động sức mạnh và ý thức của người dân trong bảo vệ môi trường sống. HTX về quản lý nhà máy nước đã triển khai đầu tư nâng cấp thiết bị, đảm bảo cung cấp kịp thời nước sạch cho người dân... Ngoài việc đáp ứng ngày càng tốt hơn khâu dịch vụ sản xuất, nhiều HTX đã tổ chức cho các thành viên chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng sản xuất hàng hóa, tạo được giá trị và lợi nhuận cao trên một đơn vị diện tích; đưa ngành nghề mới vào sản xuất làm chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp, dịch vụ, giảm tỷ trọng nông nghiệp.

Cùng với đó, các HTX đã huy động nguồn lực để đầu tư khai thác thế mạnh của địa phương vào phát triển sản xuất, giải quyết việc làm, tạo ra sản phẩm phục vụ tiêu dùng nội địa và xuất khẩu như đánh bắt, nuôi, chế biến thuỷ sản, chế biến nông, lâm sản, khai thác sản xuất vật liệu xây dựng, phát triển ngành nghề nông thôn. Mặt khác, các cấp, các ngành và địa phương trên địa bàn tỉnh đã chú trọng xây dựng và nhân rộng những mô hình các HTX mới hoạt động có hiệu quả ở các lĩnh vực như kinh doanh và quản lý chợ, tổng hợp môi trường, dùng nước, chăn nuôi, sản xuất thực phẩm sạch… Ngoài ra, các ngành, địa phương đã triển khai thực hiện tốt chính sách ưu đãi trong việc thành lập mới HTX và bồi dưỡng, đào tạo cán bộ; hỗ trợ 21 máy gặt liên hợp, 01 máy cày cho 22 HTX, 100 máy gieo sạ hàng cho các hộ sản xuất lúa; nâng cấp, sửa chữa nhà xưởng, nâng cao năng lực sản xuất; chuyển giao cơ khí vào sản xuất ngô, lúa, lạc (05 máy); hỗ trợ 15 HTX đầu tư mua sắm máy móc, thiết bị phục vụ sản xuất kinh doanh; trợ giá giống lúa, giống cây trồng, vật nuôi; hỗ trợ thuốc thú y, bảo vệ thực vật... Kết quả, doanh thu bình quân của các HTX đạt 1.500 triệu đồng/năm, tăng 25% so với năm 2013; lợi nhuận bình quân 110 triệu đồng/năm, tăng 20%; thu nhập bình quân của thành viên và người lao động đạt 27 triệu đồng/năm, tăng 10%; đóng góp của khu vực HTX vào tổng sản phẩm địa phương và nền kinh tế từ 02-04%.

Tuy nhiên, một số địa phương nhận thức chưa đầy đủ vị trí, vai trò và tính tất yếu khách quan của kinh tế tập thể nên chưa thực sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, tuyên truyền, vận động phát triển HTX. Phần lớn các HTX đều có quy mô nhỏ, tăng trưởng chưa ổn định, hiệu quả sản xuất kinh doanh chưa cao, đóng góp vào ngân sách tỉnh còn thấp. Các HTX hoạt động còn mang tính hình thức, chưa bảo đảm nguyên tắc tự nguyện, dân chủ, bình đẳng của Luật HTX năm 2012. Nhiều HTX đều khó khăn về vốn đầu tư, sản xuất; thành viên HTX, người lao động gặp khó khăn trong việc góp vốn điều lệ, chưa huy động được vốn góp của xã viên nên thiếu vốn hoạt động, hạn chế việc tổ chức các dịch vụ sản xuất cho hộ thành viên HTX. Bên cạnh đó, trình độ, năng lực quản lý của Hội đồng Quản trị, Ban Giám đốc, cán bộ chuyên môn của các HTX còn hạn chế, mức thu nhập của cán bộ quản lý tại HTX còn thấp nên chưa khuyến khích, động viên gắn bó với HTX...

Để góp phần thúc đẩy kinh tế tập thể phát triển theo đường lối đổi mới của Đảng và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI, các cấp, các ngành và địa phương tiếp tục triển khai, thể chế hóa, hoàn chỉnh hệ thống chính sách hỗ trợ, khuyến khích phát triển HTX, tạo môi trường, điều kiện cho HTX phát huy nội lực vươn lên phát triển; đẩy mạnh công tác tuyên truyền góp phần khẳng định vai trò, vị trí của kinh tế tập thể, nâng cao nhận thức, trách nhiệm đối với việc lãnh đạo, chỉ đạo tham gia xây dựng, phát triển HTX, đồng thời tư vấn, hướng dẫn các tổ chức, cá nhân thành lập các loại hình kinh tế hợp tác, HTX phù hợp với địa phương, ngành nghề, nhu cầu của thị trường. Bên cạnh đó, các ngành, địa phương tổ chức triển khai thực hiện chính sách hỗ trợ, ưu đãi phát triển kinh tế HTX, củng cố và phát triển HTX công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp phù hợp với yêu cầu sản xuất kinh doanh; đổi mới công nghệ và trang thiết bị trong từng HTX; chú trọng liên doanh, liên kết giữa các HTX trong sản xuất, tiêu thụ sản phẩm nông, lâm, thủy sản; tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy Đảng, phát huy vai trò của Ủy ban MTTQVN các cấp và các tổ chức chính trị - xã hội trong việc phát triển HTX; khuyến khích, tạo điều kiện để HTX và các thành phần kinh tế khác đầu tư vào HTX đổi mới công nghệ, thiết bị sản xuất, ứng dụng và chuyển giao tiến bộ khoa học, kỹ thuật nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm hàng hóa, dịch vụ, hạ giá thành, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh và sức cạnh tranh.

Mặt khác, các cấp, các ngành và địa phương lồng ghép, kết hợp các chương trình mục tiêu Quốc gia, chương trình phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh nhằm thu hút các nguồn lực phát triển hình thức tổ chức kinh tế hợp tác; tăng khả năng tiếp cận vốn tín dụng của các hộ nông dân khi tham gia HTX; có chính sách khuyến khích thu hút cán bộ về làm việc tại HTX và các nghệ nhân dạy nghề, truyền nghề cho người lao động, từng bước tiêu chuẩn hóa đội ngũ cán bộ chủ chốt ở một số lĩnh vực, ngành nghề để nâng cao năng lực quản lý, điều hành HTX...

Mai Anh