Từ năm 2011 - 2017, toàn tỉnh đã tiếp nhận 1.958 người CHXAPT về cư trú tại địa phương; giúp đỡ, tạo điều kiện cho 362 người có việc làm, ổn định cuộc sống. Lực lượng Công an các cấp đã tiến hành cấp Chứng minh Nhân dân, Căn cước công dân cho 1.841 người CHXAPT, lập hồ sơ đăng ký cư trú cho 1867 người CHXAPT, đề nghị Tòa án các cấp xóa án tích cho 443 trường hợp.

Để giúp người CHXAPT tái HNCĐ, các sở, ban, ngành, địa phương đã tăng cường tuyên truyền, phổ biến chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đối với người CHXAPT về địa phương cư trú để nâng cao nhận thức, trách nhiệm của chính quyền, tổ chức chính trị, doanh nghiệp, các tầng lớp Nhân dân… tạo sự chuyển biến trong nhận thức, tư tưởng, hướng đến sự đồng thuận trong toàn xã hội quan tâm, tạo điều kiện giúp đỡ đối với người CHXAPT hoàn lương, sớm ổn định cuộc sống, HNCĐ. Bên cạnh đó, các cấp, ngành, đoàn thể đã có sự phối hợp chặt chẽ cùng với cấp ủy, chính quyền các cấp, dòng họ, gia đình người CHXAPT quản lý, giúp đỡ họ về tinh thần và vật chất; tạo điều kiện tìm kiếm việc làm phù hợp, ổn định, từng bước nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, hạn chế được tình trạng bị kẻ xấu lôi kéo, dụ dỗ vi phạm pháp luật, tái phạm tội. Lực lượng Công an cơ sở chủ động gặp gỡ, nắm tình hình, tâm tư, nguyện vọng, hoàn cảnh, khó khăn, vướng mắc, có kế hoạch, biện pháp quản lý, giáo dục, giúp đỡ, động viên, giáo dục đối với từng người CHXAPT, đồng thời tham mưu cho UBND cùng cấp chỉ đạo các cơ quan, đoàn thể tạo điều kiện cho người CHXAPT ổn định cuộc sống.

Mặt khác, căn cứ điều kiện kinh tế - xã hội, đặc điểm tình hình của từng địa bàn, toàn tỉnh đã xây dựng gần 60 mô hình cho người CHXAPT tái HNCĐ. Tiêu biểu là các mô hình “5+1” của thị trấn Nông trường Lệ Ninh, huyện Lệ Thủy; “4 giữ’’ của xã Đại Trạch, huyện Bố Trạch; "Trẻ xông pha, già chung sức" của Công an huyện Lệ Thủy; "Thắp sáng niềm tin", “Vững bước đi lên” của UBND xã Trung Hóa, huyện Minh Hóa... Bên cạnh đó, nhiều người CHXAPT về địa phương đã tích cực phấn đấu rèn luyện, xóa bỏ mặc cảm, cùng với sự giúp đỡ, tạo điều kiện của cấp ủy, chính quyền, đoàn thể, gia đình vươn lên làm giàu, góp phần tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn như: Anh Hoàng Thế An ở thị trấn Đồng Lê, huyện Tuyên Hóa; anh Phạm Thế Anh ở xã Cảnh Dương, huyện Quảng Trạch; anh Nguyễn Văn Thiện ở xã Duy Ninh, huyện Quảng Ninh; anh Lê Văn Chiến ở thôn Phúc Tự Tây, xã Đại Trạch, huyện Bố Trạch; anh Nguyễn Văn Chiến ở xã Cam Thủy, huyện Lệ Thủy; anh Nguyễn Xuân Thủy ở xã Quảng Hòa, thị xã Ba Đồn… Đặc biệt, một số người CHXAPT đã biết khắc phục khó khăn, vươn lên làm giàu, giải quyết việc làm cho những người cùng cảnh ngộ, điển hình như anh Phạm Minh Hoàng ở xã Cảnh Dương, huyện Quảng Trạch, được kết nạp vào Đảng và tín nhiệm bầu làm Bí thư Chi đoàn của thôn Tân Cảnh; anh Đinh Tiến Thiện ở xã Tân Thủy, huyện Lệ Thủy, đã tiếp tục học hết chương trình THPT, thi đỗ vào trường Đại học Quảng Bình, hiện nay là nhân viên Trung tâm Viettel huyện Lệ Thủy, được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam; anh Lê Văn Bằng ở thôn Lương Yến, xã Lương Ninh, huyện Quảng Ninh vay vốn mở trang trại, bình quân thu nhập trên 100 triệu đồng/năm, giải quyết việc làm cho khoảng 10 người CHXAPT trở về địa phương...

Với sự nỗ lực của các cấp, các ngành, địa phương và toàn xã hội, tỷ lệ CHXAPT về địa phương tái phạm hàng năm giảm đáng kể, từ 4,3 % năm 2011 đến nay còn 2,1%. Kết quả đó đã tác động tích cực trong công tác đấu tranh, phòng ngừa, kiềm chế sự gia tăng tội phạm, góp phần đảm bảo tình hình an ninh trật tự trên địa bàn tỉnh.

Tuy nhiên, công tác tiếp nhận, quản lý, giám sát người CHXAPT ở một số địa phương còn thiếu chặt chẽ; các biện pháp thực hiện, mô hình quản lý, giúp đỡ người CHXAPT còn chung chung; việc phát hiện, xây dựng, nhân rộng và duy trì mô hình, điển hình chưa thường xuyên, phát triển không đồng đều giữa các địa phương. Một số tổ chức, đoàn thể, cá nhân được giao nhiệm vụ trong tham gia quản lý, giáo dục, giúp đỡ người CHXAPT tái HNCĐ chưa làm hết trách nhiệm, cá biệt có gia đình người CHXAPT còn thành kiến, thiếu sự hợp tác với chính quyền, đoàn thể trong việc giúp đỡ họ tái HNCĐ. Công tác giáo dục, giúp đỡ cho người tái HNCĐ tìm kiếm việc làm, ổn định đời sống ở một số địa phương chưa được duy trì, hiệu quả còn hạn chế...

Thời gian tới, các cấp, các ngành và địa phương đẩy mạnh công tác tuyên truyền thực hiện Nghị định 80/2011/NĐ-CP với nội dung, hình thức đa dạng, phong phú, chú trọng biểu dương các tập thể, cá nhân tiêu biểu giúp đỡ người CHXAPT tiến bộ, xóa bỏ mọi kỳ thị, mặc cảm, định kiến, phân biệt đối xử; xây dựng, bổ sung các nhiệm vụ, giải pháp cụ thể, phù hợp với đặc điểm của từng đơn vị, địa phương nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác quản lý, trợ giúp pháp lý, đào tạo ngành nghề, giới thiệu việc làm phù hợp cho từng nhóm đối tượng, tạo điều kiện giúp người CHXAPT có việc làm, có thu nhập chính đáng, ổn định cuộc sống. Cùng với đó, các ngành, địa phương tiếp tục duy trì, phát hiện, xây dựng, nhân rộng mô hình tiêu biểu, có hiệu quả trong quản lý, giáo dục, giúp đỡ người CHXAPT; huy động nguồn lực và nghiên cứu thành lập “Quỹ xã hội hỗ trợ tái HNCĐ” phục vụ hoạt động tái HNCĐ đối với người CHXAPT về cư trú tại địa phương. Đặc biệt, lực lượng Công an tiếp tục phát huy vai trò tham mưu, nòng cốt trong phối hợp thực hiện Nghị định 80/2011/NĐ-CP, chủ động nắm chắc tình hình người CHXAPT trở về địa phương, tham mưu cho cấp ủy, chính quyền đề ra giải pháp cụ thể phù hợp để chỉ đạo các cơ quan, ban, ngành, tổ chức đoàn thể ở địa phương triển khai có hiệu quả biện pháp bảo đảm tái HNCĐ cho từng nhóm đối tượng, ở từng địa bàn cơ sở.

Mai Anh