Đến nay, toàn tỉnh có 01 Thư viện tỉnh, 08 thư viện cấp huyện, thành phố, thị xã; 159 tủ sách pháp luật được đặt tại nhà văn hóa xã, phường, thị trấn hoặc trụ sở UBND xã; 1.119 tủ sách được đặt tại tại trụ sở nhà văn hóa thôn, bản, tổ dân phố. Mạng lưới thư viện phát triển từ tỉnh đến các huyện, thị xã, thành phố và các xã, phường, thị trấn; thôn, bản, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh đã góp phần thúc đẩy phong trào tự học tập và rèn luyện ở địa phương ngày càng phát triển, có chiều sâu. Hiệu quả mô hình từ các phòng đọc cơ sở đã giúp cho bà con nông dân có điều kiện tiếp cận với những thành tựu khoa học kỹ thuật ứng dụng vào sản xuất nông - lâm - ngư nghiệp, cập nhật thông tin về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Nhiều tủ sách phụ nữ đã phát huy tác dụng, trở thành nơi sinh hoạt, cùng nhau trao đổi, chia sẻ hạnh phúc gia đình, nuôi dạy con chăm ngoan, học giỏi, giúp chị em phụ nữ ngày càng tự tin hơn trong cuộc sống. Tủ sách các điểm bưu điện - văn hóa xã trở thành trung tâm học tập cộng đồng cho từng đối tượng người dân trong xã.

Bên cạnh đó, tỉnh Quảng Bình đang đẩy mạnh việc thực hiện Quyết định số 3828/QĐ-UBND ngày 29/12/2015 của UBND tỉnh về việc phê duyệt Quy hoạch phát triển ngành Văn hóa Quảng Bình đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030, trong đó quy hoạch phát triển thư viện tỉnh được cụ thể hóa với mục tiêu hoàn thành xây dựng mạng cục bộ của Thư viện tỉnh; đến năm 2020, nguồn dữ liệu của Thư viện tỉnh được kết nối với hệ thống thư viện cấp huyện; có 50 - 70% số tài liệu quý hiếm trong thư viện được số hóa; hoàn thành, đưa vào khai thác, sử dụng Thư viện tỉnh theo hướng quy mô, hiện đại theo mô hình thư viện cấp tỉnh của một số thư viện trong khu vực Bắc Trung Bộ. UBND tỉnh cũng thường xuyên chỉ đạo hệ thống thư viện công cộng quan tâm xây dựng nguồn lực sách báo, thông tin phục vụ cộng đồng, bổ sung sách báo ở Thư viện tỉnh tăng trên 3.000 - 4.000 bản sách/năm và hơn 180 loại báo, tạp chí, đảm bảo phục vụ tốt nhu cầu bạn đọc ở địa phương.

Mặt khác, các sở, ban, ngành trong tỉnh đẩy mạnh công tác tuyên truyền, xây dựng, phát triển thói quen, kỹ năng và phong trào đọc trong các tầng lớp Nhân dân, nhất là thanh niên, thiếu niên, học sinh, sinh viên, chú trọng người dân ở vùng nông thôn, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, góp phần nâng cao dân trí, phát triển tư duy, khả năng sáng tạo, bồi dưỡng nhân cách, tâm hồn, tăng cường ý thức chấp hành pháp luật, hình thành lối sống văn minh, lành mạnh, đẩy mạnh xây dựng xã hội học tập. Các ngành, đơn vị liên quan cũng đã tăng cường hoạt động phục vụ sách báo tại các điểm Bưu điện - Văn hóa xã thông qua việc thực hiện chương trình luân chuyển sách về phục vụ tại các điểm Bưu điện Văn hóa xã trên địa bàn tỉnh theo định kỳ từng năm, Thư viện tỉnh luân chuyển xuống Thư viện huyện 06 tháng/lần, Thư viện huyện luân chuyển đến điểm bưu điện - văn hóa xã 03 tháng/lần.

Song song với mô hình luân chuyển tủ sách cơ sở, việc tổ chức hoạt động các điểm truy nhập internet công cộng miễn phí do Quỹ Bill and Melinda Gates tài trợ cho Thư viện tỉnh và Thư viện các huyện, xã trên địa bàn cũng mang lại hiệu quả cao, tạo cơ hội cho Nhân dân tiếp cận, làm quen với máy tính, intertnet, hướng dẫn người dân khai thác và sử dụng những thông tin bổ ích. Các thư viện trên địa bàn luôn tạo điều kiện, tổ chức nhiều hoạt động thu hút bạn đọc tới sử dụng tài liệu thư viện với nhiều hình thức, dịch vụ mới thiết thực, phù hợp; chú trọng bổ sung vốn tài liệu để phục vụ kịp thời cho bạn đọc, góp phần nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho Nhân dân. Cùng với đó, Thư viện tỉnh, UBND các huyện, thị xã, thành phố đã tổ chức nhiều hoạt động hưởng ứng "Ngày sách Việt Nam", “Tuần lễ học tập suốt đời”, cuộc thi tìm hiểu về sách, trưng bày, triển lãm sách... để phục vụ bạn đọc hiệu quả.

Có thể nói, Pháp lệnh Thư viện ra đời đã khẳng định vai trò, vị trí và tác dụng của thư viện trong đời sống xã hội. Tuy nhiên, một số quy định trong Pháp lệnh Thư viện vẫn còn bất cập nên thực tiễn triển khai chưa mang lại kết quả cao. Hy vọng, Quốc hội sớm hoàn thành việc xây dựng và ban hành Luật Thư viện; Chính phủ chỉ đạo các địa phương đẩy mạnh việc thực hiện Quyết định số 329/QĐ-TTg ngày 15/3/2017 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Đề án phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng đến năm 2020, định hướng đến năm 2030; Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Thông tin và Truyền thông, Vụ Thư viện có chính sách tăng cường tài liệu để nguồn tài liệu luân chuyển ngày càng phong phú, đáp ứng được nhu cầu của Nhân dân; đẩy mạnh công tác tập huấn nghiệp vụ cho cán bộ phụ trách công tác thư viện trong tỉnh để công tác phục vụ Nhân dân ngày càng hiệu quả.

Mai Anh