Để đưa Nghị quyết số 49-NQ/TW của Bộ Chính trị vào cuộc sống, Ban Cán sự Đảng UBND tỉnh đã chỉ đạo UBND tỉnh, các sở, ngành liên quan ban hành nhiều chương trình, kế hoạch triển khai thực hiện, đồng thời tích cực đẩy mạnh công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong lĩnh vực cải cách tư pháp với nhiều hình thức phong phú, phù hợp với từng nhóm đối tượng, địa bàn, góp phần nâng cao nhận thức cho công chức, viên chức, người lao động và các tầng lớp Nhân dân về vị trí, vai trò, ý nghĩa của công tác cải cách tư pháp trong giai đoạn hiện nay. Kết quả, từ năm 2005 - 2019, toàn tỉnh đã tổ chức trên 193.000 hội nghị phổ biến, quán triệt hoặc tập huấn các văn bản pháp luật cho 15.440.000 lượt người; in ấn và phát hành 2.867.000 tài liệu tuyên truyền pháp luật, 18.324 bộ tranh, khẩu hiệu, panô, áp phích có nội dung tuyên truyền pháp luật; tổ chức nhiều cuộc thi, hội thi thu hút trên 150.000 người dự thi, đặc biệt là Cuộc thi viết “Tìm hiểu Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam” thu hút 53 đơn vị trên địa bàn tỉnh tham gia với 67.766 bài dự thi.

Bên cạnh đó, từ năm 2009 đến nay, các sở, ngành có liên quan đã thẩm định, góp ý 28 văn bản quy phạm pháp luật (QPPL), cá biệt của Trung ương, địa phương; tự kiểm tra, kiểm tra theo thẩm quyền 11 văn bản QPPL; thực hiện rà soát 44 văn bản QPPL do HĐND, UBND tỉnh ban hành trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp nhằm thể chế hóa kịp thời, đầy đủ, đúng đắn đường lối của Đảng, cụ thể hóa quy định của Hiến pháp và văn bản pháp luật của Trung ương về xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, pháp luật hình sự, dân sự, bảo đảm quyền con người, quyền tự do, quyền dân chủ. Các cấp uỷ Đảng, chính quyền địa phương cũng luôn quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo công tác xã hội hóa hoạt động công chứng, tạo điều kiện thuận lợi về mọi mặt để phát triển tổ chức hành nghề công chứng tại địa phương, góp phần thực hiện mục tiêu xã hội hóa công chứng theo tinh thần Nghị quyết số 49-NQ/TW của Bộ Chính trị về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020, Nghị quyết số 17/NQ-TW ngày 01/8/2007 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá X về đẩy mạnh cải cách hành chính, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước. Thông qua hoạt động công chứng, đặc biệt là công chứng các hợp đồng, giao dịch đã góp phần tích cực bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, tổ chức trong, ngoài nước khi tham gia giao dịch dân sự, kinh tế, thương mại; phòng ngừa rủi ro và tranh chấp có thể xảy ra; đảm bảo an toàn pháp lý cho giao dịch, làm lành mạnh hóa quan hệ, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Quan trọng hơn, hoạt động công chứng cũng đã góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân, trách nhiệm của công dân, tổ chức khi tham gia các giao dịch dân sự, kinh tế, thương mại, hình thành thói quen sử dụng phương tiện và hình thức hợp pháp để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp và bình đẳng với đối tác trong giao dịch. Tính đến ngày 30/6/2019, các tổ chức liên quan đã thực hiện 196.771 việc làm công chứng với số phí thu được 68,8 tỷ đồng; giám định tư pháp 14.546 vụ việc; trợ giúp pháp lý 21.273 vụ việc cho 21.688 lượt người.

Mặt khác, các cơ quan tư pháp trong quá trình xét xử án đã tập trung giải quyết những vụ án quan trọng, phức tạp mà xã hội quan tâm; thực hiện tốt công tác điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án và hoạt động bổ trợ tư pháp, góp phần nâng cao chất lượng xử án, giảm được các vụ án tồn đọng kéo dài, án quá hạn. Cơ sở vật chất, kỹ thuật của các cơ quan tư pháp đã được chú trọng đầu tư, nâng cấp, từng bước đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Đội ngũ làm công tác tư pháp không ngừng được nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ; giữ gìn tốt phẩm chất đạo đức cách mạng, thực hành tiết kiệm, chống tham nhũng, lãng phí, xây dựng nếp sống văn minh tại cơ quan, đơn vị, nơi ở.

Ngoài ra, các ngành, địa phương trong tỉnh cũng đã tiến hành hoạt động hợp tác trong lĩnh vực trao đổi kinh nghiệm về cải cách hành chính; xây dựng, ban hành, kiểm tra, rà soát hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật; phổ biến, giáo dục pháp luật; đăng ký quản lý hộ tịch, lý lịch tư pháp; công tác quản lý Nhà nước đối với luật sư, công chứng, giám định tư pháp, bán đấu giá tài sản, trợ giúp pháp lý; cung cấp thông tin, số liệu về tình hình công dân di cư tự do và nam nữ chung sống với nhau như vợ chồng nhưng chưa đăng ký kết hôn ở khu vực biên giới giữa Việt Nam - Lào thuộc địa bàn 02 tỉnh Việt Nam - Khăm Muộn.

Tuy nhiên, việc tổ chức lấy ý kiến tham gia góp ý vào các dự án chính sách, pháp luật ở địa phương còn gặp nhiều khó khăn, ảnh hưởng đến chất lượng của văn bản góp ý do thời gian lấy ý kiến góp ý vào dự thảo văn bản pháp luật ngắn. Công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật chất lượng chưa cao; chính sách cho công tác hòa giải, hòa giải viên còn bất cập, nhiều địa phương chưa thực hiện. Tinh thần tự giác, chủ động trong tìm hiểu pháp luật của người dân chưa cao...

Thời gian tới, Ban Cán sự Đảng UBND tỉnh xác định tiếp tục quán triệt, triển khai thực hiện Nghị quyết số 49-NQ/TW và các văn bản chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ban Thường vụ Tỉnh ủy về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với tổ chức và hoạt động luật sư, chương trình trọng tâm công tác cải cách tư pháp giai đoạn 2016 - 2021; tăng cường chỉ đạo, lãnh đạo UBND tỉnh và các ngành, địa phương đẩy mạnh công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, thi hành pháp luật nói chung, lĩnh vực cải cách tư pháp nói riêng. Bên cạnh đó, Ban Cán sự Đảng UBND tỉnh cũng sẽ lãnh đạo UBND tỉnh tiếp tục triển khai thực hiện có hiệu quả các Chương trình, Kế hoạch, Đề án đã được ban hành trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp, nhất là chú trọng giải pháp để tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc, phấn đấu đạt chỉ tiêu về lĩnh vực bổ trợ tư pháp, nâng cao hiệu lực quản lý Nhà nước và tăng cường biện pháp phòng ngừa tiêu cực, rủi ro trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp.

Ngoài ra, UBND tỉnh, Ban Chỉ đạo Thi hành án tỉnh sẽ chỉ đạo các cơ quan Thi hành án trên địa bàn phối hợp chặt chẽ với tổ chức đấu giá tài sản trong việc đấu giá tài sản thi hành án theo quy định của pháp luật về thi hành án dân sự; chỉ đạo các sở, ngành, địa phương có tài sản phải bán thông qua đấu giá theo quy định của Luật Đấu giá tài sản thực hiện nghiêm túc quy trình đấu giá tài sản Nhà nước theo quy định của pháp luật; tập trung chỉ đạo giải quyết đối với những vụ việc trọng điểm, phức tạp, những vụ án liên quan đến tín dụng ngân hàng, vụ việc có giá trị thi hành án lớn... nhằm nâng cao chất lượng, tỷ lệ thi hành án dân sự xong về việc và về tiền trên tổng số án có điều kiện thi hành phấn đấu đạt và vượt chỉ tiêu được giao. Cùng với đó, Ban Cán sự Đảng UBND tỉnh cũng sẽ thường xuyên kiện toàn tổ chức bộ máy, bố trí, sắp xếp cán bộ; tăng cường công tác giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng nâng cao kỹ năng về nghiệp vụ; khuyến khích và tạo điều kiện để công chức ngành Tư pháp tham gia hoạt động nghiên cứu khoa học phục vụ hoạt động chuyên môn nhằm đáp ứng yêu cầu của cải cách tư pháp trong giai đoạn mới; chú trọng lãnh đạo công tác tổ chức tập huấn nghiệp vụ; triển khai kế hoạch kiểm tra tình hình tổ chức và hoạt động của các tổ chức hành nghề luật sư, công chứng, giám định tư pháp trên địa bàn tỉnh, đồng thời quan tâm chỉ đạo bố trí kinh phí, cơ sở vật chất, tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ quan tư pháp triển khai thực hiện nhiệm vụ nói chung, cải cách tư pháp nói riêng.

Mai Anh