Đạt được những kết quả đó, thời gian qua, tỉnh đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, phân công và quán triệt các sở, ngành, địa phương nhận thức rõ việc triển khai thực hiện nghiêm Chỉ thị 45/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ là nhiệm vụ chính trị quan trọng của địa phương, góp phần tháo gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của EC, đồng thời coi đây là cơ hội để cơ cấu lại ngành Thủy sản, chấn chỉnh hoạt động khai thác thủy sản cũng như công tác quản lý Nhà nước về thủy sản của tỉnh. Bên cạnh việc kiểm tra, hướng dẫn về chống khai thác IUU, công tác truyền thông, tuyên truyền cũng được tỉnh triển khai thực hiện hiệu quả. Cụ thể, tỉnh đã tổ chức 04 hội nghị phổ biến, triển khai, bàn giải pháp về chống khai thác IUU để quán triệt cho các sở, ngành, huyện, thành phố, thị xã ven biển, xã, phường trọng điểm nghề cá và một số chủ tàu có uy tín cao trong cộng đồng ngư dân hiểu rõ, tạo sự chuyến biến về nhận thức, quyết tâm trong việc thực hiện chống khai thác IUU trên địa bàn tỉnh, góp phần sớm khắc phục “thẻ vàng’’ của EC. Theo nhiệm vụ được giao, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT), Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh, các sở, ngành liên quan và địa phương đã đẩy mạnh tuyên truyền quy định chống khai thác IUU cho người dân, tập trung là chủ tàu cá, thuyền trưởng, cơ sở thu mua hải sản; tổ chức hơn 110 hội nghị tuyên truyền với gần 1.100 lượt người tham dự; in ấn, phát gần 7.000 tờ rơi, tờ dán trên tàu cá, 500 sổ tay pháp luật; thực hiện 04 phóng sự, 03 cuộc tọa đàm, 02 chuyên đề và nhiều tin, bài tuyên truyền trên phương tiện thông tin đại chúng; tổ chức cho 1.287 chủ tàu khai thác xa bờ ký cam kết không vi phạm khai thác IUU, 15 cơ sở thu mua, kinh doanh hải sản cam kết không thu mua hải sản từ khai thác IUU, phát tuyên truyền thường xuyên trên hệ thống loa truyền thanh của xã, phường...

Theo thông báo của Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển, năm 2018, Quảng Bình có 22 tàu cá/24 lượt vi phạm vùng biển Trung Quốc. Tỉnh đã chỉ đạo các sở, ngành, địa phương liên quan kiểm tra, xác minh, xử phạt nghiêm 03 tàu cá/03 lượt vi phạm khai thác thủy sản trái phép tại vùng biển Trung Quốc với tổng số tiền 275 triệu đồng và buộc các chủ tàu ký cam kết không tái phạm. Đặc biệt, trong 9 tháng năm 2019, chưa có thông báo tàu cá Quảng Bình vi phạm vùng biển nước ngoài. Bên cạnh hoạt động kiểm soát tàu cá vi phạm khai thác hải sản ở vùng biển nước ngoài, công tác truy xuất nguồn gốc thủy sản từ khai thác cũng được quan tâm thực hiện. Địa phương đã rà soát, báo cáo Bộ NN&PTNT công bố chỉ định 02 cảng cá gồm Cảng cá Nhật Lệ và Cảng cá Sông Gianh đủ tiêu chuẩn xác nhận nguồn gốc thủy sản từ khai thác; thành lập Văn phòng đại diện thanh tra, kiểm soát nghề cá để thực hiện kiểm tra tàu cập cảng, rời bến. Đến nay, Văn phòng đã kiểm tra 2.140 lượt tàu, trong đó có 1.651 lượt tàu xuất bến, 489 lượt tàu cá cập cảng với sản lượng lên cảng 980 tấn. Thực hiện xác nhận, chứng nhận thủy sản xuất khẩu, từ năm 2018 đến nay, Ban Quản lý Cảng cá Quảng Bình đã thẩm định, cấp 10 Giấy xác nhận nguyên liệu thủy sản, khối lượng xác nhận 209,536 tấn; Chi cục Thủy sản Quảng Bình cấp 09 Giấy chứng nhận sản phẩm thủy sản, khối lượng chứng nhận 155,746 tấn. Cùng với đó, thực hiện cấp 1.043 Giấy phép khai thác thủy sản vùng khơi cho tàu cá có chiều dài từ 15m trở lên, trong đó cấp lại 323 Giấy phép khai thác vùng khơi theo quy định của Chính phủ; tiến hành lắp đặt 43 thiết bị MOVIMAR cho tàu cá trên 24m trên tổng số 47 thiết bị do Bộ NN&PTNT cấp và dự kiến sẽ lắp đặt xong cho tất cả các thiết bị trong thời gian tới…

Mặt khác, tỉnh cũng đã chỉ đạo Sở NN&PTNT thành lập, kiện toàn Văn phòng đại diện thanh tra, kiểm soát nghề cá để thực hiện việc kiểm soát tàu cá nhập cảng, xuất bến phù hợp với tình hình nghề cá của tỉnh; tổ chức trên 45 cuộc thanh tra, kiểm tra việc chấp hành quy định về khai thác, bảo vệ nguồn lợi thủy sản, khai thác IUU, xử phạt 269 trường hợp vi phạm, số tiền xử phạt 1,753 tỷ đồng. Qua đó góp phần làm giảm tình trạng vi phạm khai thác thủy sản trên địa bàn tỉnh, nhất là tàu giã cào khai thác thủy sản trái phép tại vùng biển ven bờ.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, ngành Khai thác thủy sản của tỉnh đang đứng trước nhiều khó khăn, hạn chế như số lượng tàu thuyền cỡ nhỏ khai thác tại vùng biển ven bờ, nội địa còn nhiều; hệ thống dịch vụ hậu cần nghề cá, cảng cá chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển của tàu cá; tình trạng vi phạm quy định trong khai thác thủy sản vẫn diễn ra ảnh hưởng đến việc chống khai thác IUU, bảo vệ nguồn lợi thủy sản của tỉnh; lắp đặt thiết bị giám sát hành trình chưa đảm bảo tiến độ đề ra; lựa chọn phần mềm, thiết bị giám sát hành trình lắp trên tàu cá trên 15m còn lúng túng; ngăn chặn vi phạm khai thác IUU thiếu triệt để... Một số chủ tàu, thuyền trưởng mặc dù đã được tuyên truyền về chống khai thác IUU nhưng chưa chấp hành đầy đủ...

Thời gian tới, tỉnh sẽ tiếp tục tăng cường tuyên truyền, phổ biến các quy định pháp luật về chống khai thác IUU, tập trung vào quy định về ghi nhật ký khai thác, báo cáo khai thác, vùng biển khai thác, lắp đặt, vận hành thiết bị giám sát hành trình tàu cá, cấm sử dụng xung điện, chất nổ, chất độc để khai thác thủy sản, nghiêm cấm môi giới, đưa tàu cá đi khai thác thủy sản trái phép tại vùng biển nước ngoài cho ngư dân trên địa bàn; chỉ đạo UBND các cấp huyện, xã tổ chức cho các chủ tàu cá xa bờ ký cam kết không khai thác IUU, phấn đấu tất cả các tàu cá xa bờ đều có cam kết không vi phạm vùng biển nước ngoài.

Song song với đó, địa phương cũng sẽ chú trọng thanh tra, kiểm tra trên biển, tại các cảng cá, tập trung vào đối tượng thường có hành vi khai thác IUU; đẩy nhanh tiến độ nâng cấp Trạm bờ của Chi cục Thủy sản, lựa chọn phần mềm giám sát hành trình, tăng cường hướng dẫn ngư dân lắp đặt thiết bị giám sát hành trình trên tàu cá nhằm thực hiện giám sát hành trình tàu cá theo quy định; phối hợp với các lực lượng Kiểm ngư, Cảnh sát Biển, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng đẩy mạnh tuần tra, kiểm soát, xử lý tàu cá nước ngoài vi phạm vùng biển của tỉnh, tập trung vào vùng biển giáp ranh, khu vực có nhiều tàu qua lại, khu vực thường xuyên có hành vi vi phạm; chỉ đạo đơn vị chức năng tăng cường nắm tình hình, phát hiện, xác minh điều tra, xử lý nghiêm tổ chức cá nhân môi giới tổ chức đưa tàu cá và ngư dân đi khai thác hải sản trái phép ở vùng biển nước ngoài; quản lý chặt chẽ số ngư dân được nước ngoài thả về; đồng thời phát hiện, xử lý trường hợp bị nước ngoài hoặc thế lực thù địch tác động, mua chuộc, lôi kéo hoạt động xâm phạm an ninh Quốc gia, trật tự, an toàn xã hội.

Ngoài hoạt động tổ chức thực hiện công tác xác nhận, chứng nhận, truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác, địa phương tiếp tục phối hợp với các đơn vị có liên quan của Bộ NN&PTNT triển khai hệ thống cơ sở dữ liệu nghề cá, tích hợp các thông tin về tàu thuyền, hoạt động khai thác, lao động, sản lượng lên bến, cấp phép khai thác thủy sản theo quy định đối với tàu cá đã đăng ký, đăng kiểm; xây dựng quy định phân cấp quản lý tàu cá có chiều dài lớn nhất dưới 12m cho UBND cấp huyện thực hiện đăng ký, cấp giấy phép khai thác thủy sản… để sớm có dữ liệu cập nhật lên cơ sở dữ liệu nghề cá…

Minh Huyền