Giai đoạn 2010 - 2015, toàn tỉnh đào tạo nghề cho 62.840 LĐNT, trong đó hỗ trợ đào tạo nghề trình độ sơ cấp và dưới 3 tháng theo Quyết định số 1956/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ cho 19.977 người; giai đoạn 2016 - 2018, đào tạo nghề cho 37.280 LĐNT, trong đó hỗ trợ đào tạo nghề trình độ sơ cấp và dưới 3 tháng cho 8.638 người; ước năm 2019, đào tạo nghề cho 12.000 LĐNT, trong đó hỗ trợ đào tạo nghề trình độ sơ cấp và dưới 3 tháng cho 5.000 LĐNT.

Công tác hỗ trợ đào tạo nghề cho LĐNT đã đưa tỷ lệ lao động qua đào tạo nghề của tỉnh tăng lên hàng năm (năm 2010 chỉ đạt 22%, đến năm 2018 lên 44,25%), đồng thời thay đổi phương thức sản xuất truyền thống, thúc đẩy đưa tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất nhằm phát triển kinh tế hộ, tăng thu nhập và giá trị sản phẩm hàng hóa ở khu vực nông thôn, góp phần giảm nghèo bền vững. Đặc biệt, trên địa bàn tỉnh đã xuất hiện nhiều mô hình đào tạo nghề gắn với giải quyết việc làm, bao tiêu sản phẩm, đưa hiệu quả đào tạo nghề cho LĐNT từ chỗ đạt 71,2% (năm 2010) lên 80% (năm 2018); lao động sau đào tạo có việc làm mới và việc làm thêm, góp phần giải quyết việc làm hàng năm cho trên 32.000 lao động, chuyển dịch cơ cấu lao động theo hướng tích cực (giảm tỷ trọng lao động trong lĩnh vực nông, lâm, ngư nghiệp xuống còn 52% năm 2018), tăng tỷ lệ sử dụng thời gian lao động của người LĐNT.

Để thực hiện có hiệu quả Quyết định số 1956/QĐ-TTg ngày 27/11/2009 của Thủ tướng Chính phủ, UBND tỉnh đã cụ thể hóa thông qua các văn bản chỉ đạo của Tỉnh ủy, HĐND tỉnh và kịp thời thành lập Ban Chỉ đạo, ban hành Đề án, Kế hoạch làm cơ sở để cơ quan thường trực, các sở, ngành liên quan triển khai thực hiện tốt nhiệm vụ được giao. Bên cạnh đó, tỉnh đã huy động được sự tham gia của cả hệ thống chính trị, các tổ chức đoàn thể trong công tác đào tạo nghề cho LĐNT. Việc triển khai thực hiện các chính sách, giải pháp, hoạt động của Đề án được đi vào quỹ đạo, đúng hướng và đạt được nhiều kết quả tích cực. LĐNT sau khi học nghề đã tiếp cận, cập nhật được kiến thức mới về lĩnh vực được đào tạo, áp dụng vào sản xuất, kinh doanh, tăng năng suất lao động, tạo việc làm, góp phần tích cực trong việc thay đổi tư duy lao động sản xuất của người dân, thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động, dạy nghề gắn với giải quyết việc làm và giảm nghèo bền vững trong khu vực nông thôn. Các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn tỉnh cũng từng bước nâng cao năng lực đào tạo, đảm bảo chuẩn đội ngũ nhà giáo, cơ sở vật chất, thiết bị đào tạo, góp phần nâng cao uy tín, chất lượng đào tạo nguồn nhân lực cho doanh nghiệp và cho xã hội.

Hàng năm, các huyện, thị xã, thành phố đã phối hợp với UBND cấp xã khảo sát nhu cầu học nghề cho LĐNT tại địa phương; đẩy mạnh công tác tuyên truyền về đào tạo nghề cho LĐNT trên phương tiện thông tin đại chúng. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh cùng với Hội Nông dân, Hội Liên hiệp Phụ nữ, Đoàn Thanh niên thực hiện tuyên truyền, tư vấn học nghề và việc làm cho các đoàn viên, hội viên. Bên cạnh đó, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội cũng tổ chức hội nghị tập huấn triển khai công tác đào tạo nghề cho LĐNT (từ năm 2010 - 2019 tập huấn cho 2.235 lượt cán bộ); phối hợp với Trường Đại học Sư phạm kỹ thuật Nam Định, Trường Đại học Sư phạm kỹ thuật Vinh, Trường Cao đẳng Du lịch Huế và các đơn vị liên quan khác tổ chức nhiều lớp đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm dạy nghề cho 278 nhà giáo, người dạy nghề; kỹ năng dạy học cho 110 nhà giáo, người dạy nghề; chuẩn hóa kỹ năng nghề (nghề chế biến món ăn, may công nghiệp, nghiệp vụ nhà hàng, pha chế đồ uống) cho 71 nhà giáo, kỹ năng biên soạn và dạy học tích hợp cho 40 nhà giáo, bồi dưỡng kiến thức kinh doanh, khởi sự doanh nghiệp cho 33 nhà giáo. Do vậy, chất lượng đội ngũ nhà giáo, người tham gia dạy nghề cho LĐNT được nâng lên rõ rệt. Mặt khác, để phục vụ đắc lực cho hoạt động tổ chức đào tạo nghề cho LĐNT, các đơn vị đào tạo nghề cũng đã đầu tư xây dựng hệ thống phòng học lý thuyết, phòng/xưởng thực hành, nhà làm việc, khuôn viên, hàng rào và mua sắm nhiều trang thiết bị...

Việc thực hiện hình thức đặt hàng đào tạo, khuyến khích các doanh nghiệp tham gia đào tạo nghề cho LĐNT cũng như ưu tiên ký hợp đồng đào tạo với cơ sở có liên kết với doanh nghiệp, cơ sở sản xuất - kinh doanh trong việc đào tạo nghề, giải quyết việc làm, bao tiêu sản phẩm cũng được tỉnh quan tâm. Trên địa bàn tỉnh đã xuất hiện nhiều mô hình đào tạo nghề có hiệu quả như: Liên kết đào tạo nghề may công nghiệp giữa cơ sở đào tạo với các doanh nghiệp; đào tạo nghề do các doanh nghiệp trực tiếp đào tạo gắn với giải quyết việc làm tại chỗ; thành lập các tổ hợp tác, hợp tác xã làm nghề Đan lát thủ công, làm nón lá, chổi, chế biến nước mắm...

Đặc biệt, những năm gần đây, tỉnh đã tập trung đào tạo nguồn nhân lực phục vụ ngành Du lịch với các nghề như: Kỹ thuật chế biến món ăn, nghiệp vụ nhà hàng, nghiệp vụ buồng, kỹ thuật pha chế đồ uống, du lịch cộng đồng... Hàng nghìn lao động trong ngành Du lịch được đào tạo, bồi dưỡng phù hợp với nhu cầu tuyển dụng của các doanh nghiệp. Trên 90% lao động sau đào tạo được tuyển dụng và có việc làm ổn định. Nhiều lao động nữ ở nông thôn sau khi học nghề đã thành lập các tổ, nhóm dịch vụ nấu ăn phục vụ tiệc cưới, hỏi, hội nghị, mở nhà hàng... Nổi bật là ở xã Sơn Trạch (nơi có Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng) đã có hơn 600 người chuyển đổi từ làm nông nghiệp sang làm du lịch, nhiều gia đình xây dựng homestay, tổ chức các hoạt động du lịch cộng đồng thu hút đông đảo khách du lịch, tạo công ăn việc làm cho gia đình và xã hội. Đối với các nghề trong lĩnh vực nông, lâm, ngư nghiệp, LĐNT được hỗ trợ học nghề đã đưa tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất phát triển kinh tế hộ, tăng thu nhập và giá trị sản phẩm hàng hóa, tạo việc làm cho bản thân, gia đình, xã hội như nghề nuôi ong lấy mật; đan vá lưới; kỹ thuật chế biến nước mắm, hấp, sấy cá, mực, tôm; trồng và khai thác rừng; trồng, chăm sóc và khai thác mủ cao su; kỹ thuật trồng cây ăn quả...
Một trong những định hướng quan trọng trong chỉ đạo điều hành công tác đào tạo nghề cho LĐNT của tỉnh là tập trung, ưu tiên đào tạo nghề cho lao động tại các xã đang phấn đấu hoàn thành tiêu chí xây dựng nông thôn mới. Các xã điểm xây dựng nông thôn mới và xã đặc biệt khó khăn được quan tâm. Đến nay, toàn tỉnh đã có 62/136 đạt chuẩn nông thôn mới, chiếm 45,6% số xã và cao hơn 0,8% so với cả nước; bình quân mỗi xã đạt 15,2 tiêu chí; đặc biệt không còn xã nào đạt dưới 05 tiêu chí.

Tuy nhiên, công tác đào tạo nghề cho LĐNT vẫn còn những hạn chế, bất cập như nghề đào tạo chưa phù hợp với nhu cầu, điều kiện của người học, chưa gắn với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và nhu cầu sử dụng lao động của doanh nghiệp; chất lượng nguồn nhân lực còn hạn chế so với yêu cầu của sự phát triển công nghiệp, xu thế hội nhập và cuộc cách mạng 4.0...

Thời gian tới, tỉnh tiếp tục tổ chức tuyên truyền chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về đào tạo nghề, tạo việc làm, đặc biệt là phổ biến đến các lao động thuộc hộ nghèo, người dân tộc thiểu số, thanh niên, phụ nữ, lao động bị ảnh hưởng do sự cố môi trường biển; thực hiện tốt công tác định hướng, tư vấn, tuyển sinh giáo dục nghề nghiệp để người lao động lựa chọn nghề học phù hợp; tiếp tục thực hiện chính sách hỗ trợ đào tạo trình độ sơ cấp và đào tạo dưới 3 tháng cho LĐNT theo quy định của Thủ tướng Chính phủ; thực hiện các mô hình đào tạo có hiệu quả thông qua việc nhân rộng mô hình đào tạo gắn với doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất, làng nghề, làng nghề truyền thống; triển khai tín dụng đối với học sinh, sinh viên hệ cao đẳng, trung cấp và hỗ trợ lãi suất cho vay để học tập đối với LĐNT; tạo việc làm ở nông thôn sau khi được đào tạo...; phấn đấu năm 2020, đào tạo nghề cho 15.000 người LĐNT, trong đó hỗ trợ đào tạo nghề trình độ sơ cấp và dưới 3 tháng theo Quyết định số 1956/QĐ-TTg cho 5.000 người.

N.Q