Xác định tầm quan trọng của tài nguyên nước trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội, thời gian qua, UBND tỉnh đã phê duyệt quy hoạch thăm dò, khai thác, sử dụng tài nguyên nước tỉnh Quảng Bình đến năm 2020; đồng thời ban hành Quy định về quản lý, bảo vệ tài nguyên nước trên địa bàn tỉnh. Bên cạnh đó, tỉnh cũng đã chủ động bố trí ngân sách địa phương để đầu tư cho các dự án quan trọng như: Thăm dò, khai thác nước dưới đất cho Khu Kinh tế Hòn La; Quy hoạch phân vùng cấp nước sinh hoạt và vệ sinh nông thôn tỉnh Quảng Bình; Xây dựng cơ sở dữ liệu về tài nguyên khoáng sản, tài nguyên nước dưới đất phục vụ công tác lưu trữ, khai thác sử dụng thông tin trong quy hoạch phát triển kinh tế -xã hội của tỉnh.

Để có cơ sở quản lý, cấp phép khai thác, sử dụng tài nguyên nước và là căn cứ cho các cấp, ngành xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, toàn tỉnh đã hoàn thành việc điều tra, đánh giá hiện trạng khai thác, sử dụng nước dưới đất tại 07 huyện, thị xã, gồm: Lệ Thủy, Quảng Ninh, Bố Trạch, Quảng Trạch, Tuyên Hóa, Minh Hóa và thị xã Ba Đồn; hoàn thành việc điều tra, đánh giá tài nguyên nước mặt và lập danh mục nguồn nước phải lập hành lang bảo vệ trên địa bàn tỉnh. Hiện, tỉnh đang thực hiện điều tra, đánh giá, dự báo xâm nhập mặn theo các kịch bản nước biển dâng do biến đổi khí hậu và đề xuất biện pháp bảo vệ nguồn nước phục vụ phát triển bền vững đồng bằng ven biển; điều tra, khoanh định, vùng cấm, vùng hạn chế, vùng phải đăng ký khai thác nước dưới đất; xây dựng mạng lưới quan trắc chất lượng nước tại các hồ, đập phục vụ cấp nước sinh hoạt trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2017 - 2020 để tổ chức thực hiện. Đây là những cơ sở dữ liệu quan trọng để đáp ứng việc khai thác hiệu quả, hợp lý nguồn tài nguyên nước phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội cũng như việc đề xuất các giải pháp bảo vệ nguồn nước.

Trong giai đoạn 2012 - 2019, nhằm bảo vệ nguồn nước ở các hồ chứa thủy lợi, từ nguồn kinh phí 346 tỷ đồng, tỉnh đã sữa chữa nâng cấp 27 hồ, đập, cụ thể: Hồ Châu Xá, Phú Hòa, Văn Minh, Mũi Động, Đập Làng, Cồn Cùng (huyện Lệ Thủy); hồ Bàu Sen, Khe Tọn, Hói Roóc, đập Cây Mưng, Chuồn Chuồn, Đập Làng, Hung Dũ (huyện Bố Trạch), hồ Chà Rơm, đập Ba Nương (huyện Minh Hóa); cụm hồ huyện Tuyên Hóa; hồ Phú Vinh, hồ Bàu Luồng, Bàu Vèng, Bàu Nình (thành phố Đồng Hới); hồ Troóc Trâu, Điều Gà, Trởm, Lòng Đèn (huyện Quảng Ninh); hồ Đồng Mười, Khe Cừa, Trung Thuần (huyện Quảng Trạch). Cùng với đó, với tổng mức đầu tư 148 tỷ đồng, tỉnh cũng đã cũng cố 35 km đê sông, đê biển nhằm phát huy tác dụng phòng chống lũ, bão, xâm nhập mặn như: Đê, kè tả Lệ Kỳ; Kè cửa sông Nhật Lệ; khắc phục, sửa chữa đê Mỹ Cương (xã Đức Ninh).

Cùng với việc đề cao công tác quản lý, hoạt động tuyên truyền, phổ biến nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ tài nguyên nước cũng được các cấp, ngành, địa phương coi trọng. Hàng năm, UBND tỉnh đã chỉ đạo tổ chức hưởng ứng Ngày Nước thế giới với nhiều hoạt động thiết thực, hiệu quả. Năm 2019, tỉnh tổ chức lễ mít tinh Ngày Nước thế giới tại huyện Lệ Thủy với hơn 500 người tham gia. Ngoài ra, việc tuyên truyền, phổ biến pháp luật về tài nguyên nước được các cơ quan thông tin đại chúng thực hiện với nhiều hình thức phong phú.

Tuy nhiên do điều kiện phát triển kinh tế - xã hội, dự báo nhu cầu sử dụng nước tại địa phương ngày càng tăng cao; bên cạnh đó, thời tiết hàng năm có nhiều biến động phức tạp dẫn đến tình trạng hạn hán, xâm nhập mặn có nguy cơ gây ảnh hưởng thiếu nước đến sản suất và đời sống sinh hoạt của Nhân dân. Tình trạng thiếu nước thường xảy ra trầm trọng tại các huyện miền núi cao do có địa hình hiểm trở, điều kiện cấp nước khó khăn như huyện Tuyên Hóa, Minh Hóa và một số xã miền núi của hai huyện Quảng Ninh, Lệ Thủy. Khu vực thành phố Đồng Hới cũng bị ảnh hưởng, tình trạng hạn hán kèo dài làm mực nước tại các hồ Phú Vinh, Bàu Tró bị hạ thấp nghiêm trọng gây thiếu nước, ảnh hưởng đến đời sống, sinh hoạt và sản xuất của Nhân dân.

Để tiếp tục bảo vệ và khai thác nguồn tài nguyên nước bền vững, bảo đảm cho mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, thời gian tới, tỉnh tiếp tục chỉ đạo ngành Tài nguyên và Môi trường tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm trong hoạt động thăm dò, khai thác, sử dụng tài nguyên nước và xả nước thải vào nguồn nước; nhất là giám sát hoạt động xả nước thải vào nguồn nước của các đơn vị sản xuất trong khu, cụm công nghiệp; quản lý, giám sát chặt chẽ việc khai thác sử dụng nước dưới đất; triển khai các dự án bảo vệ tài nguyên nước và xử lý, tái tạo nguồn nước thải; theo dõi, đánh giá, dự báo tình hình suy thoái, cạn kiệt, xâm nhập mặn nguồn nước; thực hiện các giải pháp phòng, chống khô hạn, xâm nhập mặn, ứng phó với biến đổi khí hậu, nước biển dâng, trước mắt ưu tiên những vùng bị ảnh hưởng nặng. Mặt khác, tỉnh cũng sẽ đẩy nhanh tiến độ các chương trình, dự án bảo đảm nước sạch và vệ sinh cho người dân, nhất là đồng bào vùng sâu, vùng xa, vùng khan hiếm nước...; tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân thực hiện các biện pháp sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả; thường xuyên thông tin về tình hình nguồn nước, chống lãng phí nguồn nước...

N.Q