Sau khi sự cố môi trường biển năm 2016 đến nay, số lượt công dân đến trụ sở tiếp công dân các cấp và trụ sở các cơ quan hành chính Nhà nước cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã ngày càng tăng cả về lượt công dân và lượt đoàn đông người. Tình trạng công dân bị lôi kéo khiếu nại, tố cáo kéo dài, vượt cấp có chiều hướng tăng, làm ảnh hưởng đến an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội. Từ năm 2016 - 2019, các cơ quan hành chính Nhà nư¬¬¬¬ớc đã tiếp 17.624 lư¬ợt công dân, tiếp 408 lượt đoàn đông người; tiếp công dân thường xuyên, định kỳ, đột xuất của lãnh đạo 8.366 lượt. Riêng tại trụ sở Tiếp công dân tỉnh tiếp 492 lượt công dân đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh.

Để làm tốt việc GQKNTC của công dân, thời gian qua, UBND tỉnh đã chỉ đạo các ngành, các cấp chú trọng bố trí cơ sở vật chất đảm bảo phục vụ tốt cho công tác tiếp công dân, đồng thời lựa chọn và bố trí cán bộ, công chức làm công tác tiếp dân đủ về trình độ, năng lực, có phẩm chất đạo đức và tinh thần trách nhiệm cao trong công việc; đồng thời thành lập Tổ công tác chỉ đạo giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo đông người, phức tạp, kéo dài trên địa bàn tỉnh. Trong 03 năm, toàn tỉnh đã nhận được 2.974 đơn khiếu nại, trong đó thuộc thẩm quyền giải quyết 1.710 đơn, đã thụ lý 1.085 đơn, không thụ lý do trùng đơn và không đủ điều kiện thụ lý 781 đơn. Nội dung khiếu nại chủ yếu tập trung vào công tác bồi thường thiệt hại do sự cố ô nhiễm môi trường biển, giải phóng mặt bằng, tranh chấp đất đai trong nội bộ Nhân dân, giữa người dân với các doanh nghiệp quản lý, sử dụng đất; việc thực hiện chính sách xã hội như chế độ đối với thương binh, nghỉ hưu, người có công; khiếu nại quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu của cơ quan hành chính; quyết định xử phạt vi phạm hành chính… Đến nay, tỉnh đã giải quyết được 959 vụ việc và đang giải quyết 360 vụ việc; giải quyết đúng thời hạn 905 vụ, quá thời hạn 54 vụ. Sau khi rà soát, giải quyết dứt điểm các vụ việc, các tập thể, cá nhân liên quan đã trả lại cho công dân 170 triệu đồng cùng 2.051 m2 đất.

Bên cạnh đó, toàn tỉnh cũng nhận được 1.064 đơn tố cáo, trong đó thuộc thẩm quyền giải quyết 337 đơn, đã thụ lý 243 đơn, không thụ lý 94 đơn. Công dân tố cáo tập trung vào việc làm giả giấy tờ, khai man hồ sơ để hưởng chế độ, chính sách thương binh, người tham gia kháng chiến bị nhiễm chất độc hoá học, chế độ thanh niên xung phong; vi phạm pháp luật về quản lý đất đai; làm trái nguyên tắc quản lý kinh tế - tài chính; vi phạm đạo đức, phẩm chất trong thi hành công vụ; tố cáo hành vi cạnh tranh không lành mạnh giữa các doanh nghiệp, mua bán hóa đơn phi pháp; làm giả hồ sơ để cấp phép khai thác khoáng sản; tuyển dụng cán bộ, viên chức thiếu khách quan, minh bạch; bố trí, chuyển đổi về công tác cán bộ; thực hiện không đúng quy định trong việc bồi thường thiệt hại do sự cố ô nhiễm môi trường biển; tham ô, tham nhũng... Kết quả, toàn tỉnh đã giải quyết được 309 vụ việc, trong đó giải quyết bằng Kết luận hành chính 243 vụ, rút đơn, đình chỉ 66 vụ; giải quyết tố cáo đúng 42 vụ, tố cáo sai 147 vụ, tố cáo có đúng có sai 54 vụ. Số vụ giải quyết đúng thời hạn 276 vụ, quá thời hạn 33 vụ. Sau khi Kết luận nội dung tố cáo có hiệu lực pháp luật, các tập thể, cá nhân liên quan đã nộp số tiền sai phạm hơn 6,4 tỷ đồng vào ngân sách Nhà nước, trả lại cho công dân 856m2 đất; kiểm điểm trách nhiệm đối với tập thể, cá nhân theo quy định. Trong quá trình giải quyết tố cáo, làm việc trực tiếp với người tố cáo, cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan, đoàn xác minh nội dung tố cáo đã bố trí thời gian, địa điểm và lựa chọn phương thức làm việc phù hợp để bảo vệ bí mật thông tin cho người tố cáo; đồng thời lưu trữ và quản lý thông tin về người tố cáo theo chế độ thông tin mật.

Ngoài GQKNTC, tỉnh cũng nhận được 7.134 đơn kiến nghị, phản ánh, trong đó thuộc thẩm quyền 4.299 đơn; đã giải quyết 4.294 đơn, chưa giải quyết 05 đơn. Kiến nghị, phản ánh chủ yếu liên quan đến bồi thường, hỗ trợ thiệt hại do sự cố môi trường biển, việc lấn chiếm, tranh chấp đất đai, đề nghị cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, áp giá bồi thường giải phóng mặt bằng, ô nhiễm môi trường, khai thác tài nguyên, giải quyết các chế độ về chính sách xã hội, thủ tục hành chính… Đặc biệt, khi phát sinh những nội dung có đông người cùng kiến nghị, UBND tỉnh đã cử các đoàn công tác về cơ sở tổ chức đối thoại với công dân, tiếp xúc cử tri, kiểm tra đôn đốc việc giải quyết, xác minh nội dung kiến nghị, khiếu nại nhằm sớm ổn định tình hình an ninh, chính trị, trật tự xã hội tại cơ sở, qua đó đã hạn chế được việc phát sinh đơn thư khiếu nại, tố cáo và đảm bảo cho công tác giải quyết đạt hiệu quả cao nhất.

Mặt khác, người đứng đầu cấp ủy, chính quyền các cấp trong tỉnh cũng đã quan tâm chỉ đạo về công tác GQKNTC, kiến nghị, phản ánh; chú trọng giải quyết những vụ việc khiếu nại tập thể, đông người, vượt cấp và vụ việc mới phát sinh. Thanh tra tỉnh đã hướng dẫn thanh tra cấp huyện, thanh tra các sở, ngành tích cực triển khai thanh tra trách nhiệm thủ trưởng trong việc chấp hành pháp luật về khiếu nại, tố cáo; tập trung rà soát và phối hợp để giải quyết dứt điểm vụ việc khiếu nại, tố cáo tồn đọng, phức tạp, kéo dài.

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác tiếp công dân, GQKNTC, kiến nghị, phản ánh của công dân vẫn còn những tồn tại, hạn chế, đó là: Một số địa phương chỉ chú trọng đến việc giải quyết hết thẩm quyền mà chưa quan tâm đến giải quyết dứt điểm vụ việc. Tình trạng né tránh, đùn đẩy trong việc giải quyết vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp chưa được khắc phục. Nhiều vụ việc khiếu nại giải quyết còn chậm, có vụ giải quyết không phù hợp với thực tế nên không chấm dứt được khiếu nại, phản ánh kiến nghị của công dân. Việc tổ chức thực hiện một số quyết định giải quyết đã có hiệu lực pháp luật thiếu kịp thời và dứt điểm, dẫn đến người khiếu nại tiếp tục gửi đơn... Thêm vào đó, một số quy định pháp luật còn chồng chéo hoặc chưa điều chỉnh hết các mối quan hệ xã hội nên gặp khó khăn, vướng mắc trong thực tế, các chính sách về đất đai, bồi thường giải phóng mặt bằng còn nhiều bất cập, thiếu đồng bộ; nội dung khiếu nại, tố cáo xảy ra ở thời điểm đã lâu, nên rất khó khăn trong việc thu thập hồ sơ…

Thời gian tới, tỉnh tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, quản lý, chỉ đạo của chính quyền và phối hợp chặt chẽ giữa các ngành, các cấp, cơ quan bảo vệ pháp luật, kiểm tra của Đảng và tổ chức đoàn thể quần chúng trong công tác tiếp công dân, GQKNTC; chú trọng công tác hòa giải ở cơ sở, tăng cường vận động, thuyết phục kết hợp giải quyết đúng quy định của pháp luật về khiếu nại, tố cáo; đẩy mạnh thanh tra trách nhiệm thủ trưởng cấp dưới trong việc GQKNTC và thực hiện các Quyết định giải quyết khiếu nại, Kết luận xử lý tố cáo của cấp trên; tổ chức tốt việc theo dõi, nắm tình hình khiếu nại, tố cáo ngay từ khi mới phát sinh tại cơ sở để chủ động đề xuất biện pháp giải quyết có hiệu quả.

Đặc biệt, tỉnh sẽ làm tốt công tác tiếp công dân vì đây là kênh thu thập thông tin đầu tiên về các vấn đề bức xúc, mâu thuẫn nảy sinh có thể dẫn tới khiếu kiện trong dân; thực hiện tốt việc đối thoại trực tiếp với công dân khi triển khai các dự án, giải phóng mặt bằng, đền bù, giải tỏa để hạn chế khiếu kiện nảy sinh ở các lĩnh vực giải tỏa đền bù; tăng cường chỉ đạo các cơ quan chức năng, UBND các huyện, thành phố có phương án lựa chọn và bố trí cán bộ, công chức làm công tác địa chính, giải tỏa đền bù đảm bảo về trình độ và năng lực, có phẩm chất đạo đức và tinh thần trách nhiệm cao nhằm thực hiện có hiệu quả công việc, hạn chế khiếu nại, tố cáo của công dân phát sinh ở lĩnh vực này.

Ngoài ra, các cấp, ngành trong tỉnh cũng tiếp tục đẩy mạnh công tác phổ biến, quán triệt, triển khai thực hiện Luật Tiếp công dân gắn với việc tập huấn nghiệp vụ công tác tiếp công dân, GQKNTC; tuyên truyền, giáo dục, vận động Nhân dân chấp hành nghiêm túc các quy định của pháp luật về tiếp công dân, GQKNTC.

N.Q